نوشته‌ها

علائم تشنجی در کودک

صرع در کودکان

صرع در کودکان

در مغزهر انسانی میلیون ها سلول عصبی به نام
نورون وجود دارد که این نورون ها برای ارتباط با یکدیگر و کنترل همه اعمال بدن از
سیگنال های الکتریکی حاصل از کانال های یونی سلول های مغزی استفاده می کنند. وقتی
هماهنگی این سیگنال های الکتریکی دچار اختلال شود، تشنج صرعی بروز می کند.

شب ادراری در کودکان

رابطه صرع با تشنج چیست؟

تعریف دقیق از بیماری صرع اینکه وقتی تشنج در کودکان بدون علت خاص (مانند تب، مننژیت، افت قند خون، کاهش کلسیم خون، ضربه به سر، تومور مغزی و عفونت مغزی) بروز کند و دو بار یا بیشتر تکرار شود، به آن صرع گفته می شود. پس بروز یک حمله تشنج بدون علت خاص صرع نمی باشد و حداقل دو حمله لازم است تا بگوییم کودک بیماری صرع دارد البته اگر یک حمله تشنج بدون علت رخ دهد و در نوار مغز کودک امواج صرعی وجود داشته باشد، نیز به آن بیماری صرع گفته می شود. اگر زمینه بیماری صرع در مغز کودک وجود نداشته باشد، علت تشنج در کودکان ناشی از عواملی مانند تب، ضربه به سر، عفونت مغزی، تومور مغزی، سکته مغزی، اختلال الکترولیتی مانند کاهش قند و کلسیم خون می باشد که تشنج با علت گفته می شود.

عوارض داروی دیازپام

انواع صرع چه هستند؟

تشنج صرعی به دو گروه صرع کانونی و صرع منتشر طبقه بندی می شود. در صرع کانونی تنها یک قسمت محدود و کانونی از مغز دچار تشنج می شود ولیکن در صرع منتشر تشنج در هر دو نیمکره مغز اتفاق می افتد.

انواع صرع منتشر شامل صرع
بزرگ یا گراند مال، صرع کوچک آبسانس یا پتی مال، صرع میوکلونیک جوانان، سندرم
لاندا کلفنر و اسپاسم شیرخوارگی. انواع صرع کانونی عبارت است از صرع خوش خیم
رولاندیک و صرع خوش خیم اکسی پیتال.

صرع بزرگ یا گراندمال؛ در میان انواع صرع در کودکان، صرع بزرگ یا تشنج ژنرالیزه تونیک- کلونیک شایع ترین نوع بیماری صرع در کودکان می باشد. صرع بزرگ زمانی رخ می‌دهد که اختلالات الکتریکی سلول های عصبی در تمام قشر مغز ظاهر شود و بیمار دچار کاهش ناگهانی هوشیاری، انحراف چشم ها به بالا یا طرفین و بعد از آن انقباضات اندام‌های فوقانی و تحتانی و گاه حرکات لرزشی اندام ها می شود. طی فاز انقباضات عضلانی صرع بزرگ خروج کف از دهان و بی اختیاری ادراری هم گاه اتفاق می افتد.

ضعف عضلانی در کودکان

حمله صرع بزرگ حداقل ۲ تا ۳ دقیقه طول می‌کشد هر چند ممکن است طولانی‌تر شده که حملات طولانی تر از ۱۵ دقیقه می‌تواند منجر به ضایعات مغزی شود. در صرع بزرگ بعد از حمله تشنج بیمار برای مدتی گیج و منگ است و نمی‌تواند اطرافیان را شناسایی کند و گاه دچار استفراغ و سرگیجه  می شود. بیمار معمولاً بعد از چند دقیقه بهبود می‌یابد ولی این زمان به ویژه در افرادی که علت صرع آنها ضایعات داخل مغزی است طولانی‌تر است و ممکن است چند ساعت یا چند روز طول بکشد.

