3

درمان تشنج با تب

تعریف تشنج با تب چیست؟

قبل از اینکه تشنج با تب را بشناسیم ابتدا لازم است تعریف تشنج را بهتر درک نماییم. وقتی به هر علتی افزایش ناگهانی در انرژی الکتریکی سلول های خاکستری مغز اتفاق بیفتد، تشنج در کودکان رخ می دهد. بعد از اشکال در عملکرد مغزی و بروز تشنج، علایم انقباضات عضلانی در اندام ها به همراه اختلال هوشیاری اتفاق می افتد. گاه تشنج کودکان به علت زمینه اختلال قبلی در کانال های یونی سلول های مغزی اتفاق می افتد که به این بیماری صرع گفته می شود. اگر زمینه بیماری صرع در مغز کودک وجود نداشته باشد، علت تشنج در کودکان ناشی از عواملی مانند تب، ضربه به سر، عفونت مغزی، تومور مغزی، سکته مغزی، اختلال الکترولیتی مانند کاهش قند و کلسیم خون می باشد.

1

تشنج ناشی از تب به این صورت تعریف می شودکه وقتی کودک در محدوده سنی یک ماه تا ۷ سال به هر علتی دچار تب شده میزان تب نیز بیشتر از ۳۸/۴ درجه سانتی گراد باشد و بعلت تب دچار تشنج شود، درصورتیکه عفونت مغزی مانند مننژیت نداشته باشد، میزان قند، کلسیم و الکترولیتهای خونی طبیعی باشد و سابقه تشنج بدون تب یا تشنج نوزادی نداشته باشد، به این حالت بیماری تب و تشنج گفته می شود.

علت بروز تشنج با تب چیست؟

علم پزشکی مبتنی بر تجربیات پزشکان و دانشمندان این رشته است. تجربه نشان داده است که تب و تشنج در کودکانی بیشتر بروز می کند که سابقه خانوادگی این بیماری را دارند. همچنین بررسی ها و تحقیقات آزمایشگاهی ثابت نموده است که جهش در ژنهای کانال سدیم، پتاسیم و رسپتور GABA با بروز تشنج ناشی از تب ارتباط دارد. مواردی مانند وجود سابقه تب و تشنج در فامیل درجه یک یا دو بیمار، شرح حال سابقه بستری بیش از ۳۰ روز در دوره نوزادی و وجود تأخیر تکامل حرکتی و ذهنی در کودک موجب افزایش احتمال ابتلا به تشنج ناشی از تب می شود.

4

چگونه می توان تشنج با تب را تشخیص داد؟

حدود ۲ تا ۵ درصد کودکان مبتلا به تب و تشنج دچار عفونت سیستم اعصاب مرکزی هستند، لذا اولین اقدام ارزیابی های لازم برای تشخیص مننژیت و آنسفالیت مغزی است. علایمی که بیشتر در کودکان مبتلا به مننژیت دیده می شود شامل این موارد هستند: مراجعه به کلینیک طی ۴۸ ساعت اخیر، بروز تشنج حین ورود کودک به اورژانس، تشنج جزئی که فقط یک اندام کودک را مبتلا نموده است و وجود سفتی گردن حین معاینه اولیه کودک.

همه کودکان کمتر از ۱۲ ماه، کودکان ۱۲ تا ۱۸ ماه که بی حال و ناخوش هستند، وقتی تشنج از نوع کمپلکس( بیش از یک حمله در ۲۴ ساعت، زمان تشنج بیش از ۱۵ دقیقه و تشنج فوکال با درگیری یک اندام) باشد و در کودک بالای ۵ سال که برای اولین بار دچار تب و تشنج شود، انجامLP ، برای بررسی مایع مغزی نخاعی لازم است.

در تب و تشنج اگر بیمار تأخیر تکاملی داشته باشد و نیز در صورت ابتلا به تشنج از نوع کمپلکس به نظر می رسد انجام الکتروآنسفالوگرافی یانوار مغز بسیار کمک کننده است. انجام تصویربرداری مغزی در موارد معاینه عصبی غیرطبیعی، وجود امواج صرعی در نوار مغز و سابقه تشنج طولانی و پایدار ضروری می باشد. در ۳۰ تا ۴۰ درصد موارد کودکان مبتلا به تشنج طولانی ناشی از تب (زمان تشنج بیش از ۲۰ تا ۳۰ دقیقه)، ضایعاتی در ناحیه تمپورال مغزی وجود دارد که در آینده منجر به صرع لوب تمپورال می شود.

2

درمان تشنج با تب چیست؟

آنچه در درمان تشنج با تب مهم است اینکه آیا بیمار فاکتورهای خطر ابتلا به بیماری صرع را دارد یا خیر. حدود ۲ تا ۱۰ درصد مبتلایان به تشنج ناشی از تب، در طی دو سال بعد مبتلا به صرع می شوند. البته در انواع تب و تشنج ساده خطر ابتلا به صرع کودکان مانند افراد جامعه است. فاکتورهای خطر ابتلا به صرع شامل تأخیر تکامل حرکتی و ذهنی، تشنج از نوع کمپلکس، سابقه خانوادگی صرع و بروز تشنج در زمان کمتر از یکساعت از زمان شروع تب می باشد.

بیماری تب و تشنج خوش خیم بوده و به جز در انواع حمله طولانی مدت آن عوارض عمده ای ندارد. آنچه در این بیماران مهم است بررسی علت تب در کودکان مبتلا و کنترل آن و همچنین مصرف داروهایی مانند دیازپام یا کلوبازام خوراکی حین تب می باشد. همچنین می توان از ژل دیازپام حین حمله تشنج ناشی از تب استفاده نمود. گاه در بیماران خاصی که فاکتورهای خطر بروز صرع دارند، یا درصورت مشاهده امواج صرعی در نوار مغز و با تجویز پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان داروهایی مانند فنوباربیتال یا سدیم والپروآت تجویز می شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

سرگیجه

درمان سرگیجه

سرگیجه در کودکان چقدر شایع است؟

سرگیجه به معنای احساس ناخوشایند چرخش در کودکان است. در حدود ۵ درصد از کودکان دچار حمله سرگیجه می شوند. در بیش از نیمی از موارد سرگیجه کودکان علامت سردرد نیز وجود دارد. سرگیجه یعنی اینکه بیمار احساس چرخش دارد و یا اینکه احساس دوران و چرخش محیط  اطراف را دارد. علائم سرگیجه کودکان از نوع خفیف که تنها احساس گیجی است تا نوع بسیار شدید که کودک نمی تواند راه برود می تواند متفاوت باشد. گاه در سرگیجه بیمار تعادل مناسب ندارد و اغلب با تهوع، استفراغ و حرکات چرخشی چشم یا نیستاگموس همراه می باشد. هرگونه حرکت سر موجب تشدید علایم سرگیجه می شود.

