پرخاشگری کودکان

تعریف پرخاشگری کودکان چیست؟

پرخاشگری رفتاری است که به دیگران آسیب می‌رساند یا بالقوه می‌تواند آسیب برساند. پرخاشگری کودکان ممکن است بدنی باشد (زدن، لگد زدن، گاز زدن) یا لفظی (فریاد زدن،رنجاندن) یا به صورت تجاوز به حقوق دیگران.
پرخاشگری کودکان خود به دو نوع وسیله ای و خصمانه طبقه بندی می شود. بیشتر پرخاشگری های بین کودکان کوچک از نوع «وسیله‌ای» است. این نوع پرخاشگری به خاطر متعلقات است. کودکان از یکدیگر اسباب بازی می‌قاپند، یکدیگر را هل می‌دهند تا به اسباب بازی که می‌خواهند بازی کنند، دست یابند. پرخاشگری خصمانه به ندرت اتفاق می‌افتد که کودکان بخواهند به کسی آسیب برسانند یا از روی عصبانیت دست به پرخاشگری بزنند.

13990_744

پرخاشگری کودکان چگونه ظاهر می شود؟

تحریک پذیری و بی قراری شدید در کودکان بالای هفت ماه معمولاً تا یک یا دو سال اول زندگی ادامه می یابد. کودکانی که به شدت تحریک پذیرند، کمتر احتمال دارد در دو سالگی اجتماعی باشند؛ زیرا چنین بچه هایی کمتر از بچه های دیگر لبخند می زنند یا می خندند.

پرخاشگری کودکان دو تا شش ساله زمانی اتفاق می افتد که اطرافیان از جمله والدین با خواسته های کودک مخالفت نمایند. این نوع رفتار در کودکان تا سن ۶ سالگی طبیعی است اما بعد از ۶ سالگی، کودک از نظر روند تکاملی به مرحله ای می رسد که می تواند تکانه های خود برای زدن، گازگرفتن و لگدزدن را کنترل و از انجام آن جلوگیری کند. پس یک کودک احتمالا در سنین ۲ تا ۶ سالگی نمی تواند خود را کنترل کند. برای حل این مشکل بهتر است ابتدا بدانیم چرا کودک دیگران را می زند و این زدن به چه معانی می تواند باشد.

مهمترین علت پرخاشگری کودکان چیست؟

پرخاشگری کودکان در واقع تجلی درد و ناکامی کودک بدلیل ناتوانی او در کنترل جهان اطراف است. اتفاقی رخ می دهد که کودک عزیزتان را آزار می دهد. کودک احساسات سرشاری دارد، اما وسیله کافی برای ابراز ناامیدی خود به طرز مناسبی را ندارد. این امر او را بیش از پیش ناامید کرده و از عصبانیت منفجر می کند. در نهایت او با تنها وسیله ای که در اختیار دارد به شما حمله می کند یعنی با کتک زدن.

470695_134

کودکان در سن دو سالگی خواسته ها و آرزوهای بسیار قوی دارند، اما مهارت لازم برای انتقال این خواسته ها به دیگران را ندارند و چون مهارت های زبانی و کلامی برای بیان خویش ندارند، با وسایل دیگری این کار را انجام می دهند: با قهر، قشقرق به پاکردن و زدن دیگران.

والدین نقش مهمی در پرخاشگری کودکان دارند. والدین کودکان پرخاشگر، یا خود پرخاشگرند و یا رفتاری مناسب با کودکان خود ندارند و در آنان خشم و ناکامی ایجاد می کنند و به این ترتیب کودکان خود را پرخاشگر بار می آورند.  والدینی که با کودک، پرخاشگرانه صحبت می کنند و کتک، توهین و سرزنش در رتبه اول زندگی آن ها قرار دارد، چگونه می توانند انتظار داشته باشند که کودکانشان آرام و صبور باشند.

امروزه نقش رسانه های همگانی در میزان پرخاشگری کودکان بر کسی پوشیده نیست. تحقیقات مختلفی که در رابطه با یادگیری پرخاشگری از طریق تلویزیون انجام گرفته، نشان می دهد که هر چه کودکان فیلم های خشن تری را تماشا کنند، خشونت بیشتری نسبت به دیگران نشان خواهند داد. کودکانی که نسبت به سایرین پرخاشگرند، به فیلم های خشونت آمیز بیشتر از کودکان غیر پرخاشگر علاقمند هستند و این علاقه آنان را پرخاشگرتر از گذشته می کند.

پرخاشگری‌ و عصبانیت  در کودکان‌ چنانچه‌ با علامت‌های‌ دیگر همراه‌ باشد، می ‌تواند نشانه ‌ای‌ از افسردگی‌ باشد که‌ در این‌ صورت‌ لازم‌ است‌ شرایط‌ زندگی‌ کودک‌ بطور کامل مورد بررسی‌ قرار گیرد.

%d8%aa%d8%b1%d8%a8%db%8c%d8%aa-%d9%81%d8%b1%d8%b2%d9%86%d8%af_1

کودکانی که‌ مضطرب‌ هستند نمی ‌توانند کودکان‌ آرامی‌ باشند. آنها رفتارهایی‌ پرخاشگرانه‌ از خود بروز می ‌دهند؛ البته‌ بلافاصله‌ پشیمان‌ می ‌شوند و از والدین‌ خود عذرخواهی‌ می‌ کنند. اگر از کودک‌ مضطرب‌ بپرسیم‌ که‌ چرا پرخاش‌ می‌ کنی‌ و عصبانی‌ هستی؛ خواهد گفت‌ نمی‌ دانم یا می گوید: دست‌ خودم‌ نیست.

به طور معمول او ترجیح می دهد از راه های مثبت یعنی با کارهای خوب این توجه را بدست آورد. اما اگر تشویق کارهای خوب به اندازه کافی نباشد و کودک مورد بی توجهی قرار گیرد، برای او توجه منفی هم بهتر از هیچ است.

کودکی که اغلب مورد غفلت واقع می شود ممکن است پس از مدتی کشف کند که اگر جنگ و دعوا راه بیندازد و دیگران را بزند، در مرکز توجه دیگران قرار می گیرد.

گاهی‌ کودکان‌ در مدرسه‌ مورد‌ خشونت‌ قرار می گیرند؛ و این‌ امر باعث‌ می ‌شود که‌ خود آنها نیز عامل‌ خشونت‌ شوند.عواملی‌ که‌ به‌ خشونت‌ در مدرسه‌ می ‌انجامند، عبارتند از:

  • وقتی‌ کودکی‌ توسط‌ دانش‌ آموزان‌ دیگر مورد تمسخر قرار گیرد.
  • وقتی‌ کودکی‌ توسط‌ دانش ‌آموزان‌ دیگر کتک‌ بخورد و قادر به‌ دفاع‌ از خود نباشد.
  • وقتی‌ کودکی‌ همیشه‌ از مشاجرات‌ فرار می‌ کند و حتی‌ در مواقعی‌ به‌ گریه‌ متوسل‌ می ‌شود.
  • وقتی‌ کودکی‌ مرتب‌ اشیا، وسایل‌ و پول‌ خود را گم‌ می ‌کند.
  • وقتی‌ کودک‌ از لحاظ‌ ظاهری‌ (پارگی‌ لباس‌ و یا نامناسب ‌بودن‌ آن) مورد تمسخر قرار می‌ گیرد.
  • خجالتی ‌بودن‌ و سکوت‌ مکرر در کلاس.
  • افت‌ تحصیلی، افسردگی‌ و ناراحت ‌بودن.

189376

والدین در برخورد با پرخاشگری کودکان چه باید بکنند؟

والدین می‌توانند در پاداش دادن و تنبیه کردن فرزندانشان رفتار با ثباتی داشته باشند و با استفاده از راههای مؤثر بدون این که با تنبیه شدید همراه باشد پرخاشگری کودکان را کنترل کنند. شما می توانید به کودکتان کمک کنید تا راه دیگری غیر از زدن برای بیان ناامیدی اش بیابد. شاید بتوانید با ارائه چیزی مناسب کتک خوردن(بالش یا کیسه بکس) میل او به زدن را تغییر دهید. این کار وقتی موثر است که کودک شما بزرگتر باشد. بعد از پایان بحران یعنی زمانی که کودکتان آرام و منطقی شده، می توانید دوباره واقعه را مرور کنید و راجع به آن صحبت کنید.

برای کودک لازم و مفید است بیاموزد و بتواند از کلماتی برای بیان احساسات منفی اش استفاده کند. به کودک یاد بدهید که در زمان مناسب بگوید:”الان دارم از عصبانیت آتش می گیرم” وقتی کودک بتواند احساسات خود را مستقیما و مانند افراد بالغ بیان کند، کتک زدن به تدریج متوقف می شود.


pf-mothers_1369398c

کودک می زند چون نمی تواند احساسات خود را به شما منتقل کند. وقتی شما بر احساسات کودکتان واقف باشید و آن را تصدیق کنید، دیگر دلیلی برای کتک زدن وجود ندارد.

مثلا وقتی به کودک عزیزتان می گویید:”حتما از اینکه به تو اجازه نداده ام این کار را بکنی خیلی ناراحت هستی” با این جمله شما به او نشان داده اید که احساس او را می فهمید و به او حق می دهید که احساس عصبانیت کند و این طبیعی است.آنچه شما بدین وسیله به او می آموزید، این است که به روشی غیر از کتک زدن، عصبانیت خود را ابراز کند.

حتی اگر کودکتان به اندازه کافی بزرگ نشده باشد، لازم است بداند که رفتار پرخاشگرانه، اشتباه است. کودکان خود به خود نمی دانند چه کاری اشتباه است و این را باید به آنان آموزش داد.

وقتی کودک سعی می کند شما را بزند، محکم دستانش را بگیرید، در چشمان او خیره شوید و محکم (اما بدون عصبانیت) بگویید:”شما اجازه نداری مامان را بزنی.”

ra4-3326

یک روز کامل کودک خود را تحت نظر بگیرید. آیا در زمان خاصی از روز رفتار پرخاشگرانه او تشدید می شود؟ اگر کودک شما قبل از شما یا بعد از مدرسه، کنترل خود را از دست می دهد ممکن است به دلیل گرسنگی باشد. میان وعده های مناسب مثل آجیل، سبزیجات و میوه ها می توانند جلوی این مشکل را بگیرند.

نباید به کودک اجازه داد فیلم های پرخاشگرانه و سرشار از خشونت را در تلویزیون یا سینما و حتی کتاب ها ببیند. همچنین باید جلوی استفاده از بازی های خشن ویدئویی و کامپیوتری را گرفت.

اگر پرخاشگری در اثر ناکامی به وجود آمده باشد، بایستی کودک ناکام را در رسیدن به اهداف مطلوب و دوست داشتنی کمک کنیم. در مواردی که علت پرخاشگری اضطراب است، باید از نگرانی درونی و اضطراب کودک مطلع شویم. ورزش کردن برای این کودکان مؤثر است و باعث تخلیه هیجانی می شود. در پاره ای از موارد، کودک افسرده پرخاشگری شدیدی از خود نشان می دهد. در این میان لازم است به این نکته پی ببریم که او چه چیز دوست داشتنی را از دست داده و چگونه می شود مورد از دست رفته را برای او جبران کنیم.
هنگامی که کودک قربانی خشونت در مدرسه شده است، بایستی با مسئولان مدرسه صحبت کنیم و لازم است که ایشان طبق قانون و مقررات خاص با کودکان خشونت گرا برخورد کنند؛ و نیز کودکانی را که قربانی خشونت شده اند براساس رفتارهای خوبشان مورد تشویق و تأیید قرار دهند.

برای درمان پرخاشگری کودکان باید به چه متخصصی مراجعه نمایید؟

اگر فرزند عزیزتان دچار پرخاشگری کودکان است حتما به فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه نمایید تا معاینه دقیق کودک انجام شود و بررسی تشخیصی و درمانی لازم انجام شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار 


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

پیگیری سوال قبل

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.

ثبت سوال جدید

امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیار سیستم

1
رشد سریع دور سر

سلام وقت بخیر.اقای دکتر دخترم در 34 هفته 5 روز به دنیا اومده زمان ترخیص از ان ای سیو دورسر دخترم 32 بود ولی تاریخ 30 ام خرداد دکترش دور سرشو اندازه گرفت 36 هست گفتن یکم رشدش زیاد من خیلی نگرانم ممکن مشکلی داشته باشن.بنظر شما سونو انجام بدیم؟ مشاهده پاسخ دکتر
2
تاخیر تکاملی

سلام کودک ما 19 ماهست در عرض 37 هفتگی با قد 41 و دوره سر 36 به دنیا اومده الان که 19 ماهست با قد 84 و دور سر 46 وزن 10 کیلو با ذهن خوب و عاطفه قوی تعادل نشستن ندارد و موقعی که از زیر بقل میگیریم پاهایش را قیچی کرده به سختی راه میرود ودر کل خودش راه نمیرود ایا این درمان دارد مشاهده پاسخ دکتر
3
بزرگی دور سر

سلام.نوزادم دوماه و چهار روزه هست.کامل ب دنیا اومد با دور سر 33.5
ولی الان دور سرش 42 از لحاظ هوش و حرکات بسیار عالیه.خیلی نگرانم لطفا راهنمایی کنید.آیا موقع زایمان انذازه دور سرش اشتباه نشده
مشاهده پاسخ دکتر
4
نوار مغز

با سلام
پسرم دو و نیم سالشه یکم عقبه ازبچه ها مثلا صحبت کردنش کاردرمانی میره کتر درمانش گفته واسه اتاق تاریک رفتنش باید نوار مغزبگیره که ایا تشنج داشته یا نه حتی ریز و در خواب

از شهرستان گرگان هستم به نظرتون توی شهر خودم نوار مغز بگیرم معتبره؟
مشاهده پاسخ دکتر
5
شکل سر دخترم

با سلام
دختر 8 ماه و نیمه من پشت سرش نامتقارن شده
با اینکه از 4 ماهگی جهت خوابیدنش و درست کردم ولی هنوز درست نشده
واقعا شب و روز دارم برای این مشکل غصه میخورم
چند تا متخصص اطفالم بردم میگن شابد درست بشه شاید نه
تروخدا من باید چیکر کنم
مشاهده پاسخ دکتر
6
SMA

با سلام
جناب دکتر امکانش هست خلاصه پرونده کوچولو ما رو نگاه کنید و نظرتون رو بگید که تشخیص شما SMA هست یا نه؟
نرمش بدن نوزاد برای اون خطرناکه
و اینکه باید واکسن 2ماهگی بزنه موردی نیست؟
مشاهده پاسخ دکتر
7
شارکو ماری توث

پسر ۵ ساله من با آزمایش ژنتیک مشخص شده شارکو تیپ ۲ داره.فیزیو تراپی انجام میدیم ولی تاثیر چندانی نداره و بیماری داره پیشروی میکنه البته نه با سرعت روند کندی داره.برای درمان یا حداقل جلوگیری از پیشروی دارو یا راهی وجود داره؟؟؟ مشاهده پاسخ دکتر
8
اختلال درراه رفتن

با سلام پسری ۱۸ ماهه دارم که از ۸ماهگی نشستن کرد اما صاف نمی نشست تا یکسالگی قادر به چاردستوپا رفتن نبود الان ۱۸ماهسه تازه بکمک مبل میتونه بایسته و پاهاش روی زمین بسمت داخل هست ینی روی سطح کف پاش بطور کامل وانمیسه تا۱۶ماهگیم پاشو زمین نمیذاش حرفم نمییزنه فقط د حدبابا مشاهده پاسخ دکتر
9
مغز و خجالتی و کم حرف بودن

mahdi:
سبام دکتر. من پانزده سالمه و ببشتر خجالت ی هستم. در کوچکی مغزم دو بار آسیب دیده (به در یا جایی خورده) و بعضی اوقات که کم اتفاق می افتد احساس فعال شدن بخشی از مغز را میکنم و در آن موقع کمتر خجالتی هستم. در حالیکه در بیشتر اوقات خجالتی هستم لطفا من را راهنمایی کنید. با تشکر
مشاهده پاسخ دکتر
10
لرزش دست و پا

سلام بچه ام 5 ماه تا حالا یک بار سرش وچند بار دستش لرزیده از چی می تونه باش مشاهده پاسخ دکتر
11
سلول درمانی

عرض سلام . من مبتلا به hibm هستم و روی اگزون ۳ و ۴ جهش دارم . آیا سلول درمانی میتونه موثر باشه ؟ تا چه حد ؟ عوارضی داره ؟ در ایران کجا انجام میشه و اگر بخوام برای معالجه خارج از کشور برم کجا رو پیشنهاد میکنید ؟ ممنون از زحمات شما مشاهده پاسخ دکتر
12
اختلال تکاملی

سلام دخترم یک سالو نه ماهشه تشنج سرد داشت الان قرص کلونازپام شربت لوبل استفاده میکنه چهاردستو پا میره ولی هنوز راه نمیره باهاش تمرین راه رفتن ک میکنم میترسه و گریه میکنه ایا راه رفتنش خیلی طول میکشه یا امکان داره راه بره مشاهده پاسخ دکتر
13
رفتاری

با سلام پسر من 2سال و 6 ماه دارد و نسبت به سنش کلمات را ناقص و چند جمله هم بیشتر نمی‌گوید. بسیار جنب و جوش دارد چیزی مخالف میلش باشد سرش را زمین می‌کوبد. اجازه نمی‌دهد جز چند نفراز اقوام بغلش کنند سرش را زمین می‌زند.خواب نامنظم و سبکی دارد. درخواب هم خیلی حرکت دارد. مشاهده پاسخ دکتر
14
بزرگ بدون دور سر کودک من.

سلام.فرزندم پانزده ماهه.قد86وزن12.اما اندازه دور سرش این ماه 51.5 شده.دکتر اطفال که از نوزادی او را دیدن گفتن که مشکلی نیست وقتی علایم مشکوکی ندارد طبیعی است.مولتی ویتامین و " آد"روقطع کردن.درضمن دور سر همسرم هم بزرگ است. دکتر میگن احتمالاارثیه.لازمه حضوری پیگیری کنیم.سپاس مشاهده پاسخ دکتر
15
بیماری اس ام ای _مشکل کفش و راه رفتن

سلام دکتر جان
بنده ۳۰ ساله هستم
از ۱۸ سالگی به بیماری sma با شدت متوسط مبتلا شدم
الان توراه رفتن مشکل دارم چون نمیتونم کفش مناسب انتخاب کنم
هر کفشی میپوشم همه عضلات پاو کمرم
درد میکنه
خواستم کفش مناسب برام معرفی کنید
باتشکر
مشاهده پاسخ دکتر
16
تشنج

دخترحدودا ۱۱ ماهشه تشنج استاتوس کرده حدودا ۴۰ دقیقه در بیمارستان که قابل کنترل نبوده ممکن هست علت زمینه ی نداشته باشه؟
اسکن و مایع نخاعی سالم بوده...
مشاهده پاسخ دکتر
17
تشنج و واکسن

با سلام خدمت شما
دختر من در سن 3سال و 10ماهیگی،تشنج ناشی از تب زیاد کرد، دیگه تا الان که 6ساله شده تکرار نشده، الان میخوام واکسن 6سالگی براش بزنم، میخواستم ببینم آیا خطر داره؟ و احتمال بروز دوباره تشنج بر اثر واکسن 6سالگی هست؟
مشاهده پاسخ دکتر
18
رشد سریع تر از معمول سر

با سلام پسر من در بدو تولد دور سرش 35 بوده والا که 7 ماهشه به 46 سانت رسیده براش سونو گرافی نوشتن که همه چیز نرمال گزارش شده به جز یه مورد که ( دیامتر بطن های لترال در ناحیه تریگون 11م م که حد بالای نرمال است) آیا جای نگرانی هست ام آر آی الزامی ست دکتر لطفا جواب بدید مشاهده پاسخ دکتر
19
نوبت ویزیت

سلام برای روز پنجشنبه 31 خرداد میخوام وقت بگیرم اما از هفته قبل تماس میگیرم متاسفانه امکان ثبت وقت تلفنی نیست میخواستم ببینم میتونم بیام یا نه مشاهده پاسخ دکتر
20
نوبت ویزیت

سلام برای روز پنجشنبه 31 خرداد میخوام وقت بگیرم اما از هفته قبل تماس میگیرم متاسفانه امکان ثبت وقت تلفنی نیست میخواستم ببینم میتونم بیام یا نه مشاهده پاسخ دکتر
« قبلی 1 2 3 4 5 6 7 ... 53 بعدی »