تفاوت تشنج و صرع

صرع کوچک یا تشنج ابسنس یا پتی مال؛  صرع کوچک آبسانس یکی از موارد شایع از انواع صرع کودکان سنین پیش دبستانی است. صرع کوچک آبسانس با از دست رفتن گذرای هوشیاری به صورت حملات خیرگی تشخیص داده می‌شود، با این تفاوت که از دست رفتن گذرای هوشیاری معمولا کوتاه (۵ تا ۱۵ ثانیه) است. در صرع کوچک حمله شروع سریعی نیز دارد، تا آنجا که فرد را از ادامه فعالیت‌ باز می‌دارد. حملات تشنج ابسنس ممکن است تا ۲۰۰ بار در روز رخ دهند. تشنج ابسنس معمولا در دوران کودکی تظاهر می‌کند. بیشترین موارد آن در سنین ۵ تا ۷ سالگی تشخیص داده می‌شود، اما برخی از آنها هم در نوجوانی تظاهر می‌کنند. حدود ۷۰ درصد از مبتلایان صرع ابسنس دختر هستند. بیماران دچار تشنج ابسنس کودکی معمولا با افزایش سن یا با درمان بهبود می‌یابند، هرچند به ندرت ممکن است در یک بیمار با رسیدن به سن نوجوانی یا بلوغ به تشنج از نوع تشنج بزرگ یا ژنرالیزه تونیک- کلونیک تبدیل شوند.

رخ دادن تشنج در کودک

صرع خوش خیم رولاندیک؛ در
میان انواع صرع کودکان، صرع رولاندیک بیماری خوش خیم و با پیش آگهی بسیار خوب می
باشد که ۱۵ درصد موارد صرع در کودکان را شامل می شود. شایع ترین سن مبتلایان صرع
رولاندیک در سن ۶ تا ۱۰ سال بوده که به علت اشکالات ناحیه رولاندیک مغز که مسوول
کنترل عضلات صورت می باشد بروز می کند. اغلب زمان بروز صرع رولاندیک در خواب است و
علایم صرع رولاندیک نیز به صورت جمع شدن صورت و گونه‌ها، احساس سوزش، خارشی، بی‌حسی،
حسی غیری روی  صورت و زبان، مشکلات در  صحبت کردن و تراوش بزاق از دهان به علّت عدم
کنترل عضلات صورت اتفاق می افتد.

سندروم صرعی چیست ؟

وقتی نوعی از تشنج در یک
سن خاصی بروز کند، تشنج بیمار از یک نوع یا انواع خاصی باشد و الگوی مشخصی در نوار
مغز وجود داشته باشد به آن سندرم صرعی گفته می شود. انواعی از سندرم های صرعی در
کودکان عبارت است از صرع خوش خیم رولاندیک، صرع آبسنس کودکی، اسپاسم شیرخوارگی،
صرع میوکلونیک جوانی و سندرم لنوکس گشتات.

اقدامات اولیه هنگام تشنج

اسپاسم شیرخوارگی نوعی بیماری
مغزی است که بصورت حملات تشنج چند ثانیه ای و اختلال تکاملی نمایان می شود. در
اسپاسم شیرخوارگی دو نوع تشنج بصورت خم شدن شیرخوار به جلو و باز شدن دستها و یا
عقب رفتن سر شیرخوار و جمع شدن دستها اتفاق می افتد. بیشتر موارد اسپاسم شیرخوارگی در شیرخوارگی
بخصوص سن چهار تا دوازده ماه نمایان می شود و در پسرها شایعتر می باشد. بیشترین علت اسپاسم شیرخوارگی اشکال در اکسیژن
رسانی به جنین در طی دوران بارداری است. اگرچه بیماریهای ارثی متابولیک و ژنتیک نیز
جزو علتهای این بیماری هستند. نوار مغز در
پنجاه تا هفتاد درصد موارد بیماری اسپاسم شیرخوارگی امواج بی نظم و با ولتاژ بالا
را که هیپس آریتمی نامیده می شود و برای این بیماری تشخیصی هستند نشان می دهد.