1

علت بروز سرگیجه کودک چیست؟

برای اینکه علت بروز سرگیجه کودکان را شناسایی کنیم، ابتدا باید مکانیسم حفظ و ایجاد تعادل را بشناسیم. سرگیجه ناشی از اشکال در سیستم تعادلی بدن است. در بدن انسان یک سیستم تعادلی وجود دارد که در طی فعالیت های مختلف فرد تعادل را حفظ می کند. سیستم تعادلی بدن شامل یک بخش حسی در گوش و یک بخش مغزی است. گیرنده حسی تعادلی شامل مجاری نیم دایره و وستیبول گوش هستند که بخش لابیرنتی عصب هشتم را تشکیل می دهند. هر گونه حرکت چرخشی و دورانی بدن توسط مجاری نیم دایره و هر گونه حرکت مربوط به جاذبه توسط وستیبول ثبت شده و پیام های حسی آن به مرکز تعادل در مخچه و پایه مغز ارسال می شود و تحلیل نهایی این پیام ها در سلول های خاکستری قشر مغز واقع در لوب گیجگاهی و لوب پیشانی انجام می شود. هرگونه اختلال در این تشکیلات تعادلی منجر به سرگیجه در کودکان می شود.

سرگیجه

سرگیجه می تواند نشان دهنده اختلال در چه ارگانی باشد؟

سرگیجه می تواند نشان دهنده اختلال در گوش داخلی(لابیرنت گوش)، عصب شنوایی یا عصی ۸، مراکز ساقه مغز، مخچه، اختلال مکز تعادل مغزی و بیماری متابولیک باشد.

آیا داروها می توانند سرگیجه ایجاد کنند؟

دوز بالای داروی ضد صرع مانند فنی توئین و کاربامازپین و آنتی بیوتیک هایی مانند استرپتومایسین و آمینوگلیکوزیدهامی توانند منجر به سرگیجه کودکان شوند.

آیا سرگیجه می تواند علامت یک بیماری صرع یا میگرن باشد؟

در ۱۰ تا ۲۰ درصد از موارد صرع کودکان، سرگیجه اولین علامت پیش از بروز تشنج است. عفونت گوش و عفونت مغزی شایع ترین علل عفونی بروز سرگیجه هستند. حدود ۱۷ درصد از موارد میگرن با سرگیجه در کودکان ارتباط دارد. در ۵۰ درصد موارد ضربه به سر، طی سه روز اول سرگیجه اتفاق می افتد.

4

درمان سرگیجه در کودکان چیست؟

هر کودکی که به سرگیجه کودکان مبتلا باشد لازم است توسط یک پزشک اعصاب کودکان مورد معاینه دقیق قرار گیرد. در بیماری سرگیجه در کودکان متناسب با شرح حال بیماری و معاینه بالینی توسط فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان، و با توجه به علل ایجاد این علامت، اقدامات تشخیصی شامل نوار مغز و تصویربرداری مغزی به صورت ام آر آی مغزی لازم و ضروری به نظر می رسد. به منظور درمان سرگیجه کودکان ابتدا لازم است علت بروز سرگیجه را تشخیص دهیم تا با توجه به علت سرگیجه درمان  هم مشخص شود. مثلاً اگر تشخیص صرع مطرح باشد و نوار مغز امواج صرعی داشته باشد، با درمان ضد تشنج علایم سرگیجه اولیه نیز بهبود می یابند.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

2

علت ریسه رفتن

بیماری که امروز در مطب داشتم؛

بعد از ظهر بود و والدین شیرخوار ۱۷ ماهه ای سراسیمه به مطب مراجعه نمودند. وقتی منشی وضعیت سراسیمه مادر کودک را دید، فوراً وارد اتاق شد و گفت:آقای دکتر ببخشید مزاحم شدم کودکی را آورده اند که نوبت قبلی ندارد ولی والدین می گویند چند دقیقه قبل تشنج شدیدی داشته است. گفتم خونسرد باشند و فوراً وارد شوند. وقتی شیرخوار هفده ماهه داستان ما را معاینه نمودم حال خوبی داشت و در خواب عمیق بود که به گفته پدر بیمار در اثر تزریق مقعدی دیازپام است. بعد از اطمینان از حال خوب کودک، از والدین خواستم که شرح حمله تشنج را توضیح دهند. وقتی والدین حمله را توضیح دادند متوجه شدیم که اصلاً تشنج اتفاق نیفتاده است و حمله رخداده در واقع حمله ریسه رفتن بوده است.

22

علائم ریسه رفتن چیست؟

کودکان مبتلا به ریسه رفتن ویژگی مشخصی دارند و آن اینکه همیشه حمله ریسه رفتن بعد از گریه شدید و یا یک حادثه ناگوار و دردناک برای کودک اتفاق می افتد. دو نوع از حمله ریسه رفتن وجود دارد که در نوع شایع آن بعد از گریه شدید کودک دچار حمله شبیه به تشنج به شکل وقفه تنفسی بسیار کوتاه، اختلال هوشیاری و سیاه شدن دور لب شده و گاه چشم‌ها بالا رفته و ممکن است لرزشی خفیف در عضلات صورت مشاهده شود که همه این علائم گذرا هستند و بعد از چند ثانیه به پایان می رسد. نوع کمتر شایع ریسه رفتن نیز متعاقب یک حمله دردناک بروز می کند ولی بسیار وحشتناک تر بوده و به گونه ای است که انگار کودک از دنیا رفته است.

1

علت ریسه رفتن چه می تواند باشد؟

مکانیسم دقیق در علت ریسه رفتن به طور دقیق مشخص نشده است، اما ممکن است به دلیل کمبود ذخیره آهن بدن، مسائل روحی روانی و یا عادتی باشد. البته یکی از موارد مهم درعلت ریسه رفتن مشکلات قلبی است که می تواند منجر به نوع کمتر شایع ریسه رفتن شود. در کشور ما تجربه نشان داده است که یکی از نکات مهم در علت ریسه رفتن، کم خونی ناشی از کمبود آهن باشد، زمانی که بدن به اندازه کافی گلبول‌های قرمز تولید نمی‌کند.

آیا ریسه رفتن در کودکان با عوارض مهمی همراه است؟

ریسه رفتن معمولاً عوارض خاص مغزی ایجاد نمی‌کند، اگرچه مشاهدهٔ این وضعیت برای والدین ترسناک است. هیچ گونه افزایش خطر ابتلا به اختلالات صرع در کودکان در هنگام ریسه رفتن وجود ندارد.

4

مطالعات تشخیصی ضروری برای تشخیص ریسه رفتن چه هستند؟

اگرچه حمله ریسه رفتن بی خطر بوده و عوارضی ندارد، ولیکن اگر فرزند عزیزتان دچار این حملات است حتماً به فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه نمایید تا معاینه دقیق کودک انجام شود و توصیه می شود برای اطمینان بیشتر حتماً بررسی تشخیصی بیشتر از جمله نوار مغز نیز در صورت نیاز انجام گیرد.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

4

تشخیص اوتیسم

اوتیسم چه بیماری است؟

اوتیسم بیماری پیچیده ای است که یک نوعی از اختلال تکامل در سیستم عصبی روانی کودکان است که در این بیماری کودک مراحل تکاملی را مانند همسالان خود طی نمی کند. درکودکان مبتلا به بیماری اوتیسم توانایی های ارتباطی از قبیل توانایی سخن گفتن و رابطه با دیگران دچار مشکل می شود.

1

علائم بیماری برای تشخیص اوتیسم چیست؟

کودکان مبتلا به اوتیسم یا تکلم ندارند یا دچار تأخیر تکلم هستند اما اگر کلام هم داشته باشند معنی دار نیست و کلام دیگران را کپی می کنند. در اوتیسم کودکان، بیمار خود را با نام صدا می زند و از ضمیر من استفاده نمی کند. ارتباط کودک مبتلا به اوتیسم یکطرفه است و فقط به علایق خود توجه دارد. این کودکان به لبخند یا خستگی دیگران توجهی ندارند و نمی توانند با دیگران ارتباط برقرارکنند. کودکان معمولاً بعد از چند دقیقه از بازی با یک اسباب بازی به سراغ بازی دیگری می روند ولی کودک مبتلا به اوتیسم ساعت ها با یک وسیله بازی می کند. کودکان مبتلا به اوتیسم به چرخیدن یا به وسایلی مثل پنکه و لباسشویی که می چرخند علاقمند هستند و ممکن است خود را با تماشای آنها سرگرم کنند. در اوتیسم کودک ارتباط چشمی با والدین یا دیگران ندارد.

آیا بیماری اوتیسم همیشه به یک شکل بروز می کند؟

آنچه  در تشخیص اوتیسم جالب و مهم است این است که این بیماری به چندین شکل از علائم بروز می کند. یعنی اینگه نوع علائم اوتیسم کودکان، یکسان نیست و این بیماری طیفی از علائم دارد. در طیف تشخیص اوتیسم یک بیمار ممکن است در انتهای خفیف و بیمار دیگر در انتهای شدید طیف قرار گیرد. البته بررسی های متعدد نشان می دهد که اغلب بیماران مبتلا به اوتیسم در میانه طیف و از نوع علائم متوسط هستند.

2

مثال چند شکلی بودن بیماری اوتیسم اینکه ناتوانی کلامی و مشکلات شناختی در برخی از این بیماران بسیار شدید است، حال ‌آنکه برخی دیگر دارای نبوغ ذهنی و استعداد بسیار بالایی هستند. به بیانی دیگر، کودکان اوتیستیک اصطلاحاً غیر‌کلامی هستند. در یک سر طیف بیماری اوتیسم، ضریب هوشی زیر ۴۰ و در سر دیگر آن افراد بسیار نابغه با توانایی‌های هوشی بالا هستند، گرچه دارای نقص در تعاملات اجتماعی و ارتباطی می‌باشند.  اوتیسم، یک اختلال رشد عصبی بسیار پیچیده است که به طور طبیعی، از بدو تولد خودش را نشان می‌دهد و  به همین دلیل، اغلب والدین در دوسال اول زندگی، هنگامی که کودک شروع به رشد شخصیتی می‌کند، متوجه آن می‌شوند.

3

از چه سنی تشخیص اوتیسم امکانپذیر است؟

تشخیص اوتیسم بر اساس علائم بیماری و با اخذ شرح حال و معاینه کودک توسط پزشک اعصاب کودکان امکانپذیر است. مطالعات متعدد نشان می دهد کمترین سنی که می توان اوتیسم را تشخیص داد در سن ۲ تا ۳ سالگی است.

مطالعات تشخیصی ضروری برای تشخیص اوتیسم چه هستند؟

در بیماران مبتلا به اوتیسم در بیش از ۳۰ درصد موارد حین ثبت نوار مغز امواج صرعی مشاهده می شود درحالی که بیمار اصلاً تشنج نداشته است. مطالعات متعدد نشان می دهد که بیشر موارد این امواج صرعی در ناحیه تمپورال مغزی مشاهده شده است. بنابراین انجام نوار مغز کودکان یکی از اقدامات تشخیصی ضروری در بیماران مبتلا به علائم مشکوک به اوتیسم است.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

1

کودکان و تلویزیون 

آیا کودک از بدو تولد می تواند تلویزیون ببیند؟
نکات بسیار مهمی درباره کودکان و تلویزیون وجود دارد. در کودکان بالای دو سال زمان مجاز برای تماشای تلویزیون در طی ۲۴ ساعت شبانه روز حداکثر ۲ ساعت است. برای کودکان دبستانی نیز میزان استفاده از تلویزیون بایستی محدود و با نظارت والدین باشد، بخصوص با توجه به اینکه جذابیت های سمعی و بصری برنامه های تلویزیون می تواند کودک را به سهولت جذب کند و مانع از انجام فعالیتهای روزانه ی دیگر وی شود.
1
راهکار عملی برای تنظیم رفتار کودکان و تلویزیون چیست؟
علت اغلب موارد مشکلات رفتاری کودکان والدین هستند. کودکان بیش از اینکه با دستور دادن والدین رفتار خاصی را انجام دهند، با مشاهده ی آن رفتار توسط والدین آن را می آموزند، پس به جای اینکه مرتب به کودکتان تذکر دهید که نباید بیش از حد تلویزیون ببیند، خودتان الگوی عملی مناسبی در استفاده ی به اندازه از تلویزیون باشید. در انتخاب برنامه ها و کارتون هایی که کودک می بیند دقت کنید؛ دیدن هر نوع کارتونی صِرفِ اینکه برنامه انیمیشن است، قطعا برای کودک مناسب نیست و حتما بایستی والدین در انتخاب کارتون ها و برنامه های کودک حساس بوده و دقت لازم را داشته باشند.
66
درباره کودکان و تلویزیون، آیا نوع برنامه های تلویزیونی در رفتار کودک تأثیر دارد؟
استفاده از صفحات نمایشی به خصوص در مورد کودکان مبتلا به برخی اختلالات روانی خاص نظیر بیش فعالی، افسردگی و اضطراب و اتیسم باید با حساسیت و دقت بیشتری مورد توجه و نظارت قرار گیرد. یادگیری مشاهده ای بخش بزرگی از یادگیری کودکان را تشکیل می دهد و دیدن هر رفتاری ممکن است کودک را به تقلید وا دارد؛ خشونت، پرخاشگری، دروغگویی، قهر، پر خوری … و هر رفتار دیگری را کودک براحتی از آنچه که می بیند و می شنود می آموزد، خصوصا اگر کودک ببیند که قهرمان ها و یا شخصیت های کارتونی مورد علاقه اش آن رفتار خاص را انجام می دهند، بسرعت الگوبرداری می کند.
1
تلویزیون تا چه حد موجب ایجاد ترس در کودک می شود؟
درباره رابطه ترس با کودکان و تلویزیون، توجه داشته باشید که به عقیده ی بندورا بسیاری از زمینه های ترس در کودک یا “فوبی ها” از طریق مشاهده ی صحنه های ترسناک در رسانه های خبری و تلویزیون آموخته می شوند. کودکان تا قبل از ۷ سالگی در مرحله ی پیش عملیاتی از رشد شناختی هستند و نمی توانند مفاهیم انتزاعی را درک کنند، از اینرو خصوصا تا قبل از ۵ سالگی کودک نمی تواند بین حقیقت و افسانه هایی که در فیلم ها و کارتون ها می بینند تفاوت قائل شود، و آنچه که می بیند را باور می کند و با دیدن هر صحنه یا تصویری ممکن است عواطف کودک درگیر شده و هیجانات منفی بروز دهد؛ به طور مثال دیدن صحنه ای ترسناک و در نتیجه ترسیدن کودک یا دیدن گریه و غم و ابراز ناراحتی کودک. با توجه به این مساله حتما وقتی کودکتان در حال تلویزیون دیدن است او را زیر نظر بگیرید و به محض اینکه احساس کردید کودک هیجانات منفی را تجربه میکند و یا عصبی بنظر میرسد مانع دیدن آن محتوای خاص شوید.
00
عوارض عمده تماشای بیش از حد کودکان و تلویزیون چیست؟
برای مدیریت و کاهش زمان تلویزیون دیدن کودکتان، یا به طور کلی استفاده از هر صفحه ی نمایشی دیگری نظیر رایانه، تبلت و … بایستی بتوانید موارد مناسبی از جمله خواندن کتاب، نقاشی کشیدن، شعر خواندن، بازی کردن مرتب روزانه(بویژه بازی فیزیکی) با کودک و فعالیتهای مناسب دیگر را جایگزین کنید. فراموش نکنید که تماشای زیاد تلویزیون می تواند فرصت کتاب خواندن، بازی، ارتباط با کودک و تعاملات اجتماعی مفید را از بین ببرد و او را تنها و گوشه گیر کند.
استفاده از تلویزیون برای علاقه به غذاخوردن کار خوبی است؟
درباره کودکان و تلویزیون گاه بدآموزی هایی وجود دارد و والدین از تلویزیون برای غذاخوردن بیشتر کودک بهره می برند. از خوراندن غذا به کودک جلوی تلویزیون خودداری کنید؛ بخصوص اگر کودکی دارید که بد غذاست سعی نکنید غذا خوردنش را با تلویزیون دیدن همراه کنید تا از این طریق با سرگرم کردن کودک و روش انحراف فکر و توجه بتوانید او را سیر کنید. توجه داشته باشید که زیاد تلویزیون دیدن کودک می تواند سلامتی جسمی او را نیز به مخاطره بیندازد. بخصوص اگر تلویزیون در اتاق خواب کودک یا در آشپزخانه باشد احتمال بروز چاقی در‌‌ کودک را افزایش می دهد. همچنین عوارضی نظیر بلوغ زودرس و کاهش عملکرد تحصیلی می تواند از پیامدهای این امر باشد.
10

درمان فلج مغزی

فلج مغزی چیست؟

فلج مغزی یا اصطلاح علمی آن بیماری (Cerebral Palsy(CP نوعی اختلال حرکتی در کودکان است که علت بروز آن به ضایعات داخل مغزی مربوط می شود. فلج مغزی کودکان شامل طیفی از سندرم های نقص حرکتی است که غیر پیشرونده هستند این بدان معنی است که علائم بیماری فلج مغزی (CP) در طول زمان بدتر نمی شود. اغلب موارد فلج مغزی در اثر ضایعات و ناهنجاری های مغزی بوجود می آید. گاه در اوایل شیرخوارگی بعضی از بیماریهای متابولیک یا بیماریهای ژنتیک مغزی علایمی مانند فلج مغزی دارند که اشتباه تشخیصی اتفاق می افتد. البته تفاوت اصلی بیماری فلج مغزی با بیماریهای متابولیک یا بیماریهای ژنتیک مغزی ماهیت غیر پیشرونده آن است به این معنی که در بیماریهای متابولیک یا بیماریهای ژنتیک مغزی بعد از مدتی بیماری پیشرفت کرده و کودک دچار از دست دادن توانایی های حرکتی قبلی می شود و پسرفت تکاملی اتفاق می افتد.

1

علت بروز فلج مغزی در کودکان چیست؟

مهمترین علت برای بروز فلج مغزی کودکان شامل ضایعات مغزی حین تولد بعلت آسفیکسی یا اشکال اکسیژن رسانی مغزی، اختلالات و آسیب های مغزی بعلت نارسی نوزاد، ناهنجاری های ساختمانی مغزی و سابقه تشنج نوزادی می باشد. بر اساس گزارشات و بررسی های مختلف تا ۱۶ درصد مبتلایان فلج مغزی در سابقه قبلی آسفیکسی نوزادی داشته اند. چند علامت مهم نشان دهنده وجود آسفیکسی نوزادی هستند که شامل: پایین بودن عدد آپگار نوزاد حین تولد، تأخیر در شروع تنفس بعد از تولد، اختلال هوشیاری، شلی اندام ها، کاهش رفلکس های اندامها و کاهش رفلکس های نوزادی و بروز تشنج نوزادی در ۴۸ ساعت اول بعد از تولد. نوزادان نارس به دلیل عدم فعالیت مناسب کیسه های هوایی ریه ها و عدم اکسیژن رسانی مناسب به بافت مغزی و همچنین به علت بروز خونریزی های داخل بطنی و داخل بافت مغزی در معرض ابتلا به فلج مغزی (CP) هستند. حدود ۲/۸ درصد نوزادانی که سن بارداری ۲۲ تا ۳۲ هفته دارند، به فلج مغزی مبتلا می شوند. وقتی در نوزاد نارس ضایعات اطراف بطنی یا PVL بروز کند، تا ۷۵ درصد به فلج مغزی مبتلا می شوند.

1

کودک مبتلا به فلج مغزی با چه علایمی مراجعه می کند؟

شایعترین علامت فلج مغزی در دوران کودکی، تأخیر تکاملی ذهنی و حرکتی است. این اشکال در تکامل کودک می تواند شامل اختلالات حرکتی مانند نشستن و راه رفتن، ذهنی مانند تکلم کودک و یا هر دو باشد. البته بر خلاف انواع بیماری متابولیک و ژنتیک، در فلج مغزی سیر تأخیر تکاملی پیشرونده نمی باشد. همواره اگر کودکی مبتلا به تأخیر تکاملی است و بعد از مدتی مشکلات تکاملی بیمار در حال بدتر شدن است، تشخیص فلج مغزی مطرح نمی باشد.

1

درمان فلج مغزی چیست؟

برای درمان فلج مغزی ابتدا باید علت بروز بیماری را شناسایی نمود و سپس برای درمان فلج مغزی تصمیمات لازم را اتخاذ نمود. مثلاً اگر فلج مغزی (CP) ناشی از  آسفیکسی یا اشکال اکسیژن رسانی مغزی باشد، ابتدا لازم است تصویربرداری مغزی به صورت MRI مغزی انجام شود تا میزان وسعت ضایعه و مکان ضایعه مشخص شود. اگر شدت و وسعت ضایعه مغزی وسیع نباشد، به این نوع فلج مغزی خفیف گفته می شود که اغلب این بیماران با انجام منظم و مداوم کاردرمانی حرکتی و ذهنی بهبود پیدا می کنند. البته یکی از اقدامات ضروری در بیماران مبتلا به فلج مغزی کودکان برای تشخیص امواج غیرطبیعی مغزی انجام نوار مغز کودکان می باشد. گاه در کودکان مبتلا به فلج مغزی امواج تشنج کودکان در نوار مغز وجود دارد و در این بیماران یکی از اصول مهم برای درمان فلج مغزی، تجویز داروی ضد صرع مناسب می باشد.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

3

سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی

بیماری عصبی عضلانی شامل کدام نوع از بیماران است؟

بیماری عصبی عضلانی یا بیماری عصب و عضله و یا بیماری نوروماسکولار همان طور که از نام آن مشخص است شامل اختلالات رشته های عصبی و عضلات بدن می باشد. بیماری عصبی عضلانی بر اساس مکانیسم بروز بیماری، سن بروز، نوع وراثت و سیر پیشرفت بیماری به چند نوع تقسیم می شود: ۱- بیماری عضلانی یا میوپاتی، ۲- بیماری رشته های عصبی یا نوروپاتی، ۳- بیماری محل اتصال عصب و عضله یا نوروماسکولار.

بعضی از انواع شایع بیماری عصبی عضلانی کدامند؟

انواع شایع بیماری عصبی عضلانی عبارت است از:

shutterstock_177702278

جدیدترین درمان بیماری عصبی عضلانی چیست؟

امروزه سلول درمانی و ژن درمانی به عنوان جدیدترین درمان بیماری عصبی عضلانی مطرح می باشند. انواع روش های ژن درمانی در دیستروفی عضلانی دوشن در حال انجام است که عمده این درمان ها بسیار گران بوده و اغلب میزان اثر آنان نیز تبدیل نوع شدیدتر بیماری یعنی دیستروفی دوشن به نوع خفیف تر به نام دیستروفی بکر می باشد.

میزان تأثیر سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی چقدر است؟

تحقیقات زیادی درباره میزان تأثیر سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی  انجام شده است. از مدت ها قبل به سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی به عنوان یک درمان طولانی مدت توجه شده است. استفاده از سلول های بنیادی در بیماری هایی که درمان دیگری وجود ندارد، به کار می رود و سلول های بنیادی با قابلیت خاص خود می توانند جایگزین سلول های حاوی پروتئین های ناقص بیمار شوند. در یک بررسی کارآزمایی بالینی با تزریق سلول های بنیادی مزانشیمال به داخل کانال نخاعی بیماران مبتلا به بیماری اِس اِم اِی(SMA) عملکرد حرکتی و کیفیت زندگی این بیماران بهبودب قابل توجهی داشته است. بررسی های متعدد دیگری نیز درباره اثر تزریق سلول های بنیادی مزانشیمال برای درمان انواع دیستروفی عضلانی انجام شده است که به نظر می رسد این نوع از سلول های بنیادی ضمن عوارض کمتر اثر درمانی بهتری در بیماران مبتلا به انواع بیماری عصبی عضلانی  دارد.

2

روش تزریق سلول بنیادی برای سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی چگونه است؟

تزریق وریدی : در این روش همانند درمان لوکمی با سلول های بنیادی ، تزریق وریدی سلول های بنیادی انجام می شود. حسن این روش نیاز کمتر به تزریق مکرر و هزینه کمتر آن است، البته میزان موفقیت سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی از طریق تزریق وریدی سلول های بنیادی ارتباط مستقیمی با میزان توانایی این سلول ها برای حرکت از خون به عضلات دارد .

تزریق داخل عضلات مبتلا : وقتی سلول های بنیادی به داخل عضلات مبتلا تزریق می شوند، مطمئن هستیم که سلول های بنیادی به محل مورد نظر رسیده اند ولی این روش گران بوده و زمانبر می باشد، زیرا برای سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی، لازم است که به همه عضلات بدن تزریق سلول های بنیادی انجام گیرد .

تزریق داخل نخاعی : از این نوع از تزریق سلول های بنیادی که به نام تزریق اینتراتکال هم نامیده می شود معمولا برای سلول درمانی مبتلایان به بیماری اِس اِم اِی(SMA) استفاده می شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

2

اختلال تمرکز در کودکان

بیش فعالی یا اختلال تمرکز در کودکان چیست؟

یکی از مشکلات شایع در کودکان بالای سه سال، اختلال تمرکز در کودکان یا بیش فعالی است. اغلب والدین، معلمان و مراقبین مهد کودک ها و مراکز بهداشتی با کمی دقت می توانند علایم بیش فعالی کودکان را شناسایی نمایند. بیماری بیش فعالی با کمبود توجه و تمرکز، بی توجهی، ناآرامی، کاهش بازدهی در مدرسه و مشکلات اخلاقی و رفتاری مشخص می شود. کودکان مبتلا به کمبود توجه و تمرکز از نظر تغذیه و رشد جسمی نیز دچار مشکل هستند. از جمله علایم کودکان مبتلا به کمبود توجه و تمرکز حواس پرتی، منفی گرایی، لجبازی، عدم ثبات عاطفی و هیجان پذیری است. در صورتی که این علایم به مدت ۶ ماه ادامه داشته باشد، بیماری بیش فعالی کودکان تشخیص داده می شود. دکتر بیش فعالی لازم است با این علایم و روش تشخیص این علایم آشنایی کافی داشته باشد.

8

میزان شیوع اختلال تمرکز در کودکان چه میزان است؟

در گذشته بسیاری از کودکان به دلیل بی توجهی، پرخاشگری، شیطنت و یا بازیگوشی در دوران دبستان از ادامه تحصیل کنار گذاشته می شدند. والدین و آموزگاران نمی دانستند که با مشورت با یک پزشک اعصاب کودکان  می توانند به این بچه ها کمک کنند و آنها را به گروه همسالان خود بازگردانند. بیش فعالی یا اختلال تمرکز در کودکان حدود هشت تا ده درصد کودکان را مبتلا می کند. این بیماری در پسران شایعتر از دختران است. ویژگی های اولیه بیش فعالی قبل از ورود به مدرسه شروع می شود.

بیش فعالی یکی از شایع ترین و جدی ترین مشکلات عصبی رایج در سنین کودکی و نوجوانی شناخته می شود. در حال حاضر حدود سه میلیون کودک در سراسر جهان برای مشکلات کمبود توجه و تمرکز از دارو استفاده می کنند. در ۳ تا ۴ درصد کودکان مدرسه ای و ۴ درصد بزرگسالان بیماری بیش فعالی شایع است. پسران بیش از سه برابر دختران علایم بیماری بیش فعالی را بروز می دهند. اگرچه در بعضی از بررسی ها ثابت شده است که میزان شیوع این بیماری در پسرها و دخترها مساوی است ولی دخترها علایم پرتحرکی  و پرخاشگری را از خود نشان نمی دهند و به همین علت تشخیص داده نمی شوند.

عوارض عمده اختلال تمرکز در کودکان چیست؟

بیش فعالی یا ADHD یک وضعیت رفتاری عصبی است که با بی توجهی و عدم تمرکز، پرخاشگری، خستگی ناپذیری و ناآرامی کودک مشخص می شود. علایم بیش فعالی مانند پرتحرکی و پرخاشگری می تواند در زندگی روزمره کودک، روابط اجتماعی کودک با هم سن و سالان و همچنین در تحصیل او مشکلات عمده ای ایجاد نماید. در بسیاری از موارد کودک مبتلا به بیش فعالی از مدرسه اخراج می شود. گزارشات متعددی وجود دارد که کودک مبتلا به بیش فعالیدر آینده احتمال بیشتری برای رانندگی خطرناک، سیگار کشیدن، ارتکاب بزهکاری اجتماعی و سوءمصرف مواد دارد.

8

آیا اختلال تمرکز در کودکان از والدین به ارث می رسد؟

تحقیقات نشان می دهد که بیش از ۷۶ درصد کودکان مبتلا به بیش فعالی یا اختلال تمرکز در کودکان، فرد مبتلای دیگری نیز در خانواده خود دارند. علاوه بر زمینه ژنتیک علل دیگری مانند: تولد نارس، سیگار کشیدن مادر حین بارداری، استرس زیاد مادر حین بارداری، مصرف الکل در دوران بارداری، و آسیب های تروماتیک و ضربه ای به مغز در بروز بیش فعالی نقش دارند. نوع رژیم غذایی(رنگ دهنده ها) ، محیطهای فیزیکی- اجتماعی کودک، ناهماهنگی در مواد شیمیایی طبیعی بدن(نوروترانسمیتر ها)، ناهماهنگی مغزی در مراکزی که مسئول توجه و فعالیت در فرد است(مانند لوب فرونتال و مخچه) جزو علل دیگر بیش فعالی هستند.

علایم تشخیص اختلال تمرکز در کودکان را می دانید؟

علایم مهم و عمده اختلال تمرکز در کودکان عبارت است از :

دسته اول: پرتحرکی؛ کودک پرجنب و جوش بوده لحظه ای آرام نیست و خسته نمی شود. معلم می گوید بچه روی صندلی مداوم حرکت می کند و در کلاس راه می رود. این نوع بیش فعالی در پسرها شایعتر است.

1

دسته دومپرخاشگری؛ کودک در یک لحظه عصبانی می شود، چیزی را پرت می کند در حالیکه احساس خطر و توجه ندارد که ممکن است به چشم شما بخورد، یا از بلندی می پرد و پایش می شکند.

دسته سوماشکال در توجه و تمرکز؛ این مشکل در تحصیل کودک اختلال ایجاد می کند، معلم از غلط های زیاد دیکته کودک شکایت دارد. اغلب کودک وسایلش را گم می کند. این علایم در دختران بیشتر دیده می شود.

اگر کودک عزیزتان بعضی از علایم فوق را داشت، به معنای این نیست که بیش فعال است. برای تشخیص بیش فعالی مجموعه ای از این علائم باید (حداقل در مدت شش ماه) مورد بررسی قرار بگیرد، پس باید به پزشک اعصاب کودکان مراجعه نمایید.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

8

بهترین دکتر اوتیسم

بیماری اوتیسم در کودکان چیست؟

یکی از بیماری های پیچیده و مرموزی که امروزه بخش قابل توجهی از کودکان عزیز ما را گرفتار کرده است، بیماری اوتیسم است. قبل از اینکه بیماری اوتیسم را تعریف کنیم، ابتدا درباره تاریخچه این بیماری توضیح مختصری می دهیم. بیماری اوتیسم یا اصطلاح علمی Autism Spectrum Disorder (ASD) دسته‌ای از اختلالات تکامل سیستم عصبی می‌باشد که تظاهرات اصلی آن‌ نقص در تعاملات اجتماعی، ارتباطات و نیز وجود رفتارهای تکراری و علایق محدود می باشند. اولین بار آقای کانر در سال ۱۹۴۳ چند کودک با علایم اشکال در ارتباط با دیگران و عدم توانای تکلم و یا گفتار نامفهوم را بعنوان اوتیسم کودکان تعریف نمود. اوتیسم کودکان شامل یک طیفی از تأخیر تکامل رفتاری کودک می باشد. در واقع در اوتیسم کودکان، کودک به شدت درونگرا بوده و به ندرت برای افراد محیط بیرون در فعالیتهای روزمره خود نقشی در نظر می گیرد.

pediatric_neurology1

علت بروز بیماری اوتیسم چیست؟

وقتی درباره شیوع بیماری اوتیسم صحبت می کنیم، از هر ۶۰ تا ۷۰ تولد زنده در دنیا یک نفر مبتلا به اوتیسماست. شیوع اوتیسم در پسران، ۱ در ۴۲ و در دختران ۱ در ۱۸۹ می‌باشد. به‌ عبارتی‌دیگر، شیوع این بیماری در پسران ۴ برابر بیشتر از دختران است. اوتیسم بیماری پیچیده ای است و هنوز بطور کامل شناخته نشده است. تحقیقات زیادی در این زمینه انجام شده و علل مختلفی مثل برخی کمبودهای تغذیه ای در دوران بارداری یا سن والدین را در بروز آن دخیل می دانند ولی مهمترین علت شناخته شده نقش ارث و ژنتیک در آن است. آمار نشان می دهد در مناطق صنعتی میزان شیوع اوتیسم بیشتر است.

محققان زندگی ماشینی و عوامل ناشی از آن مانند استرس را در سیر صعودی ابتلا به این بیماری دخیل می‌دانند. دلایل مختلفی مبنی بر نقش زمینه ژنتیک در بروز اوتیسم کودکان وجود دارد. به طوری که در خانواده ای که یک بیمار مبتلا به اوتیسم کودکان وجود دارد احتمال ابتلای فرد دیگر به میزان نه درصد بیشتر می شود. در بررسی های انجام شده تعداد سلولهای پورکنژ در مخچه بیمار مبتلا به اوتیسمکمتر از کودکان دیگر است. بعضی از اختلالات کروموزومی، کم کاری تیروئید، مسمومیت مادر حین بارداری با بعضی داروها و ابتلا به بعضی عفونتها با بروز اوتیسم کودکانارتباط دارد.

baby_eat_food--3

بهترین دکتر اوتیسم، این بیماری را با چه علایمی تشخیص می دهد؟

بهترین دکتر اوتیسم در بیش از ۸۰ درصد موارد، این بیماری را با شنیدن مشکلات بیمار و معاینه بیمار تشخیص می دهد. بیماری اوتیسم به‌عنوان یک طیف در نظر گرفته می‌شود، چراکه تظاهرات آن بسیار مختلف و گوناگون است. برای مثال ناتوانی کلامی و مشکلات شناختی در برخی از این بیماران بسیار شدید است، حال‌آنکه برخی دیگر دارای نبوغ ذهنی و استعداد بسیار بالایی هستند. به بیانی دیگر، کودکان اوتیستیک اصطلاحاً غیر‌کلامی هستند. در یک سر طیف بیماری اوتیسم، ضریب هوشی زیر ۴۰ و در سر دیگر آن افراد بسیار نابغه با توانایی‌های هوشی بالا هستند، گرچه دارای نقص در تعاملات اجتماعی و ارتباطی می‌باشند.  اوتیسم، یک اختلال رشد عصبی بسیار پیچیده است که به طور طبیعی، از بدو تولد خودش را نشان می‌دهد و  به همین دلیل، اغلب والدین در دوسال اول زندگی، هنگامی که کودک شروع به رشد شخصیتی می‌کند، متوجه آن می‌شوند.

کودکان مبتلا به اوتیسم یا تکلم ندارند یا دچار تأخیر تکلم هستند اما اگر کلام هم داشته باشند معنی دار نیست و کلام دیگران را کپی می کنند. در اوتیسم کودکان، بیمار خود را با نام صدا می زند و از ضمیر من استفاده نمی کند. ارتباط کودک مبتلا به اوتیسم یکطرفه است و فقط به علایق خود توجه دارد. این کودکان به لبخند یا خستگی دیگران توجهی ندارند و نمی توانند با دیگران ارتباط برقرارکنند. کودکان معمولاً بعد از چند دقیقه از بازی با یک اسباب بازی به سراغ بازی دیگری می روند ولی کودک مبتلا به اوتیسم ساعت ها با یک وسیله بازی می کند. کودکان مبتلا به اوتیسم به چرخیدن یا به وسایلی مثل پنکه و لباسشویی که می چرخند علاقمند هستند و ممکن است خود را با تماشای آنها سرگرم کنند. در اوتیسم کودک ارتباط چشمی با والدین یا دیگران ندارد.

3

اقدامات تشخیصی و درمانی بهترین دکتر اوتیسم چیست؟

در صورتی که کودک مبتلا به اوتیسم کودکان باشد، برای شروع درمان اوتیسم لازم است توسط پزشک اعصاب کودکان معاینه دقیق شود. پزشک برای درمان اوتیسم از درمان دارویی و نیز کاردرمانی ذهنی استفاده می شود.همواره یادمان باشد که سن طلایی برای درماناوتیسم کودکان قبل از پنج سالگی است.

گاهی ممکن است برای یک تشخیص دقیق و درمان اوتیسم به یک تیم متخصص نیاز شود این تیم می تواند از افراد زیر تشکیل شود :

  • فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان؛ می تواند در تشخیص اولیه کمک کرده و در صورت نیاز داروهائی را برای کمک به کودک تجویز کند.
  • روانشناس کودک؛ در شناخت عادات و حالات روانی کودک کمک کرده و ناتوانی های کودک در زمینه های رشد ذهنی، روانی و اجتماعی را بررسی می کند . همچنین یک روانشناس می تواند در بهبود رفتاری کودک و افزایش مهارتهای اجتماعی کودک به شما کمک کند .
  • رفتار درمان؛ این شخص می تواند علاوه برکمک به بهبود توانائی های کودک در کارهای روزانه مانند لباس پوشیدن ، غذا خوردن و سایر کارهای استقلالی، همچنین در بهبود وضعیت حواس پنجگانه ، قدرت تشخیص و سایر توانائی های کودک او را یاری کند.
  • کار درمان؛ یک کار درمان، کودک را در استفاده درست از عضلات و اندامهای بدن برای انجام کارهای بزرگ و کوچک بدنی می تواند یاری کند.
  • گفتار درمان؛ در بهبود وضعیت گفتار کودک و افزایش توانائی او در مهارتهای کلامی بسیار مؤثر است.
  • مشاور خانواده؛ این شخص می تواند علاوه بر راهنمائی در امر روابط شما با کودک خود، شما را در بهره وری بهتر از منابع و مراکز موجود در جامعه برای کمک به درمان کودک کمک کند.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

 

1

درمان میکروسفالی

میکروسفالی چیست؟

اندازه دور سر کودک به سن بارداری حین تولد بستگی دارد. اگر مادر بارداری کامل نه ماهه را طی کرده باشد، دور سر نوزاد حدود ۳۳ تا ۳۵ سانتی متر خواهد بود درحالیکه با بارداری پیش از موعد و تولد نوزاد نارس اندازه دور سر حدود ۳۲ یا کمتر می باشد. رشد دور سرکودک در شیرخوارگی بسیار سریع رخ می دهد. در طی یک سال اول اندازه دور سر کودک ۱۲ سانتی متر رشد می کند که ۹ سانتی متر آن مربوط به ۶ ماه اول و ۳ سانتی متر آن در ۶ ماهه دوم سال اول عمر اتفاق می افتد. پس دور سر کودک باید براساس سن بارداری و سن او محاسبه شود. دور سر کوچک، یا میکروسفالی یعنی کوچک بودن اندازه دور سر در کودکان نسبت به میانگین طبیعی نرمال در آن سن. در میکروسفالی مغز به اندازه کافی رشد نمی کند. دور سر کوچک یک بیماری نیست، اما یکی از علائم مهم ابتلا به بیماری‌های دیگر است. بیماری میکروسفالی یک اختلال نادری است و در ۱ مورد از ۶۲۰۰ تا ۸۵۰۰ تولد زنده اتفاق می‌افتد.

3

آیا اندازه دور سر کودکان همسن باید یکسان باشد؟

میزان رشد دور سر نوزاد در دوره یک سال اول شیرخوارگی بسیار سریع رخ می دهد. در طی یک سال اول دور سر نوزاد  بیش از ۱۲ سانتی متر رشد می کند که ۹ سانتی متر آن مربوط به ۶ ماه اول و ۳ سانتی متر آن در ۶ ماهه دوم سال اول عمر اتفاق می افتد. میزان رشد دور سر کودک به این صورت است که در سه ماهه اول ماهی ۲ سانتی ‌متر به دور سر اضافه می شود. در سه ماهه دوم ماهی یک سانتی ‌متر و در شش ماهگی تا یک سالگی، هر ماه نیم سانتی ‌متر به دور سر کودک اضافه می‌شود. وقتی رشد دور سر نوزاد به اندازه کافی نباشد و معاینه پزشک اعصاب کودکان نشان دهنده پاتولوژیک بودن بیماری باشد، به این بیماری  میکروسفالی گفته می شود. دور سر کوچک یا میکروسفالی علتهای متعددی دارد که شامل عوامل ارثی و محیطی می شوند. درصورت بروز نقص در یک نوع ژنی که در رشد و تحول سلول‌های عصبی نقش اساسی دارد میکروسفالی ایجاد می شود. بالا بودن سطح فنیل آلانین در مادری که به صورت مغلوب، ژن ابتلا به بیماری فنیل کتونوری را داراست و علامت دیگری از این بیماری ندارد؛ موجب بروز میکروسفالی در جنین می شود که ابتلا به این بیماری همراه با عقب ماندگی ذهنی است. عوامل دیگری مانند تماس جنین با اشعه ایکس، داروهای مورد استفاده مادر مانند کورتون و عفونتهای ویروسی مادر همچون آبله مرغان و سرخک می تواند موجب بروز میکروسفالی در نوزاد شود.

عوارض میکروسفالی در کودکان چیست؟

دور سر کوچک یا میکروسفالی می‌تواند باعث ناتوانی وسیع گفتاری و حرکتی شود. کودکان مبتلا به دور سر کوچک بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های عصبی دیگر مانند صرع، فلج مغزی، عقب ماندگی ذهنی و ناتوانیهای بینایی و شنوایی قرار می گیرند. در بررسی های دانشمندان آمده است که حدود ۴۵ درصد کودکان مبتلا به میکروسفالی دچار صرع، حدود ۲۰ درصد آنها دچار فلج مغزی و حدود ۵۰ درصد این بیماران دچار عقب ماندگی ذهنی هستند.

140343_572-2

تشخیص میکروسفالی چگونه انجام می شود؟

تشخیص میکروسفالی در دوران بارداری و در شکم مادر قابل تشخیص است اگرچه اکثر مواقع این مشکل زودتر از سونوگرافی سه ماهه سوم مشخص نمی‌شود. در اکثر موارد دور سر کوچک را بعد از تولد تشخیص می‌دهند. گاهی بیماری حتی پس از گذشتن مدتی پس از تولد نوزاد خودش را نشان می‌دهد. روند تشخیص میکروسفالی به این صورت است که پس از آزمایش فیزیکی و ارزیابی محیط دور سر، سابقه پزشکی خانوادگی و اندازه سر والدین را می‌سنجند و نمودار رشد سر در طول زمان را تهیه می‌کنند.  پزشک اعصاب کودکان نیز می‌تواند برای ارزیابی وجود یا دلیل تاخیر در رشد از سی تی اسکن (توموگرافی کامپیوتری)، MRI (تصویر برداری با رزونانس مغناطیسی) یا آزمایش خون استفاده نمایند. سی تی اسکن و MRI نیز اطلاعاتی در خصوص وجود عفونت در رحم که ممکن است باعث تغییرات ساختاری مغز شده باشد، در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد.

درمان میکروسفالی در کودکان چیست؟

در درمان میکروسفالی، اگر نوزاد، مبتلا به میکروسفالی خفیف باشد، معمولا به آزمایش‌های معمولی نیاز دارد. اما مواردی که به نوع وخیم‌تر این بیماری دچار هستند، نیازمند کمک پزشکی بیشتری هستند تا توانایی‌های جسمی و فکری شان مانند گفتار تقویت شود و فیزیوتراپی و کار درمانی در بالا‌ترین سطح انجام شود.
یک روش درمان میکروسفالی استفاده از جراحی است. عارضه‌ای به نام کرانیوسینوستوز هم وجود دارد که می‌تواند باعث میکروسفالی شود. در این بیماری، مفاصل بین استخوان‌های جمجمه کودک پیش از موعد مقرر به هم جوش می‌خورد و از رشد مناسب مغز جلوگیری می‌کند، اما این عارضه معمولا با عمل جراحی قابل تغییر است و به شکل گیری مجدد جمجمه کمک می‌کند.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار