1

کودکان و تلویزیون 

آیا کودک از بدو تولد می تواند تلویزیون ببیند؟
نکات بسیار مهمی درباره کودکان و تلویزیون وجود دارد. در کودکان بالای دو سال زمان مجاز برای تماشای تلویزیون در طی ۲۴ ساعت شبانه روز حداکثر ۲ ساعت است. برای کودکان دبستانی نیز میزان استفاده از تلویزیون بایستی محدود و با نظارت والدین باشد، بخصوص با توجه به اینکه جذابیت های سمعی و بصری برنامه های تلویزیون می تواند کودک را به سهولت جذب کند و مانع از انجام فعالیتهای روزانه ی دیگر وی شود.
1
راهکار عملی برای تنظیم رفتار کودکان و تلویزیون چیست؟
علت اغلب موارد مشکلات رفتاری کودکان والدین هستند. کودکان بیش از اینکه با دستور دادن والدین رفتار خاصی را انجام دهند، با مشاهده ی آن رفتار توسط والدین آن را می آموزند، پس به جای اینکه مرتب به کودکتان تذکر دهید که نباید بیش از حد تلویزیون ببیند، خودتان الگوی عملی مناسبی در استفاده ی به اندازه از تلویزیون باشید. در انتخاب برنامه ها و کارتون هایی که کودک می بیند دقت کنید؛ دیدن هر نوع کارتونی صِرفِ اینکه برنامه انیمیشن است، قطعا برای کودک مناسب نیست و حتما بایستی والدین در انتخاب کارتون ها و برنامه های کودک حساس بوده و دقت لازم را داشته باشند.
66
درباره کودکان و تلویزیون، آیا نوع برنامه های تلویزیونی در رفتار کودک تأثیر دارد؟
استفاده از صفحات نمایشی به خصوص در مورد کودکان مبتلا به برخی اختلالات روانی خاص نظیر بیش فعالی، افسردگی و اضطراب و اتیسم باید با حساسیت و دقت بیشتری مورد توجه و نظارت قرار گیرد. یادگیری مشاهده ای بخش بزرگی از یادگیری کودکان را تشکیل می دهد و دیدن هر رفتاری ممکن است کودک را به تقلید وا دارد؛ خشونت، پرخاشگری، دروغگویی، قهر، پر خوری … و هر رفتار دیگری را کودک براحتی از آنچه که می بیند و می شنود می آموزد، خصوصا اگر کودک ببیند که قهرمان ها و یا شخصیت های کارتونی مورد علاقه اش آن رفتار خاص را انجام می دهند، بسرعت الگوبرداری می کند.
1
تلویزیون تا چه حد موجب ایجاد ترس در کودک می شود؟
درباره رابطه ترس با کودکان و تلویزیون، توجه داشته باشید که به عقیده ی بندورا بسیاری از زمینه های ترس در کودک یا “فوبی ها” از طریق مشاهده ی صحنه های ترسناک در رسانه های خبری و تلویزیون آموخته می شوند. کودکان تا قبل از ۷ سالگی در مرحله ی پیش عملیاتی از رشد شناختی هستند و نمی توانند مفاهیم انتزاعی را درک کنند، از اینرو خصوصا تا قبل از ۵ سالگی کودک نمی تواند بین حقیقت و افسانه هایی که در فیلم ها و کارتون ها می بینند تفاوت قائل شود، و آنچه که می بیند را باور می کند و با دیدن هر صحنه یا تصویری ممکن است عواطف کودک درگیر شده و هیجانات منفی بروز دهد؛ به طور مثال دیدن صحنه ای ترسناک و در نتیجه ترسیدن کودک یا دیدن گریه و غم و ابراز ناراحتی کودک. با توجه به این مساله حتما وقتی کودکتان در حال تلویزیون دیدن است او را زیر نظر بگیرید و به محض اینکه احساس کردید کودک هیجانات منفی را تجربه میکند و یا عصبی بنظر میرسد مانع دیدن آن محتوای خاص شوید.
00
عوارض عمده تماشای بیش از حد کودکان و تلویزیون چیست؟
برای مدیریت و کاهش زمان تلویزیون دیدن کودکتان، یا به طور کلی استفاده از هر صفحه ی نمایشی دیگری نظیر رایانه، تبلت و … بایستی بتوانید موارد مناسبی از جمله خواندن کتاب، نقاشی کشیدن، شعر خواندن، بازی کردن مرتب روزانه(بویژه بازی فیزیکی) با کودک و فعالیتهای مناسب دیگر را جایگزین کنید. فراموش نکنید که تماشای زیاد تلویزیون می تواند فرصت کتاب خواندن، بازی، ارتباط با کودک و تعاملات اجتماعی مفید را از بین ببرد و او را تنها و گوشه گیر کند.
استفاده از تلویزیون برای علاقه به غذاخوردن کار خوبی است؟
درباره کودکان و تلویزیون گاه بدآموزی هایی وجود دارد و والدین از تلویزیون برای غذاخوردن بیشتر کودک بهره می برند. از خوراندن غذا به کودک جلوی تلویزیون خودداری کنید؛ بخصوص اگر کودکی دارید که بد غذاست سعی نکنید غذا خوردنش را با تلویزیون دیدن همراه کنید تا از این طریق با سرگرم کردن کودک و روش انحراف فکر و توجه بتوانید او را سیر کنید. توجه داشته باشید که زیاد تلویزیون دیدن کودک می تواند سلامتی جسمی او را نیز به مخاطره بیندازد. بخصوص اگر تلویزیون در اتاق خواب کودک یا در آشپزخانه باشد احتمال بروز چاقی در‌‌ کودک را افزایش می دهد. همچنین عوارضی نظیر بلوغ زودرس و کاهش عملکرد تحصیلی می تواند از پیامدهای این امر باشد.
10

درمان فلج مغزی

فلج مغزی چیست؟

فلج مغزی یا اصطلاح علمی آن بیماری (Cerebral Palsy(CP نوعی اختلال حرکتی در کودکان است که علت بروز آن به ضایعات داخل مغزی مربوط می شود. فلج مغزی کودکان شامل طیفی از سندرم های نقص حرکتی است که غیر پیشرونده هستند این بدان معنی است که علائم بیماری فلج مغزی (CP) در طول زمان بدتر نمی شود. اغلب موارد فلج مغزی در اثر ضایعات و ناهنجاری های مغزی بوجود می آید. گاه در اوایل شیرخوارگی بعضی از بیماریهای متابولیک یا بیماریهای ژنتیک مغزی علایمی مانند فلج مغزی دارند که اشتباه تشخیصی اتفاق می افتد. البته تفاوت اصلی بیماری فلج مغزی با بیماریهای متابولیک یا بیماریهای ژنتیک مغزی ماهیت غیر پیشرونده آن است به این معنی که در بیماریهای متابولیک یا بیماریهای ژنتیک مغزی بعد از مدتی بیماری پیشرفت کرده و کودک دچار از دست دادن توانایی های حرکتی قبلی می شود و پسرفت تکاملی اتفاق می افتد.

1

علت بروز فلج مغزی در کودکان چیست؟

مهمترین علت برای بروز فلج مغزی کودکان شامل ضایعات مغزی حین تولد بعلت آسفیکسی یا اشکال اکسیژن رسانی مغزی، اختلالات و آسیب های مغزی بعلت نارسی نوزاد، ناهنجاری های ساختمانی مغزی و سابقه تشنج نوزادی می باشد. بر اساس گزارشات و بررسی های مختلف تا ۱۶ درصد مبتلایان فلج مغزی در سابقه قبلی آسفیکسی نوزادی داشته اند. چند علامت مهم نشان دهنده وجود آسفیکسی نوزادی هستند که شامل: پایین بودن عدد آپگار نوزاد حین تولد، تأخیر در شروع تنفس بعد از تولد، اختلال هوشیاری، شلی اندام ها، کاهش رفلکس های اندامها و کاهش رفلکس های نوزادی و بروز تشنج نوزادی در ۴۸ ساعت اول بعد از تولد. نوزادان نارس به دلیل عدم فعالیت مناسب کیسه های هوایی ریه ها و عدم اکسیژن رسانی مناسب به بافت مغزی و همچنین به علت بروز خونریزی های داخل بطنی و داخل بافت مغزی در معرض ابتلا به فلج مغزی (CP) هستند. حدود ۲/۸ درصد نوزادانی که سن بارداری ۲۲ تا ۳۲ هفته دارند، به فلج مغزی مبتلا می شوند. وقتی در نوزاد نارس ضایعات اطراف بطنی یا PVL بروز کند، تا ۷۵ درصد به فلج مغزی مبتلا می شوند.

1

کودک مبتلا به فلج مغزی با چه علایمی مراجعه می کند؟

شایعترین علامت فلج مغزی در دوران کودکی، تأخیر تکاملی ذهنی و حرکتی است. این اشکال در تکامل کودک می تواند شامل اختلالات حرکتی مانند نشستن و راه رفتن، ذهنی مانند تکلم کودک و یا هر دو باشد. البته بر خلاف انواع بیماری متابولیک و ژنتیک، در فلج مغزی سیر تأخیر تکاملی پیشرونده نمی باشد. همواره اگر کودکی مبتلا به تأخیر تکاملی است و بعد از مدتی مشکلات تکاملی بیمار در حال بدتر شدن است، تشخیص فلج مغزی مطرح نمی باشد.

1

درمان فلج مغزی چیست؟

برای درمان فلج مغزی ابتدا باید علت بروز بیماری را شناسایی نمود و سپس برای درمان فلج مغزی تصمیمات لازم را اتخاذ نمود. مثلاً اگر فلج مغزی (CP) ناشی از  آسفیکسی یا اشکال اکسیژن رسانی مغزی باشد، ابتدا لازم است تصویربرداری مغزی به صورت MRI مغزی انجام شود تا میزان وسعت ضایعه و مکان ضایعه مشخص شود. اگر شدت و وسعت ضایعه مغزی وسیع نباشد، به این نوع فلج مغزی خفیف گفته می شود که اغلب این بیماران با انجام منظم و مداوم کاردرمانی حرکتی و ذهنی بهبود پیدا می کنند. البته یکی از اقدامات ضروری در بیماران مبتلا به فلج مغزی کودکان برای تشخیص امواج غیرطبیعی مغزی انجام نوار مغز کودکان می باشد. گاه در کودکان مبتلا به فلج مغزی امواج تشنج کودکان در نوار مغز وجود دارد و در این بیماران یکی از اصول مهم برای درمان فلج مغزی، تجویز داروی ضد صرع مناسب می باشد.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

3

سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی

بیماری عصبی عضلانی شامل کدام نوع از بیماران است؟

بیماری عصبی عضلانی یا بیماری عصب و عضله و یا بیماری نوروماسکولار همان طور که از نام آن مشخص است شامل اختلالات رشته های عصبی و عضلات بدن می باشد. بیماری عصبی عضلانی بر اساس مکانیسم بروز بیماری، سن بروز، نوع وراثت و سیر پیشرفت بیماری به چند نوع تقسیم می شود: ۱- بیماری عضلانی یا میوپاتی، ۲- بیماری رشته های عصبی یا نوروپاتی، ۳- بیماری محل اتصال عصب و عضله یا نوروماسکولار.

بعضی از انواع شایع بیماری عصبی عضلانی کدامند؟

انواع شایع بیماری عصبی عضلانی عبارت است از:

shutterstock_177702278

جدیدترین درمان بیماری عصبی عضلانی چیست؟

امروزه سلول درمانی و ژن درمانی به عنوان جدیدترین درمان بیماری عصبی عضلانی مطرح می باشند. انواع روش های ژن درمانی در دیستروفی عضلانی دوشن در حال انجام است که عمده این درمان ها بسیار گران بوده و اغلب میزان اثر آنان نیز تبدیل نوع شدیدتر بیماری یعنی دیستروفی دوشن به نوع خفیف تر به نام دیستروفی بکر می باشد.

میزان تأثیر سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی چقدر است؟

تحقیقات زیادی درباره میزان تأثیر سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی  انجام شده است. از مدت ها قبل به سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی به عنوان یک درمان طولانی مدت توجه شده است. استفاده از سلول های بنیادی در بیماری هایی که درمان دیگری وجود ندارد، به کار می رود و سلول های بنیادی با قابلیت خاص خود می توانند جایگزین سلول های حاوی پروتئین های ناقص بیمار شوند. در یک بررسی کارآزمایی بالینی با تزریق سلول های بنیادی مزانشیمال به داخل کانال نخاعی بیماران مبتلا به بیماری اِس اِم اِی(SMA) عملکرد حرکتی و کیفیت زندگی این بیماران بهبودب قابل توجهی داشته است. بررسی های متعدد دیگری نیز درباره اثر تزریق سلول های بنیادی مزانشیمال برای درمان انواع دیستروفی عضلانی انجام شده است که به نظر می رسد این نوع از سلول های بنیادی ضمن عوارض کمتر اثر درمانی بهتری در بیماران مبتلا به انواع بیماری عصبی عضلانی  دارد.

2

روش تزریق سلول بنیادی برای سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی چگونه است؟

تزریق وریدی : در این روش همانند درمان لوکمی با سلول های بنیادی ، تزریق وریدی سلول های بنیادی انجام می شود. حسن این روش نیاز کمتر به تزریق مکرر و هزینه کمتر آن است، البته میزان موفقیت سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی از طریق تزریق وریدی سلول های بنیادی ارتباط مستقیمی با میزان توانایی این سلول ها برای حرکت از خون به عضلات دارد .

تزریق داخل عضلات مبتلا : وقتی سلول های بنیادی به داخل عضلات مبتلا تزریق می شوند، مطمئن هستیم که سلول های بنیادی به محل مورد نظر رسیده اند ولی این روش گران بوده و زمانبر می باشد، زیرا برای سلول درمانی در بیماری عصبی عضلانی، لازم است که به همه عضلات بدن تزریق سلول های بنیادی انجام گیرد .

تزریق داخل نخاعی : از این نوع از تزریق سلول های بنیادی که به نام تزریق اینتراتکال هم نامیده می شود معمولا برای سلول درمانی مبتلایان به بیماری اِس اِم اِی(SMA) استفاده می شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

2

اختلال تمرکز در کودکان

بیش فعالی یا اختلال تمرکز در کودکان چیست؟

یکی از مشکلات شایع در کودکان بالای سه سال، اختلال تمرکز در کودکان یا بیش فعالی است. اغلب والدین، معلمان و مراقبین مهد کودک ها و مراکز بهداشتی با کمی دقت می توانند علایم بیش فعالی کودکان را شناسایی نمایند. بیماری بیش فعالی با کمبود توجه و تمرکز، بی توجهی، ناآرامی، کاهش بازدهی در مدرسه و مشکلات اخلاقی و رفتاری مشخص می شود. کودکان مبتلا به کمبود توجه و تمرکز از نظر تغذیه و رشد جسمی نیز دچار مشکل هستند. از جمله علایم کودکان مبتلا به کمبود توجه و تمرکز حواس پرتی، منفی گرایی، لجبازی، عدم ثبات عاطفی و هیجان پذیری است. در صورتی که این علایم به مدت ۶ ماه ادامه داشته باشد، بیماری بیش فعالی کودکان تشخیص داده می شود. دکتر بیش فعالی لازم است با این علایم و روش تشخیص این علایم آشنایی کافی داشته باشد.

8

میزان شیوع اختلال تمرکز در کودکان چه میزان است؟

در گذشته بسیاری از کودکان به دلیل بی توجهی، پرخاشگری، شیطنت و یا بازیگوشی در دوران دبستان از ادامه تحصیل کنار گذاشته می شدند. والدین و آموزگاران نمی دانستند که با مشورت با یک پزشک اعصاب کودکان  می توانند به این بچه ها کمک کنند و آنها را به گروه همسالان خود بازگردانند. بیش فعالی یا اختلال تمرکز در کودکان حدود هشت تا ده درصد کودکان را مبتلا می کند. این بیماری در پسران شایعتر از دختران است. ویژگی های اولیه بیش فعالی قبل از ورود به مدرسه شروع می شود.

بیش فعالی یکی از شایع ترین و جدی ترین مشکلات عصبی رایج در سنین کودکی و نوجوانی شناخته می شود. در حال حاضر حدود سه میلیون کودک در سراسر جهان برای مشکلات کمبود توجه و تمرکز از دارو استفاده می کنند. در ۳ تا ۴ درصد کودکان مدرسه ای و ۴ درصد بزرگسالان بیماری بیش فعالی شایع است. پسران بیش از سه برابر دختران علایم بیماری بیش فعالی را بروز می دهند. اگرچه در بعضی از بررسی ها ثابت شده است که میزان شیوع این بیماری در پسرها و دخترها مساوی است ولی دخترها علایم پرتحرکی  و پرخاشگری را از خود نشان نمی دهند و به همین علت تشخیص داده نمی شوند.

عوارض عمده اختلال تمرکز در کودکان چیست؟

بیش فعالی یا ADHD یک وضعیت رفتاری عصبی است که با بی توجهی و عدم تمرکز، پرخاشگری، خستگی ناپذیری و ناآرامی کودک مشخص می شود. علایم بیش فعالی مانند پرتحرکی و پرخاشگری می تواند در زندگی روزمره کودک، روابط اجتماعی کودک با هم سن و سالان و همچنین در تحصیل او مشکلات عمده ای ایجاد نماید. در بسیاری از موارد کودک مبتلا به بیش فعالی از مدرسه اخراج می شود. گزارشات متعددی وجود دارد که کودک مبتلا به بیش فعالیدر آینده احتمال بیشتری برای رانندگی خطرناک، سیگار کشیدن، ارتکاب بزهکاری اجتماعی و سوءمصرف مواد دارد.

8

آیا اختلال تمرکز در کودکان از والدین به ارث می رسد؟

تحقیقات نشان می دهد که بیش از ۷۶ درصد کودکان مبتلا به بیش فعالی یا اختلال تمرکز در کودکان، فرد مبتلای دیگری نیز در خانواده خود دارند. علاوه بر زمینه ژنتیک علل دیگری مانند: تولد نارس، سیگار کشیدن مادر حین بارداری، استرس زیاد مادر حین بارداری، مصرف الکل در دوران بارداری، و آسیب های تروماتیک و ضربه ای به مغز در بروز بیش فعالی نقش دارند. نوع رژیم غذایی(رنگ دهنده ها) ، محیطهای فیزیکی- اجتماعی کودک، ناهماهنگی در مواد شیمیایی طبیعی بدن(نوروترانسمیتر ها)، ناهماهنگی مغزی در مراکزی که مسئول توجه و فعالیت در فرد است(مانند لوب فرونتال و مخچه) جزو علل دیگر بیش فعالی هستند.

علایم تشخیص اختلال تمرکز در کودکان را می دانید؟

علایم مهم و عمده اختلال تمرکز در کودکان عبارت است از :

دسته اول: پرتحرکی؛ کودک پرجنب و جوش بوده لحظه ای آرام نیست و خسته نمی شود. معلم می گوید بچه روی صندلی مداوم حرکت می کند و در کلاس راه می رود. این نوع بیش فعالی در پسرها شایعتر است.

1

دسته دومپرخاشگری؛ کودک در یک لحظه عصبانی می شود، چیزی را پرت می کند در حالیکه احساس خطر و توجه ندارد که ممکن است به چشم شما بخورد، یا از بلندی می پرد و پایش می شکند.

دسته سوماشکال در توجه و تمرکز؛ این مشکل در تحصیل کودک اختلال ایجاد می کند، معلم از غلط های زیاد دیکته کودک شکایت دارد. اغلب کودک وسایلش را گم می کند. این علایم در دختران بیشتر دیده می شود.

اگر کودک عزیزتان بعضی از علایم فوق را داشت، به معنای این نیست که بیش فعال است. برای تشخیص بیش فعالی مجموعه ای از این علائم باید (حداقل در مدت شش ماه) مورد بررسی قرار بگیرد، پس باید به پزشک اعصاب کودکان مراجعه نمایید.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

8

بهترین دکتر اوتیسم

بیماری اوتیسم در کودکان چیست؟

یکی از بیماری های پیچیده و مرموزی که امروزه بخش قابل توجهی از کودکان عزیز ما را گرفتار کرده است، بیماری اوتیسم است. قبل از اینکه بیماری اوتیسم را تعریف کنیم، ابتدا درباره تاریخچه این بیماری توضیح مختصری می دهیم. بیماری اوتیسم یا اصطلاح علمی Autism Spectrum Disorder (ASD) دسته‌ای از اختلالات تکامل سیستم عصبی می‌باشد که تظاهرات اصلی آن‌ نقص در تعاملات اجتماعی، ارتباطات و نیز وجود رفتارهای تکراری و علایق محدود می باشند. اولین بار آقای کانر در سال ۱۹۴۳ چند کودک با علایم اشکال در ارتباط با دیگران و عدم توانای تکلم و یا گفتار نامفهوم را بعنوان اوتیسم کودکان تعریف نمود. اوتیسم کودکان شامل یک طیفی از تأخیر تکامل رفتاری کودک می باشد. در واقع در اوتیسم کودکان، کودک به شدت درونگرا بوده و به ندرت برای افراد محیط بیرون در فعالیتهای روزمره خود نقشی در نظر می گیرد.

pediatric_neurology1

علت بروز بیماری اوتیسم چیست؟

وقتی درباره شیوع بیماری اوتیسم صحبت می کنیم، از هر ۶۰ تا ۷۰ تولد زنده در دنیا یک نفر مبتلا به اوتیسماست. شیوع اوتیسم در پسران، ۱ در ۴۲ و در دختران ۱ در ۱۸۹ می‌باشد. به‌ عبارتی‌دیگر، شیوع این بیماری در پسران ۴ برابر بیشتر از دختران است. اوتیسم بیماری پیچیده ای است و هنوز بطور کامل شناخته نشده است. تحقیقات زیادی در این زمینه انجام شده و علل مختلفی مثل برخی کمبودهای تغذیه ای در دوران بارداری یا سن والدین را در بروز آن دخیل می دانند ولی مهمترین علت شناخته شده نقش ارث و ژنتیک در آن است. آمار نشان می دهد در مناطق صنعتی میزان شیوع اوتیسم بیشتر است.

محققان زندگی ماشینی و عوامل ناشی از آن مانند استرس را در سیر صعودی ابتلا به این بیماری دخیل می‌دانند. دلایل مختلفی مبنی بر نقش زمینه ژنتیک در بروز اوتیسم کودکان وجود دارد. به طوری که در خانواده ای که یک بیمار مبتلا به اوتیسم کودکان وجود دارد احتمال ابتلای فرد دیگر به میزان نه درصد بیشتر می شود. در بررسی های انجام شده تعداد سلولهای پورکنژ در مخچه بیمار مبتلا به اوتیسمکمتر از کودکان دیگر است. بعضی از اختلالات کروموزومی، کم کاری تیروئید، مسمومیت مادر حین بارداری با بعضی داروها و ابتلا به بعضی عفونتها با بروز اوتیسم کودکانارتباط دارد.

baby_eat_food--3

بهترین دکتر اوتیسم، این بیماری را با چه علایمی تشخیص می دهد؟

بهترین دکتر اوتیسم در بیش از ۸۰ درصد موارد، این بیماری را با شنیدن مشکلات بیمار و معاینه بیمار تشخیص می دهد. بیماری اوتیسم به‌عنوان یک طیف در نظر گرفته می‌شود، چراکه تظاهرات آن بسیار مختلف و گوناگون است. برای مثال ناتوانی کلامی و مشکلات شناختی در برخی از این بیماران بسیار شدید است، حال‌آنکه برخی دیگر دارای نبوغ ذهنی و استعداد بسیار بالایی هستند. به بیانی دیگر، کودکان اوتیستیک اصطلاحاً غیر‌کلامی هستند. در یک سر طیف بیماری اوتیسم، ضریب هوشی زیر ۴۰ و در سر دیگر آن افراد بسیار نابغه با توانایی‌های هوشی بالا هستند، گرچه دارای نقص در تعاملات اجتماعی و ارتباطی می‌باشند.  اوتیسم، یک اختلال رشد عصبی بسیار پیچیده است که به طور طبیعی، از بدو تولد خودش را نشان می‌دهد و  به همین دلیل، اغلب والدین در دوسال اول زندگی، هنگامی که کودک شروع به رشد شخصیتی می‌کند، متوجه آن می‌شوند.

کودکان مبتلا به اوتیسم یا تکلم ندارند یا دچار تأخیر تکلم هستند اما اگر کلام هم داشته باشند معنی دار نیست و کلام دیگران را کپی می کنند. در اوتیسم کودکان، بیمار خود را با نام صدا می زند و از ضمیر من استفاده نمی کند. ارتباط کودک مبتلا به اوتیسم یکطرفه است و فقط به علایق خود توجه دارد. این کودکان به لبخند یا خستگی دیگران توجهی ندارند و نمی توانند با دیگران ارتباط برقرارکنند. کودکان معمولاً بعد از چند دقیقه از بازی با یک اسباب بازی به سراغ بازی دیگری می روند ولی کودک مبتلا به اوتیسم ساعت ها با یک وسیله بازی می کند. کودکان مبتلا به اوتیسم به چرخیدن یا به وسایلی مثل پنکه و لباسشویی که می چرخند علاقمند هستند و ممکن است خود را با تماشای آنها سرگرم کنند. در اوتیسم کودک ارتباط چشمی با والدین یا دیگران ندارد.

3

اقدامات تشخیصی و درمانی بهترین دکتر اوتیسم چیست؟

در صورتی که کودک مبتلا به اوتیسم کودکان باشد، برای شروع درمان اوتیسم لازم است توسط پزشک اعصاب کودکان معاینه دقیق شود. پزشک برای درمان اوتیسم از درمان دارویی و نیز کاردرمانی ذهنی استفاده می شود.همواره یادمان باشد که سن طلایی برای درماناوتیسم کودکان قبل از پنج سالگی است.

گاهی ممکن است برای یک تشخیص دقیق و درمان اوتیسم به یک تیم متخصص نیاز شود این تیم می تواند از افراد زیر تشکیل شود :

  • فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان؛ می تواند در تشخیص اولیه کمک کرده و در صورت نیاز داروهائی را برای کمک به کودک تجویز کند.
  • روانشناس کودک؛ در شناخت عادات و حالات روانی کودک کمک کرده و ناتوانی های کودک در زمینه های رشد ذهنی، روانی و اجتماعی را بررسی می کند . همچنین یک روانشناس می تواند در بهبود رفتاری کودک و افزایش مهارتهای اجتماعی کودک به شما کمک کند .
  • رفتار درمان؛ این شخص می تواند علاوه برکمک به بهبود توانائی های کودک در کارهای روزانه مانند لباس پوشیدن ، غذا خوردن و سایر کارهای استقلالی، همچنین در بهبود وضعیت حواس پنجگانه ، قدرت تشخیص و سایر توانائی های کودک او را یاری کند.
  • کار درمان؛ یک کار درمان، کودک را در استفاده درست از عضلات و اندامهای بدن برای انجام کارهای بزرگ و کوچک بدنی می تواند یاری کند.
  • گفتار درمان؛ در بهبود وضعیت گفتار کودک و افزایش توانائی او در مهارتهای کلامی بسیار مؤثر است.
  • مشاور خانواده؛ این شخص می تواند علاوه بر راهنمائی در امر روابط شما با کودک خود، شما را در بهره وری بهتر از منابع و مراکز موجود در جامعه برای کمک به درمان کودک کمک کند.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

 

1

درمان میکروسفالی

میکروسفالی چیست؟

اندازه دور سر کودک به سن بارداری حین تولد بستگی دارد. اگر مادر بارداری کامل نه ماهه را طی کرده باشد، دور سر نوزاد حدود ۳۳ تا ۳۵ سانتی متر خواهد بود درحالیکه با بارداری پیش از موعد و تولد نوزاد نارس اندازه دور سر حدود ۳۲ یا کمتر می باشد. رشد دور سرکودک در شیرخوارگی بسیار سریع رخ می دهد. در طی یک سال اول اندازه دور سر کودک ۱۲ سانتی متر رشد می کند که ۹ سانتی متر آن مربوط به ۶ ماه اول و ۳ سانتی متر آن در ۶ ماهه دوم سال اول عمر اتفاق می افتد. پس دور سر کودک باید براساس سن بارداری و سن او محاسبه شود. دور سر کوچک، یا میکروسفالی یعنی کوچک بودن اندازه دور سر در کودکان نسبت به میانگین طبیعی نرمال در آن سن. در میکروسفالی مغز به اندازه کافی رشد نمی کند. دور سر کوچک یک بیماری نیست، اما یکی از علائم مهم ابتلا به بیماری‌های دیگر است. بیماری میکروسفالی یک اختلال نادری است و در ۱ مورد از ۶۲۰۰ تا ۸۵۰۰ تولد زنده اتفاق می‌افتد.

3

آیا اندازه دور سر کودکان همسن باید یکسان باشد؟

میزان رشد دور سر نوزاد در دوره یک سال اول شیرخوارگی بسیار سریع رخ می دهد. در طی یک سال اول دور سر نوزاد  بیش از ۱۲ سانتی متر رشد می کند که ۹ سانتی متر آن مربوط به ۶ ماه اول و ۳ سانتی متر آن در ۶ ماهه دوم سال اول عمر اتفاق می افتد. میزان رشد دور سر کودک به این صورت است که در سه ماهه اول ماهی ۲ سانتی ‌متر به دور سر اضافه می شود. در سه ماهه دوم ماهی یک سانتی ‌متر و در شش ماهگی تا یک سالگی، هر ماه نیم سانتی ‌متر به دور سر کودک اضافه می‌شود. وقتی رشد دور سر نوزاد به اندازه کافی نباشد و معاینه پزشک اعصاب کودکان نشان دهنده پاتولوژیک بودن بیماری باشد، به این بیماری  میکروسفالی گفته می شود. دور سر کوچک یا میکروسفالی علتهای متعددی دارد که شامل عوامل ارثی و محیطی می شوند. درصورت بروز نقص در یک نوع ژنی که در رشد و تحول سلول‌های عصبی نقش اساسی دارد میکروسفالی ایجاد می شود. بالا بودن سطح فنیل آلانین در مادری که به صورت مغلوب، ژن ابتلا به بیماری فنیل کتونوری را داراست و علامت دیگری از این بیماری ندارد؛ موجب بروز میکروسفالی در جنین می شود که ابتلا به این بیماری همراه با عقب ماندگی ذهنی است. عوامل دیگری مانند تماس جنین با اشعه ایکس، داروهای مورد استفاده مادر مانند کورتون و عفونتهای ویروسی مادر همچون آبله مرغان و سرخک می تواند موجب بروز میکروسفالی در نوزاد شود.

عوارض میکروسفالی در کودکان چیست؟

دور سر کوچک یا میکروسفالی می‌تواند باعث ناتوانی وسیع گفتاری و حرکتی شود. کودکان مبتلا به دور سر کوچک بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های عصبی دیگر مانند صرع، فلج مغزی، عقب ماندگی ذهنی و ناتوانیهای بینایی و شنوایی قرار می گیرند. در بررسی های دانشمندان آمده است که حدود ۴۵ درصد کودکان مبتلا به میکروسفالی دچار صرع، حدود ۲۰ درصد آنها دچار فلج مغزی و حدود ۵۰ درصد این بیماران دچار عقب ماندگی ذهنی هستند.

140343_572-2

تشخیص میکروسفالی چگونه انجام می شود؟

تشخیص میکروسفالی در دوران بارداری و در شکم مادر قابل تشخیص است اگرچه اکثر مواقع این مشکل زودتر از سونوگرافی سه ماهه سوم مشخص نمی‌شود. در اکثر موارد دور سر کوچک را بعد از تولد تشخیص می‌دهند. گاهی بیماری حتی پس از گذشتن مدتی پس از تولد نوزاد خودش را نشان می‌دهد. روند تشخیص میکروسفالی به این صورت است که پس از آزمایش فیزیکی و ارزیابی محیط دور سر، سابقه پزشکی خانوادگی و اندازه سر والدین را می‌سنجند و نمودار رشد سر در طول زمان را تهیه می‌کنند.  پزشک اعصاب کودکان نیز می‌تواند برای ارزیابی وجود یا دلیل تاخیر در رشد از سی تی اسکن (توموگرافی کامپیوتری)، MRI (تصویر برداری با رزونانس مغناطیسی) یا آزمایش خون استفاده نمایند. سی تی اسکن و MRI نیز اطلاعاتی در خصوص وجود عفونت در رحم که ممکن است باعث تغییرات ساختاری مغز شده باشد، در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد.

درمان میکروسفالی در کودکان چیست؟

در درمان میکروسفالی، اگر نوزاد، مبتلا به میکروسفالی خفیف باشد، معمولا به آزمایش‌های معمولی نیاز دارد. اما مواردی که به نوع وخیم‌تر این بیماری دچار هستند، نیازمند کمک پزشکی بیشتری هستند تا توانایی‌های جسمی و فکری شان مانند گفتار تقویت شود و فیزیوتراپی و کار درمانی در بالا‌ترین سطح انجام شود.
یک روش درمان میکروسفالی استفاده از جراحی است. عارضه‌ای به نام کرانیوسینوستوز هم وجود دارد که می‌تواند باعث میکروسفالی شود. در این بیماری، مفاصل بین استخوان‌های جمجمه کودک پیش از موعد مقرر به هم جوش می‌خورد و از رشد مناسب مغز جلوگیری می‌کند، اما این عارضه معمولا با عمل جراحی قابل تغییر است و به شکل گیری مجدد جمجمه کمک می‌کند.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

4

بهترین دکتر میگرن کودکان

چگونه سردرد کودکان اتفاق می افتد؟

سردرد در کودکان بسیار شایع بوده، شایعترین علت مراجعه کودکان به پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان می باشد. میزان شیوع سردرد کودکان از ۴۰ تا ۸۰ درصد متفاوت است البته شیوع سردرد مداوم یا میگرن کودکان کمتر بوده و حدود ۲ تا ۱۵ درصد گزارش شده است. سردرد به سه نوع کلی اولیه، ثانویه و درد اعصاب مغزی تقسیم می شود. سردرد اولیه شامل میگرن و سندرم های دوران کودکی می باشد. علل بروز سردرد ثانویه عبارت است از: تروما به گردن، اختلالات عروقی گردن، بیماریهای غیر عروقی داخل مغزی، سوء مصرف مواد، انواع عفونت ها، بیماریهای خونی و اختلالات روحی روانی. وقتی در مسیر اعصاب مغزی بخصوص عصب شماره ۵ (عصب مربوط به حس صورت)، عصب شماره ۹ (عصب مربوط به حس زبان) و یا در مسیر اعصاب حسی پس سر التهابی اتفاق می افتد، درد اعصاب مغزی شروع می شود.

4

میگرن در کودکان چه تعریفی دارد؟

میگرن کودکان یعنی سردردی که تکرار شونده باشد. سردرد در میگرن کودکان اغلب یک‌طرفه بوده و کودک در سر خود احساس ضربانی شبیه کوبیدن چکش می‌کند و برخی علایم مثل سرگیجه، دل‌درد، تهوع و استفراغ، دیدن جرقه‌های نورانی و یا حساسیت به نور و بو هم ممکن است وجود داشته باشند.
میگرن کودکان حداقل یک ساعت و  گاهی تا ۲ روز هم ادامه می‌یابد. در این سردردها اغلب یک عامل محرک مثل خستگی، فعالیت بیش از حد بدنی، کمبود خواب، استرس و یا حتی خوردن برخی مواد غذایی وجود دارد به طوری که هر فردی نسبت به یکی از این عوامل حساس است و وقتی در آن شرایط قرار می‌گیرد دچار سردرد می‌شود.
تعریف علمی میگرن کودکان چیست؟

  • تعداد حملات سردرد: حداقل پنج حمله سردرد
  • طول هر حمله سردرد: بمدت یکساعت و گاهی تا ۲ روز
  • وجود حداقل دو علامت از: سردرد یکطرفه، ضرباندار، شدت متوسط تا شدید، تشدید با راه رفتن یا بالا رفتن از پله
  • وجود حداقل دو علامت از: تهوع یا استفراغ، ترس از نور یا فتوفوبیا، ترس از صدا یا فنوفوبیا، سرگیجه

در میگرن اغلب یک عامل محرک مثل خستگی، فعالیت بیش از حد بدنی، کمبود خواب، استرس و یا حتی خوردن برخی مواد غذایی وجود دارد به طوری که هر فردی نسبت به یکی از این عوامل حساس است و وقتی در آن شرایط قرار می‌گیرد دچار سردرد می‌شود.

1

چند نوع میگرن کودکان وجود دارد؟

میگرن کلاسیک، ابتدا علامت اورا یا پیش درآمد دارد، که پس ازآن یک طرف سر درد می گیرد. این پیش درآمد معمولا به صورت اختلالات بینایی نمایان می شود و گاهی اوقات به صورت اختلالات بویایی نیز گزارش شده است. به عنوان مثال، پیش درآمد اختلالات بینایی ممکن است به شکل تاری دید یا جرقه های نور که به شکل زیگ زاگ است نمایان شود. همچنین بعضی از افراد میدان دید خود را از دست می دهند؛ به طوری که کلمات و جملات را نیمه کاره رها می کنند. این اختلالات بینایی در کمتر از یک سوم ازکودکان مبتلا به میگرن دیده می شود. هنگامی که کودک برای اولین بار دچار چنین حالتی می شود، بسیار مضطرب می گردد. سردرد معمولا پس از ظهور اختلالات بینایی یا همزمان با آن بروز می کند .

گاه میگرن حاد به صورت حملات سرگیجه بروز می کند و یا آنکه فرد مبتلا به طور متناوب استفراغ می کند ( استفراغ دوره ای یا میگرن شکمی) که در چنین حالتی سردرد مهمترین مشخصه میگرن نیست. بروز میگرن در کودکان مبتلا به میگرن حاد که به طور متناوب استفراغ می کنند و گاهی از دردهای شکمی نیز رنج می برند، بعدها در زندگی آتی به صورت میگرن معمولی خواهد بود.

بهترین دکتر میگرن کودکان کیست؟

وقتی بیمار مبتلا به بهترین دکتر میگرن کودکان مراجعه کند، ابتدا لازم است کودک مبتلا به سردرد تحت معاینه دقیق شامل چک فشارخون و معاینه عصبی و معاینه ته چشم قرار گیرد. سپس متناسب با یافته های معاینه بهترین دکتر میگرن کودکان، اقدامات تشخیصی شامل نوار مغز  و ام آر آی مغزی (برای تشخیص بیماری های جدی که ممکن است سبب بروز سردرد شود مانند تومورهای مغزی، خونریزی مغزی حتی پس از یک ضربه مغزی خیلی جزئی، بالا رفتن فشارخون، یا هیدروسفالی (افزایش مایع نخاعی در داخل جمجمه) که قبلا تشخیص داده نشده باشد.) لازم می آید.

pediatric_neurology-5

روشهای درمان بهترین دکتر میگرن کودکان چیست؟

بسیاری از حملات سردرد میگرنی در کودکان با یک ساعت دراز کشیدن در یک اتاق تاریک و ساکت کاهش می یابد. بهتر است این کار قبل از آنکه حمله میگرن شدید شود، صورت گیرد. کودکان مبتلا به سردرد میگرنی از وقوع حملات آن آگاهند. والدین و آموزگاران دلسوز (به ویژه آنهایی که خود به سردرد میگرنی مبتلا هستند) در این گونه مواقع کودک را به دراز کشیدن تشویق می کنند.انواع مسکن ها در صورتی که بموقع مصرف شود و همراه با دراز کشیدن باشد می تواند در کوتاه کردن مدت حمله سردردمیگرنی موثر واقع شود.

مصرف داروهای ضد تهوع مثل، پروکلورپرازین در صورتی که تهوع و استفراغ دست دهد، مفید است. بار دیگر تاکید می کنیم در صورتی که این داروها به موقع مصرف شود یعنی هنگامی که اولین نشانه هشدار دهنده بیماری آشکار شد بسیار موثر است.

کودکان مبتلا به میگرن حاد که به طور متناوب استفراغ می کنند، می توانند مرتباً از یک نوع داروی ضد تهوع مصرف کنند. این نوع درمان بویژه در دورانی که کودک تحت فشارهای روحی است و استفراغ و سردرد به طور مرتب و یکنواخت روی میدهد، بسیار مفید است.

داروهایی که مستقیماً بر رگ های خونی اثر می کند نیز در دسترس است. با این حال تجویز این داروها برای کودکان مبتلا به سردرد میگرنی باید با توجه به نوع میگرن در آنها با احتیاط صورت گیرد، زیرا دارای عوارض جانبی است و فقط در مواقعی که سردرد میگرنی علاج ناپذیر است تحت نظارت دقیق پزشکی می توان آنها را تجویز کرد.

pediatric_neurology-3

در مورد کودکانی که تصور می شود بعضی از مواد غذایی در بروز میگرن آنها دخالت و کاربرد سایر روشهای درمانی نیز موفقیت آمیز نبوده است، می توان از رژیم های غذایی خاصی، که در آنها مصرف بعضی از غذاها ممنوع است، استفاده کرد.

داروهای بهترین دکتر میگرن کودکان را می دانید؟

بهترین روش برای پیشگیری از میگرن کودکان جلوگیری و کنترل عوامل محرک سردرد هستند. شرایط تنش زا را نیز می توان تا حدی کنترل کرد، بدین ترتیب که کودک با بزرگ شدن و رسیدن به دوران بلوغ در کنترل محیط خود و فشارهای روانی موفق تر خواهد شد. اجتناب از خوردن غذاهایی که ممکن است سبب تشدید حملات سردرد میگرنی شود نیز یکی دیگر از راه های پیشگیری است.

البته گاه پزشک با صلاحدید خود از داروهای پیشگیری کننده سردرد مانند پروپرانولول یا سدیم والپروآت بمدت محدود سه تا شش ماهه استفاده می نماید.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار 

7

درمان صرع

بیماری صرع چیست؟

قبل از اینکه درباره بیماری صرع توضیح دهیم، ابتدا لازم است تعریف حملات تشنج را بدانیم. وقتی به هر علتی افزایش ناگهانی در انرژی الکتریکی سلول های خاکستری مغز کودک اتفاق بیفتد، تشنج در کودکان رخ می دهد. گاه تشنج  در کودکان به علت زمینه اختلال قبلی در کانال های یونی سلول های مغز کودک اتفاق می افتد که به این بیماری صرع گفته می شود. اگر زمینه بیماری صرع در مغز کودک وجود نداشته باشد، علت تشنج در کودکان ناشی از عواملی مانند تب، ضربه به سر، عفونت مغزی، تومور مغزی، سکته مغزی، اختلال الکترولیتی مانند کاهش قند و کلسیم خون می باشد.

epilepsy--5

تعریف دقیق از بیماری صرع کودکان اینکه وقتی تشنج در کودکان بدون علت خاص (تب، مننژیت، افت قند خون، کاهش کلسیم خون، ضربه به سر، تومور مغزی و عفونت مغزی) بروز کند و دو بار یا بیشتر تکرار شود، به آن صرع گفته می شود. پس بروز یک حمله تشنج بدون علت خاص صرع نمی باشد و حداقل دو حمله لازم است تا بگوییم کودک بیماری صرع دارد.

چند نوع بیماری صرع وجود دارد؟

چندین نوع از بیماری صرع کودکان وجود دارد که انواع شایع شامل صرع بزرگ یا پتی مال، صرع کوچک آبسانس، اسپاسم شیرخوارگی  و صرع خوش خیم رولاندیک می باشند.

صرع بزرگ یا پتی مال؛ در میان انواع صرع در کودکان، صرع بزرگ یا تشنج ژنرالیزه تونیک- کلونیک شایع ترین نوع بیماری صرع کودکان می باشد. صرع بزرگ زمانی رخ می‌دهد که اختلالات الکتریکی سلول های عصبی در تمام قشر مغز ظاهر شود و بیمار دچار کاهش ناگهانی هوشیاری، انحراف چشم ها به بالا یا طرفین و بعد از آن انقباضات اندام‌های فوقانی و تحتانی و گاه حرکات لرزشی اندام ها می شود. طی فاز انقباضات عضلانی صرع بزرگ خروج کف از دهان و بی اختیاری ادراری هم گاه اتفاق می افتد. حمله صرع بزرگ حداقل ۲ تا ۳ دقیقه طول می‌کشد هر چند ممکن است طولانی‌تر شده که حملات طولانی تر از ۱۵ دقیقه می‌تواند منجر به ضایعات مغزی شود. در صرع بزرگ بعد از حمله تشنج بیمار برای مدتی گیج و منگ است و نمی‌تواند اطرافیان را شناسایی کند و گاه دچار استفراغ و سرگیجه می شود. بیمار معمولاً بعد از چند دقیقه بهبود می‌یابد ولی این زمان به ویژه در افرادی که علت صرع آنها ضایعات داخل مغزی است طولانی‌تر است و ممکن است چند ساعت یا چند روز طول بکشد.

4

صرع کوچک آبسانس؛ صرع کوچک آبسنس یکی از موارد شایع از انواع صرع در کودکان سنین پیش دبستانی است. صرع کوچک آبسانس با از دست رفتن گذرای هوشیاری به صورت حملات خیرگی تشخیص داده می‌شود، با این تفاوت که از دست رفتن گذرای هوشیاری معمولا کوتاه (۵ تا ۱۵ ثانیه) است. در صرع کوچک حمله شروع سریعی نیز دارد، تا آنجا که فرد را از ادامه فعالیت‌ باز می‌دارد. حملات تشنج کوچک ممکن است تا ۲۰۰ بار در روز رخ دهند. تشنج آبسنس معمولا در دوران کودکی تظاهر می‌کند. بیشترین موارد آن در سنین ۵ تا ۷ سالگی تشخیص داده می‌شود، اما برخی از آنها هم در نوجوانی تظاهر می‌کنند. حدود ۷۰ درصد از مبتلایان صرع کوچک آبسنس دختر هستند. بیماران دچار تشنج آبسنس کودکی معمولا با افزایش سن یا با درمان بهبود می‌یابند، هرچند به ندرت ممکن است در یک بیمار با رسیدن به سن نوجوانی یا بلوغ به تشنج از نوع تشنج بزرگ  یا ژنرالیزه تونیک- کلونیک تبدیل شوند.

مراحل تشخیص بیماری صرع چیست؟

هر کودک مبتلا به اختلال تشنج صرعی باید توسط فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان معاینه شود. در معاینه اولیه شرح حال دوران بارداری و زایمان، سابقه تشنج نوزادی، سیر تکامل کودک و سابقه خانوادگی جهت تعیین دلایل  فامیلی و حین بارداری کسب می شود. نمونه خون جهت بررسی میزان قند، کلسیم و  منیزیم بررسی می شود. سایر روش های تشخیصی از جمله نوار مغز کودکان  و تصویر برداری مغزی نیز طبق صلاحدید پزشک اعصاب کودکان انجام خواهد شد.

pediatric_neurology1

اصول درمان صرع چیست؟

در درمان صرع، اصل اولیه و مهم در همه انواع صرع کودکان این است که لازم است تحت درمان قرار گیرند. اصلی‌ترین درمان صرع استفاده از داروی ضد صرع است اما چنانچه علت زمینه‌ای وجود داشته باشد اول باید آن را بررسی کنیم. درمان صرع طولانی‌مدت، مداوم و منظم است. حداقل دو سال از آخرین حمله اختلال تشنج صرعی درمان ادامه می یابد و در برخی موارد با تشخیص پزشک اعصاب کودکان نیاز است که مدتهای طولانی تری یا حتی مادام العمر بیمار دارو استفاده نماید.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار

66

علت رشد کم دور سر نوزاد

اندازه دور سر نوزاد چگونه تغییر می کند؟

میزان دور سر نوزاد حین تولد به سن بارداری حین تولد بستگی دارد. اگر مادر بارداری کامل نه ماهه را طی کرده باشد، دور سر کودک در حدود ۳۲ تا ۳۵ سانتی متر خواهد بود درحالی که با بارداری پیش از موعد و تولد نوزاد نارس دور سر کودک کمتر می باشد. رشد دور سر کودک در شیرخوارگی بسیار سریع رخ می دهد. در طی یک سال اول دور سر کودک ۱۲ سانتی متر رشد می کند که ۹ سانتی متر آن مربوط به ۶ ماه اول و ۳ سانتی متر آن در ۶ ماهه دوم سال اول عمر اتفاق می افتد. پس دور سر کودک باید براساس سن بارداری و سن او محاسبه شود.

10

میزان رشد دور سر نوزاد در یک سال اول را می دانید؟

میزان رشد دور سر نوزاد در دوره یک سال اول شیرخوارگی بسیار سریع رخ می دهد. در طی یک سال اول دور سر کودک بیش از ۱۲ سانتی متر رشد می کند که ۹ سانتی متر آن مربوط به ۶ ماه اول و ۳ سانتی متر آن در ۶ ماهه دوم سال اول عمر اتفاق می افتد. میزان رشد دور سر کودک به این صورت است که در سه ماهه اول ماهی ۲ سانتی ‌متر به دور سر کودک اضافه می شود. در سه ماهه دوم ماهی یک سانتی ‌متر و در شش ماهگی تا یک سالگی، هر ماه نیم سانتی ‌متر به دور سر کودک اضافه می‌شود.

کی می گوییم رشد دور سر نوزاد کافی نیست؟

وقتی رشد دور سر نوزاد به اندازه کافی نباشد و معاینه پزشک اعصاب کودکان نشان دهنده پاتولوژیک بودن بیماری باشد، به این بیماری  میکروسفالی گفته می شود. دور سر کوچک یا میکروسفالی علتهای متعددی دارد که شامل عوامل ارثی و محیطی می شوند. درصورت بروز نقص در یک نوع ژنی که در رشد و تحول سلول‌های عصبی نقش اساسی دارد میکروسفالی ایجاد می شود. بالا بودن سطح فنیل آلانین در مادری که به صورت مغلوب، ژن ابتلا به بیماری فنیل کتونوری را داراست و علامت دیگری از این بیماری ندارد؛ موجب بروز میکروسفالی در جنین می شود که ابتلا به این بیماری همراه با عقب ماندگی ذهنی است. عوامل دیگری مانند تماس جنین با اشعه ایکس، داروهای مورد استفاده مادر مانند کورتون و عفونتهای ویروسی مادر همچون آبله مرغان و سرخک می تواند موجب بروز میکروسفالی در نوزاد شود.

pediatric_neurology2

علت رشد کم دور سر نوزاد چیست؟

علت رشد کم دور سر نوزاد یا میکروسفالی به دلیل علتهای متعددی است که شامل طیف وسیعی از عوامل ارثی و محیطی می شوند.

وقتی والدین نسبت فامیلی داشته باشند، علت رشد کم دور سر نوزاد می تواند به علت جهش های ژنتیک باشد. درصورت بروز نقص در یک نوع ژنی که در رشد و تحول سلول‌های عصبی نقش اساسی دارد میکروسفالی ایجاد می شود.

بالا بودن سطح فنیل آلانین در مادری که به صورت مغلوب، ژن ابتلا به بیماری فنیل کتونوری را داراست و علامت دیگری از این بیماری ندارد؛ موجب بروز میکروسفالی در جنین می شود که ابتلا به این بیماری خود علت رشد کم دور سر نوزاد به همراه علائم دیگر از جمله عقب ماندگی ذهنی است.

عوامل دیگری مانند تماس جنین با اشعه ایکس، داروهای مورد استفاده مادر مانند کورتون و عفونتهای ویروسی مادر همچون آبله مرغان و سرخک می تواند موجب بروز میکروسفالی در نوزاد شود.

head-circunference-2

عوارض رشد کم دور سر نوزاد چیست؟

دور سر کوچک می‌تواند باعث ناتوانی وسیع گفتاری و حرکتی شود. کودکان مبتلا به دور سر کوچک بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های عصبی دیگر مانند صرع، فلج مغزی، عقب ماندگی ذهنی و ناتوانیهای بینایی و شنوایی قرار می گیرند. در بررسی های دانشمندان آمده است که حدود ۴۵ درصد کودکان مبتلا به میکروسفالی دچار صرع، حدود ۲۰ درصد آنها دچار فلج مغزی و حدود ۵۰ درصد این بیماران دچار عقب ماندگی ذهنی هستند.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکانفلوشیپ نوروماسکولار

 

5

علائم بیش فعالی

بیش فعالی چه نوع بیماری است؟

بیش فعالی یا بیماری ADHD یک نوع بیماری رفتاری عصبی است که با علائم بی توجهی و عدم تمرکز، پرخاشگری، خستگی ناپذیری و ناآرامی کودک مشخص می شود. علائم بیش فعالی مانند پرتحرکی و پرخاشگری می تواند در زندگی روزمره کودک، روابط اجتماعی کودک با هم سن و سالان و همچنین در تحصیل او مشکلات عمده ای ایجاد نماید. در بسیاری از موارد کودک مبتلا به بیش فعالی از مدرسه اخراج می شود. گزارشات متعددی وجود دارد که کودک مبتلا به بیش فعالی در آینده احتمال بیشتری برای رانندگی خطرناک، سیگار کشیدن، ارتکاب بزهکاری اجتماعی و سوءمصرف مواد دارد.

00

مهمترین علائم بیش فعالی چیست؟

اغلب والدین، معلمان و مراقبین مهد کودک ها و مراکز بهداشتی با کمی دقت می توانند علایم بیش فعالی کودکان را شناسایی نمایند. بیماری بیش فعالی با کمبود توجه و تمرکز، بی توجهی، ناآرامی، کاهش بازدهی در مدرسه و مشکلات اخلاقی و رفتاری مشخص می شود. کودکان مبتلا به کمبود توجه و تمرکز از نظر تغذیه و رشد جسمی نیز دچار مشکل هستند.از جمله علایم کودکان مبتلا به کمبود توجه و تمرکز حواس پرتی، منفی گرایی، لجبازی، عدم ثبات عاطفی و هیجان پذیری است. در صورتی که این علایم به مدت ۶ ماه ادامه داشته باشد، بیماری بیش فعالی کودکان تشخیص داده می شود. بهترین دکتر بیش فعالی لازم است با این علایم و روش تشخیص این علایم آشنایی کافی داشته باشد.

ویژگی های مهم در علائم بیش فعالی چه هستند؟

ویژگی‌های زیر در کودکان بیش فعال قابل مشاهده است:
– به نظر می رسد هیچ توجهی به صحبت های طرف مقابل ندارند.
– در اتمام کارها حتی کارهایی که خودش هم دوست دارد ، مشکل دارد وآنها را نیمه کاره رها می کند .
– احتمال ابتلا به اختلالات زبان وگفتار وشنوایی وجود دارد.
– ناتوانی در طبقه بندی وسازمان دادن برنامه ها وامور
– عدم تمایل به انجام کارهایی که نیازمند فعالیت فکری وتمرکزند .

1
– داشتن رفتار تکانشگری
– ناتوانی در انجام بازی های آرام
– دائماً می خواهد جلب توجه کند .
– بی صبری
– داشتن رفتار پرخاشگرانه
– خواب ناآرام
– انجام کارهای خطرناک بدون آن که به پیامد های آن فکر کنند.
– مشکل خام حرکتی ( دست وپا چلفتی)
– رفتارهای آزارشی
– خود آزاری ، کندن مو و پوست خود
– معمولاً برخوردار از هوش بهر طبیعی
– تصادف کردن به میزان بیشتر از دیگران
– داشتن عزّت نفس پایین و بسرعت احساس ناکامی کردن
ـ اغلب دست و پاهایش بی‌قرار است یا روی صندلی خود آرام ندارد.
ـ از آرام نشستن در یکجا یا روی صندلی برای مدتی حتی کوتاه ناتوان است.
ـ حوصله تحمل دیگران یا رعایت نوبت را ندارد و خیلی ناشکیب است.
ـ بیشتر در حال حرکت است و آرامش روانی ـ عضلانی ندارد.
ـ خیلی حرف می‌زند و پیش از این که پرسش‌ تمام شود، پاسخ می‌دهد.
ـ محرک‌های محیطی به آسانی حواس او را پرت می‌کنند.
ـ در انجام دستورالعمل صادر شده از جانب دیگران بسیار ناتوان است و بیشتر کارها را نیمه‌تمام رها می‌کند.
ـ در بازی‌ها یا انجام تکالیف نیز نمی‌تواند برای مدت طولانی تمرکز داشته باشد و از پرداختن به فعالیت‌های ذهنی عموما گریزان است.
ـ اغلب از یک مشغله تمام نشده به سوی فعالیت دیگری کشیده می‌شود.
ـ نمی‌تواند با آرامش بازی کند یا به تماشای برنامه تلویزیونی مورد علاقه‌اش بنشیند.

6
ـ بیشتر حرف دیگران را قطع یا در آن مداخله می‌کند.
ـ به نظر می‌رسد به آنچه به او گفته می‌شود، توجهی ندارد.
ـ وسایل خودش را گم می‌کند.
ـ به ظاهر فرد فراموشکاری به نظر می‌رسد و حواسش اصلا جمع نیست.
اما پرجنب و جوشی عبارت است از فعالیت بدنی زیاد، حرکاتش ناگهانی است و به دشواری می‌تواند مدتی سر جایش بنشیند. این کودکان با آن که پرتحرک‌اند، ولی وقتی توجه شان به چیزی جلب می‌شود می‌توانند حواسشان را متمرکز کنند.
برای تشخیص باید قبل از هفت سالگی ، حداقل شش ماه نشانه ها تداوم داشته باشند ودر دو محیط خانه ومدرسه دیده شود ودر عملکرد اجتماعی وتحصیل اختلال ایجاد کند.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکانفلوشیپ نوروماسکولار