صرع میوکلونیک جوانی
معمولا در سن ۱۲ تا ۱۸ سالگی بروز می کند. اغلب این بیماران حملات خود را در لحظات
بعد از بیداری به صورت پرش اندام نشان می دهند اگرچه تشنج پرشی یا میوکلونیک و
تشنج تونیک کلنیک ژنرالیزه نیز در این بیماری دیده می شود. در نوار مغز این
بیماران امواج سوزنی با فرکانس ۴ تا ۶ موج در ثانیه یافت می شود.

نوزاد شیرخوار

سندرم لنوکس گشتات معمولاً
بین سنین ۳ تا ۵ سالگی شروع می شود ، اما می تواند تا اواخر بزرگسالی نیز شروع
شود. در کودکان مبتلا به این سندرم چندین نوع تشنج مختلف ممکن است داشته باشند
شامل تونیک (ماهیچه ها ناگهان سفت می شوند) ، آتونیک (شلی ناگهانی عضلات) ، میوکلونیک
، تونیک کلونیک و آبسنس آتیپیک هستند. بسیاری از کودکان مبتلا دچار اختلالات
یادگیری و عقب ماندگی ذهنی هستند. تشنج ها در سندرم لنوکس گشتات به داروهای ضد
تشنج به سختی پاسخ می دهد و اغلب دچار تشنج مقاوم به درمان هستند.

علل بروز صرع چه هستند؟

در تشنج علت خاصی قبل از
بروز حمله تشنج وجود دارد که این علت می تواند تب، ضربه به سر، عفونت مغزی یا مننژیت،
تومور مغزی، سکته مغزی، اختلال الکترولیتی مانند کاهش قند و کلسیم خون باشد. نکته
مهم در تفاوت صرع و تشنج اینکه بیماری صرع در زمینه اختلال قبلی در کانال های یونی
سلول های مغزی و یا آسیب ها و ضایعات قبلی مغزی اتفاق می افتد و علت اخیر ندارد.

تغذیه مناسب کودک بیش فعال

رژیم غذای بیماران مبتلا
به صرع چگونه باید باشد؟

سبک زندگی سالم و عادات
غذایی مناسب در کنترل بهینه تشنج بسیار مهم است، نکته مهم در رژیم غذایی این بیماران
اطمینان از مصرف ریزمغذی‌ها در سبدغذایی است، سردسته این مواد شامل: اسیدفولیک
(سبزی و میوه‌ها خام و کمی پخته) ، کلسیم و منیزیوم (فرآورده‌های لبنی)، ویتامین ب
۱۲ (در فرآورده‌های لبنی و حیوانی)، ویتامینK  (سبزیجات دارای برگ‌های
سبز، غلات و حبوبات) و ویتامین دی (روغن گوشت ماهی و قرارگیری پوست در مقابل خورشید)
است.

اقدامات تشخیصی و
آزمایشات ضروری برای صرع چیست؟

قدم اول در تشخیص بیماری کودک مبتلا به صرع، اخذ شرح حال دقیق حمله تشنج شامل چگونگی مراحل مختلف آن است. هر کودک مبتلا به تشنج باید توسط فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان معاینه شود. در معاینه اولیه شرح حال دوران بارداری و زایمان، سیر تکامل کودک و سابقه خانوادگی جهت تعیین دلایل  فامیلی و حین بارداری کسب می شود. نمونه خون جهت بررسی میزان قند، کلسیم و منیزیم بررسی می شود. سایر روش های تشخیصی از جمله نوار مغز و تصویر برداری مغزی نیز طبق صلاحدید پزشک اعصاب کودکان انجام خواهد شد.

نوار مغز

درمان صرع چگونه انجام می
شود؟

مهمترین اصول درمان تشنج کودکان این است که ابتدا علت بروز تشنج را پیدا کنیم که اینکار با انجام تصویربرداری مغزی انجام می شود. وقتی تصویربرداری مغزی در کودک مبتلا به تشنج شواهدی مبنی بر یک ضایعه داخل مغزی مانند تومور مغزی را نشان دهد، درمان تشنج کودکان در این کودک همان جراحی و از بین بردن تومور مغزی است. البته گاه نتیجه ام آر آی مغزی در یک کودک بیانگر وجود اختلالات ساختاری در مغز کودک مانند وجود لایه های اضافی مغزی است که این بیماری ها زمینه ژنتیک و ارثی داشته و قابل درمان با جراحی نیستند. همچنین ضایعات مغزی ناشی از اختلالات اکسیژن رسانی مغزی به نام گلیوز مغزی مانند آنچه در مغز کودکان مبتلا به فلج مغزی دیده می شود را نمی توان با جراحی اصلاح نمود. در این بیماران بهترین روش درمان تشنج کودکان تجویز درمان دارویی با داروی ضد تشنج مانند فنوباربیتال، سدیم والپروآت، کاربامازپین، فنی توئین، پریمیدون، لوتیراستام، ویگاباترین، اتوسوکسیماید، لاموتریژین، توپیرامات، گاباپنتین، پره گابالین و انواع بنزودیازپین است.

طول مدت درمان تشنج کودکان متناسب با نوع یافته های نوار مغز و نیز تعداد حملات تشنج و نیز میزان پاسخ به درمان با اولین دارو متفاوت می باشد. درمان تشنج کودکان در بیماری صرع طولانی‌مدت، مداوم و منظم است. حداقل دو سال از آخرین حمله تشنج صرعی درمان ادامه می یابد و در برخی موارد با تشخیص پزشک اعصاب کودکان نیاز است که مدتهای طولانی تری یا حتی مادام العمر بیمار دارو استفاده نماید.

شب ادراری در کودکان

کودکان صرعی از چه مواردی
باید پرهیز کنند؟

تلویزیون را با فاصله
حداقل دو و نیم متری تماشا  کنید

تماشای تلویزیون و
استفاده از رایانه در اتاق کاملاً روشن

وقتی خسته یا کم خواب هستید،
از تماشای طولانی مدت تلویزیون و رایانه اجتناب نمایید

حین استفاده از رایانه در
فواصل مشخص استراحت نمایید

درجه روشنایی رایانه و
تلویزیون را کاهش دهید

استفاده از عینک های زمینه
سبز پلاریزه حین تماشای تلویزیون و رایانه

کودک را زیر نظر داشته
باشید، اگر سرگیجه، تاری دید، اختلال هوشیاری اتفاق افتاد سریعا تلویزیون و رایانه
را خاموش نمایید

غذاهای با طبع سرد
استفاده نکند بلکه در صورت مصرف آنها باید از غذاهای گرم هم به همراه آنها مصرف
کند

مصرف قهوه، مشروبات الکلی
و سیگار در افراد مبتلا به صرع ممنوع است

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

عوارض داروی دیازپام

خطر صرع در نوجوانان و کودکان

زندگی روزمره

برخی والدین کودکان دارای بیماری صرع احساس می کنند فرزندشان دچار خطرناکترین بیماری هست و هر لحظه امکان دارد حادثه هولناکی برایش ایجاد شود. بنابراین لحظه به لحظه در حال مراقبت از آنها هستند. حتی زمانی که به نوجوانی می رسند اجازه نمی دهند تنها جایی بروند. حتی اجازه شرکت در اردوهای مدرسه را هم بدون حضور والدین ندارند. چون می ترسند به حمله صرعی دچار شوند. معمولا کودکان و نوجوانان دارای صرع دوست ندارند دائم والدینشان نگرانشان باشند. در صورتی که افراد دارای بیماری صرع شرکت در فعالیت های گروهی و مدرسه نیاز دارند و همانند دیگر هم سن و سالان خویش باید در کنار دوستان خود باشند.

علائم تشنجی در کودک

مشکلات مدرسه

بیشتر کودکانی که صرع دارند به مدارس عادی می روند. این افراد ممکن است در یادگیری دچار مشکل باشند. بنابراین باید در نظر داشت که این دانش آموزان برای خواندن، نوشتن و حل مسائل ریاضی، زمان بیشتری نسبت به بقیه دانش آموزان نیاز دارند. اما در بقیه موارد باید اجازه داد تا همانند دیگر دانش آموزان رفتار نمایند.

تاثیر خشونت بر فرزندان

برنامه ریزی آینده

بیشتر کودکانی که صرع دارند همین طور که بزرگ می شوند، صرعشان از بین می رود. البته آن دسته از افرادی هم که صرعشان ادامه پیدا می کند، معمولا از ادامه زندگی باز نمی مانند. افرادی که دچار بیماری صرع هستند، همه جا و در هر مقام و موقعیتی حضور دارند. حتی برخی از این افراد را می توان در تلویزیون به عنوان هنرپیشه، مجری و یا قهرمان ورزشی و… مشاهده کرد. آنها همانند مردم عادی هستند و می توانند شغلی داشته و منتظر آینده همراه با کودکانشان باشند. البته باید این مورد را در نظر داشت که ممکن است برخی از افرادی که صرع دارند بسته به قوانین کشوری که در آن زندگی می کنند، نتوانند بعضی شغل ها را انتحاب کنند. بزرگترین تفاوت آنها با دیگران در این است که باید تحت نظر پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب بوده و دارو مصرف کنند.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

کودک اوتیسمی در کنار والدین

علل ژنتیکی ایجاد عقب ماندگی ذهنی در کودکان چیست؟

عوامل مختلفی در ایجاد عقب ماندگی ذهنی شامل عوامل ژنتیک، تکاملی، اکتسابی و یا ترکیبی از این موارد وجود دارد. علل ژنتیکی شامل علل کروموزومی و غیرکروزومی می باشد.
بنا بر نظر پزشکان فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان، شدت عقب ماندگی ذهنی در ارتباط با زمان و مدت صدمه و درجه تماس سیستم عصبی است. هرچه شدت عقب ماندگی ذهنی بیشتر باشد احتمال پیدا کردن علت بیشتر خواهد بود.علل قابل شناخت متعدد هستند و بیشتر از ۲۰۰ مورد ژنتیکی تاکنون ثبت شده است.

کودکی در چمن زار

علل کروموزومی عقب ماندگی ذهنی

اختلالات کروموزوم های اتوزومال غالبا با عقب ماندگی ذهنی همراه می شوند. احتمال این همراهی در عقب ماندگی ذهنی ۴ تا ۳۴ درصد گزارش شده است. سندرم داون از همین قبیل می باشد.

علل غیرکروموزومی عقب ماندگی ذهنی

شامل سندروم های پوستی عصبی، اختلالات مادرزادی متابولیسم و ضایعات ساختمانی مغز است.

سندروم های پوستی عصبی

نوروفیبروماتور و توبروس اسکلروز در پسران و سندروم های پوستی عصبی غیرارثی مثل استورج وبر می تواند با عقب ماندگی ذهنی همراه شوند.

کودک اوتیسمی در کنار والدین

بیماری مادرزادی متابولیسم

خیلی از بیماری های مادرزادی متابولیسمی نیز با عقب ماندگی ذهنی یا صرع همراه هستند، هر چند تعداد کمی از موارد عقب ماندگی ذهنی ناشی از این اختلالات هستند ولی به علت ارثی بودن و گاه تاثیر رژیم غذایی در پیشگیری از عوارض این بیماری ها حایز اهمیت می باشند. در بعضی از انواع اختلالات مادرزادی متابولیسم، تکامل از ابتدا تاخیر دارد و در برخی از افراد پس از یک دوره تکامل طبیعی، پسرفت حاصل می شود.

کمبود سرین ( میکروسفالی مادرزادی، تشنج، عقب ماندگی ذهنی)، کمبود کراتین (عقب ماندگی ذهنی، تاخیر تکلم، هیپوتونی، تشنج، بیش فعالی، اوتیسم)، کمبود گلوکز ترانسپورتر (عقب ماندگی ذهنی، تشنج)، کمبود لکوترین c4 (میکروسفالی، هیپونونی) و آتروفی مخچه و تاخیر تکاملی از انواع نادر و جدیدتر بیماری های متابولیک همراه با عقب ماندگی هستند.

هیپوتیروئیدی و کمبود ید

هیپوتروئیدی مادر می تواند در صورت عدم درمان به موقع منجر به کاهش بهره هوشی کودک شود. کمبود ید به عنوان شایع ترین علت عقب ماندگی ذهنی قابل پیشگیری در برخی نواحی دنیا می باشد. بین کمبود ید و عقب ماندگی ذهنی یک ارتباط ژنتیک وجود دارد.

کودک اوتیسمی در حال بازی

ضایعات ساختمانی مغز

خیلی از ضایعات ساختمانی مغز با عقب ماندگی ذهنی و گاه با سایر ناهنجاری ها همراه می شوند و گاه ارثی هستند. میکروسفالی همراه با عقب ماندگی ذهنی دیده می شود.

سندروم های ژنتیکی غیرکروزومی

تعداد رو به اقزایشی از سندروم های ژنتیکی غیرکروموزومی که با عقب ماندگی ذهنی و ناهنجاری های دیگر اعضای بدن همراه می شوند نیز وجود دارد. برخی از این ناهنجاری ها اختلالات و بیماری های چون میکروسفالی، پیشانی باریک، دررفتگی لگن و خط کف دست می باشد.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمد کاظم بخشنده

خلاقیت در کودکان

خلاقیت در کودکان به چه معناست؟

خلاقیت در کودکان به چه معناست؟

خلاقیت را می توان نوعی روش حل مسئه نامید . در روش خلاقانه کودک به شیوه ای خردمندانه از امکانات خویش استفاده کرده و با کمترین هزینه و بهترین روش به هدف رسیده است . از طریق به کار گیری روش های نو در انجام امور زندگی می توان روشهایی را با خود تمرین کنیم که زمینه ی شکل گیری قدرت خلاقیت را در خود بالا ببریم .

 وسواس در کودکان

توانایی خلاق بودن از مغز شگفت انگیز ما نشأت میگیرد ، اما نه هر مغزی . خلاقیت را تنها میتوان از مغزی برداشت کرد که به اندازه ی کافی آبیاری و رسیدگی شده است . خلاقیت به وجود همزمان دو عامل بستگی دارد : ژنتیک و وجود مادر و پدری که همیشه پاسخگو باشند و مشتاق پرورش و ایجاد انگیزه در کودکشان باشند .

توانایی روبرو شدن با چالش ها به روش های مختلف ، حاصل داشتن هوش خلاق است . زمانیکه کودکان خلاقیت را در خود پرورش میدهند، یاد میگیرند به غرایز و توانایی های منحصر به فرد خود اعتماد کنند . آنها نگرش مثبنی به روند حل مساله پیدا میکنند .  کودکان خلاق در بزرگسالی تبدیل به انسان هایی متکی به نفس و کاردان میشوند . و به همان اندازه از بسیاری از لذات زندگی استفاده میکنند .

خلاقیت در کودکان

آیا می توان خلاقیت در کودکان را افزایش داد؟

با استفاده از رو شهای مختلف می توان خلاقیت را از دوران کودکی برای انجام کارها در کودکان پرورش داد. تا در دوران بزرگسالی با برخورد با مسائل پیچیده , عاجز نبوده و توانایی یافتن بهترین راه حل را داشته باشند . در راه هایی که موجب پرورش خلاقیت می شوند, می توان به مسائلی اشاره کردکه ذهن انسان را به چالش می کشد. در این قبیل مسائل , فرد به لحاظ ذهنی درگیر یافتن بهترین راه حل است تا بتواند از طریق شرایط فعلی  به نتیجه ای رضایت بخش دست یابد. همین امر سبب تبلور خلاقیت و نوآوری در کاربرد ایده های جدید خواهد بود .

خلاقیت در کودکان

از جمله راه هایی که پرورش خلاقیت را موجب می شوند می توان موارد زیر را نام برد :

  • تجربه : هر چه میزان تجربیات در کودک بالا باشد ؛ توانایی ارائه راه حل های مبتکرانه در وی بالاتر خواهد رفت. والدین باید اجازه ی تجربه ی کردن به کودک خود بدهند مگر در موادری که امکان بروز آسیب برای کودک وجود داشته باشد. گل بازی؛ لمس کردن گیاهان ؛ سنگ ها و … همگی موجب می شوند تصورات کودک از محیط پیرامون به واقعیت گره خورده و ایده های نو در ذهن وی شکل بگیرد .
  • بازی های فکری : استفاده از بازی های متناسب با سن کودک ازاهمیت بساز زیاد برخوردار است . بازی هایی که برای سن کودک مناسب نیستند امکان بروز شکست را فراهم می آورند و کودک احساس منفی از انجام بازی خواهد یافت . این امر به عنوان یک مانع بر سر راه انگیزه ی کودک عمل خواهد کرد .
خلاقیت در کودکان
  • تلاش و پشتکار : افارد خلاق لزوما بهره ی هوشی بالایی ندارند . تلاش کردن و آزمون وخطاهای مکرر موجب گردیده است که این افراد از شکست های خود درس گرفته و تجربه اندوخته باشند . به این ترتیب در پی یافتن راه درست برای خود خواهند بود .
  • کنجکاوی : والدین م یتوانند از طریق پاسخ به پرسش های متعدد کودکان بستر خلاقیت را را در وجود فرزند خود پایه ریزی کنند . عدم واکنش منفی به حجمه ی سولات کودک باعث خواهد شد وی از پرسیدن و کسب دانش از مسائل مختلف لذت برده و سعی د ر ایده پردازی های جدید در ذهن خود کند .
  • خیال پردازی : بین خلاقیت و خیال پدارزی در کودکان ارتباط مستقیم وجود دارد . کودکان دردنیای خیالی خود با مجموعه ای ایاده های هیشان سرگرم هستند و با مسائل مختلف درگیر می شوند . پرورش خلاقیت در کودکان خیال پرداز موجب می شود بزرگسالی مبتکر در اجتماع داشته باشیم .
پرورش اعتماد به نفس در کودکان

موانعی که از بروز خلاقیت در کودکان جلوگیر ی می کنند هم باید رفع شوند تا بتوان کودکی خلاق داشت . از جمله این موانع آن اس که والدین به کودک اجازه نمی دهند راه و روشی جدید برای حل مسائل خود پیدا کند . والدین با مداخله در امور کودک و القای راه حل های خود مانع از ایجاد ایده ها نو در ذهن کودک می شوند و این امر نقش مانعی بزرگ بر سر راه شکل گیری قوه ی خلاقیت کودک عمل می کند .

استقلال و ماجراجویی

راههای افزایش خلاقیت در کودکان با کمک مهد کودک ها چیست؟

وجود قوانین بسیار در مهد های کودک و هم چنین محیط های خانوادگی و وضع قوانین ثابت وبدون تغییر هم در شکل گیری خلاقیت مانع ایجاد می کند.کودک از طریق بازی کردن و تفریح می تواند ؛ ذهن خلاق داشته باشد. افزون بر این موضوع تاکید بر مقایسه ی کودک با سایرین هم نتیجه ی منفی در پرورش قوای خلاقیت در کودک خواهد داشت. کودکان باید درک کنند منحصر به فرد هستند که با شاریط و ویژگی های مختلف خود قادرند روش های متنوعی برا ی کسب لذت و سرگرمی خود ابداع کنند. با  این شیوه می توان به آن ها اطمینان داد که در بزرگسالی هم در حل مسائل پیش روی خود موفق خواهند بود .

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده