نوشته‌ها

دکتر بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

مصاحبه دکتر بخشنده با رادیو سلامت

وسواس در کودکان

علل تیک عصبی

تیک عصبی چیست؟

این اختلال عموما به شکل حرکات و یا اصوات غیر ارادی به طور ناگهانی و تکراری و متناوب ، به دنبال یک حس  ناخوشایند در بدناتفاق می افتد .این اختلال به طور عمده در کودکی رخ میدهد.

بر اساس یافته های بالینی این اختلال بسیار خطرناک نیست اما به مرور زمان تمام زندگی عادی شخص را تحت تاثیر قرار می دهد ،که ج هت پیگیری آن حتمت باید به پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کرد.

اختلال تکلم در کودکان

شیوع :

۲ تا ۲۵ در صد از جامعه آماری کودکان در سنین مدرسه از این عارضه رنج می برند.

طبقه بندی انواع تیک :

Simple phonic tics1-..تیک های صوتی ساده :

با علائمی مانند سرفه کردن ، خرخر کردن، خرناس کشیدن ، صاف کردن گلو ، تکراریا صدا ظاهر می شوند.

Complex phonic tics2- تیک های صوتی مرکب :

،    Coprolalia، بد دهنی  lexilalia ، مکررخوانی  Palilaliaبا علائمی همچون تکرار واژه ها ، هرزه گویی ،مکرر گویی

یا تکرارواژه های رکیک ، تغییر مکرر لحن گفتار ، سوت زدن ، خندیدن ، فریاد کشیدن های ناگهانی وجود دارند.

علائم بیش فعالی در کودکان

Simple motor tics   ۳- تیک های حرکتی ساده :

در ظاهر شبیه به حرکات عادی بدن می باشد . اما با این تفاوت که نمی توان تیک های حرکتی را کنترل کرد . این تیک ها در کل به شکل های چشمک زدن ، پرتاب کردن سر ، بالا انداختن شانه ، و با زکردن دهان وجود دارد .

Complex tics4 – اختلال تیک حرکتی مرکب :

به شکل های رفتار های لمسی ، بوئیدن اشیا ، حرکات آرایشی ، پژواک رفتار وجود دارد .

اختلال تکلم در کودکان

۵ – اختلال صوتی – حرکتی توره :

مشهورترین این نوع سندرم توره است . این یک اختلال نورو بیولوژیک است . افراد به طور مکرر حرکات یا صدایهای غیر قابل کنترلی از خود بروز می دهند.

مهمترین ویژگی اختلال توره ، وجود تیک های حرکتی چند گانه همراه با بیش از یک تیک صوتی است .

شروع اختلال قبل از ۱۸ سالگی و بر اساس پژوهش های صورت گرفته بین ۲ تا ۱۰ سالگی اتفاق  می افتد .

علل

در مورد علل به وجود آمدن تیک نظریه های مختلفی وجود دارد که پایه و اساس بسیاری از درمان هاست .

مغز و اعصاب کودکان

۱-. دیدگاه تحلیل روانی :

اعتقاد این گروه بر این است که تیک نتیجه یک حادثه بسیار دردناک روانی است . و یا تعدادی نیز عقیده دارند که تیک دراثر جابجایی تکانه های جنسی و خصومت آمیز است که این مرحله از رشد در شخصیت وی کاملا شکل نگرفته و به بلوغ نرسیده است.

۲- دیدگاه یادگیری :

در این دیدگاه اعتقاد به دو مدل الف : پاسخگر و ب : کنشگر وجود دارد .

الف : بر اساس مدل پاسخگر ، تیک ها ممکن است ، پاسخ های اجتنابی شرطی شده برای تقلیل تنش هایی باشد که اساسا در موقعیت های ضایعه گر روانی ظاهر گردیده اند . بر این اساس تیک به دیده یک عادت آموخته شده تحلیل می شود.

ب : مدل کنشگر :

بر اساس این مدل تیک ها پاسخ های آموخته شده ای هستند که از طریق تقویت کننده های محیطی به وجود آمده اند.

۳- دیدگاه پزشکی :

در این دیدگاه شرط اصلی تشخیص ، بررسی ویژگی های بالینی و ثبت شرح حال بیمار است . بر اساس این دیدگاه تیک تحت تاثیر دو عامل وراثت و محیط است .

الف – سبب شناسی ژنتیکی :

نوع و شدت اختلال ممکن است از نسلی به نسل دیگر و از شخصی به شخص دیگر متفاوت باشد . تاثیر پذیری از جنس مونث ۷۰ در صد از جنس مذکر ۹۹ درصد است .

در اختلال توره ،تاثیر زنتیک از محیط بیشتر است .

ب  -سبب شناسی محیطی ( عوامل نورو شیمیایی و نورو آناتونیک ) :

متخصصان بر مبنای تحقیقات صورت گرفته اذعان می دارند که نتیجه اختلال توره ، نتیجه اختلال در سوخت و ساز است که موجب بد کارکردی آنزیم یا انتقال دهنده های عصبی مرکزی است.

عواملی که باعث توقف روند درمان می شوند عبارتند از :

استرس شدید – تمرکز روی مشکل ، اضطراب ، ملامت شدید ، خستگی ، هیجان زدگی

تلویزیون و کودکان

نکته پایانی :

درمان اختلال تیک بسیار ضروری است . از مجموعه عواملی که باعث شده است در این مجال راجع به شیوه های درمان بحث نشود این است که پروسه درمان کاملا تخصصی است و در اختیار پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان . امروزه بسیار می شنویم و می بینیم که بسیاری از اولیا با تجویز سرخود دارو آسیب های زیادی را بر پیکره رنجور این هدیه های آسمانی وارد می کنند که کاملا جبران ناپذیر است . پس برای بهبودی و برگشت کودکانمان به زندگی عادی ، قبل از اتلاف وقت ، و جلوگیری از آسیب های بیشتر ، به پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کنیم .

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان و فلوشیپ نوروماسکولار از ژاپن

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

 

رسپریدون

داروی رسپریدون

اشکال و دسته دارویی

ریسپریدون، معمولا برای درمان و کاهش تحریک پذیری مفرط کودکان دارای اختلال اوتیسم و بیش فعالی توسط پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مورد تجویز قرار می گیرد. این دارو در کاهش علایم آزاردهنده کودکان دارای اوتیسم ، بیش فعالی و حتی اختلال اضطراب، پرخاشگری و وسواس مؤثر است. از طرفی هم اثر خواب آوری کمتری نسبت به دیگر داروهای مشابه دارد.
ریسپریدون به شک قرص، مایع حل شونده خوراکی و ویال تزریقی وجود دارد. قرص ریسپریدون با دوزهای ۱، ۲، ۳ و ۴ میلی گرم عرضه می گردد.

رسپریدون

راهنمایی های عمومی

در صورتی که بیمار، دارای تومور مغزی، بیماری صرع، بیماری های قلبی و عروقی و کاهش حجم خون می باشد باید حتما به سرعت پزشک معالج را مطلع نمود.
در صورتی که بیمار مصرف کننده این دارو به آن حساسیت دارد، باید سریعا با پزشک معالج وی مشورت گردد.
در صورتی که بیمار مصرف کننده دارو، دچار نارسایی کبدی و کلیوی می باشد باید مصرف دارو تحت نظر پزشک و با احتیاط کامل انجام شود.
در صورتی که بیمار سابقه بیماری های قلبی و عروقی، سکته مغزی، تشنج، فشار خون بالا و دیابت دارد حتما باید با پزشک معالج مشورت انجام گیرد.
در صورتی که بیمار مصرف کننده دارو دچار بیماری پارکینسون می باشد باید حتما پزشک معالج وی در جریان قرار گیرد.

عوارض جانبی

ریسپریدون تقریبا دارویی کم خطر است اگر چه مانند تمامی داروها، دارای عوارض جانبی معمولا کم خطر و غیر کشنده می باشد.
عوارض شایع تر این دارو، کهیر، مشکلات تنفسی، گرفتگی عضلات و ایجاد تورم در صورت، لب ها، زبان و گلو می باشد. از دیگر عوارض این دارو می توان به بی قراری، اضطراب، تغییر در بینایی، گیجی، بی خوابی، تغییر خلق، حالت تهاجمی، تکرر ادرار، اشکال در تمرکز اشاره کرد.

رسپریدون

تداخلات دارویی

مصرف همزمان این دارو با داروهای کاهش دهنده فعالیت سیستم اعصاب مرکزی، داروهای پایین آورنده فشار خون، داروهایی چون لوودوپا، پرگولید، کاربامازپین، فنوباربیتال، فلوکستین و کلوزاپین می تواند باعث ایجاد مشکلاتی در بیمار شود. بنابراین بیمار در صورتی که از داروهایی ذکر شده استفاده می کند زمان تجویز ریسپریدون توسط پزشک، باید وی را مطلع سازد.

مسمومیت دارویی

در صورت مصرف بیش از اندازه دارو، علائمی چون خواب آلودگی، افزایش میزان ضربان قلب، احساس سبکی در سر، ضعف و بی‌قراری در عضلات حرکتی چشم‌ها، آرواره، گردن و دهان بیمار قابل مشاهده خواهد بود که به صورت باید وی را نزد پزشک و یا به اورژانس منتقل کرد

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر بخشنده 

بیماری های پاییزی

اختلال دور سر در کودکان

اندازه طبیعی دور سر نوزاد حین تولد چقدر است؟

یکی از سوالات متداول در میان والدین که اغلب نگرانی زیادی را نیز در آنها ایجاد می کند، مقایسه دور سر نوزاد خود با نوزادان همسن و شکایت از علت تفاوت در دور سر آنها است. دور سر یک نوزاد و میزان رشد آن معیار بسیار مهمی از سلامت و رشد مغزی کودک محسوب می شود. اندازه دور سر به معنای اندازه گیری خطی است که از وسط پیشنی تا برجستگی پس سر نوزاد می باشد و توسط متر های پلاستیکی یا پارچه ای انجام می شود.

بیماری های پاییزی

اندازه طبیعی و نرمال دور سر نوزاد حین تولد نسبت به سن حاملگی نوزاد متغیر و متفاوت می باشد. اگر نوزاد به موقع و با گذراندن ۴۰ هفته طبیعی بارداری به دنیا آمده باشد، دور سر حدود ۳۴ تا ۳۵ سانتیمتر دارد. درحالی که نوزاد نارس که زودتر از موعد به دنیا آمده است، دور سر بمراتب کمتر و حدود ۳۱ تا ۳۳ سانتیمتر خواهد داشت. هر چه سن بارداری نوزاد کمتر باشد دور سر نوزاد نارس نیز کمتر خواهد بود.

رشد طبیعی دور سر نوزاد بعد از تولد چگونه است؟

بیشترین میزان رشد دور سر کودک بعد از تولد و در یک سال اول عمر اتفاق می افتد که حدود ۱۲ سانتیمتر می باشد. دور سر نوزاد در طی سه ماه اول تولد هر ماه ۲ سانتیمتر به میزان ۶ سانتیمتر و در سه ماه دوم هر ماه یک سانتیمتر رشد می کند. یعنی نوزادی با دور سر تولد ۳۵ سانتیمتری در شش ماهگی دور سر حدود ۴۴ سانتیمتر خواهد داشت. در شش ماه دوم سال اول عمر نیز دور سر کودک در هر ماه نیم سانتیمتر رشد می کند. در سال دوم حدود ۲ سانتیمتر رشد دور سر کودک ادامه می یابد.

اندازه دور سر در کوذکان

علت رشد نکردن دور سر نوزاد چیست؟

وقتی دور سر کودک از پایین ترین حد استاندارد نمودار رشد دور سر کمتر باشد، به آن دور سر کوچک یا میکروسفالی گفته می شود. علت رشد نکردن دور سر نوزاد به چند دسته طبقه بندی می شود. گاه دور سر والدین با عملکرد مغزی طبیعی و نرمال کوچکتر از حد استاندارد است و این ویژگی به فرزندشان به ارث می رسد. در این نوع کودکان عملکرد مغزی و تکامل کودک کاملاً طبیعی است و تنها دور سر کوچکتر از حد طبیعی دارند. این نوع از میکروسفالی پاتولوژیک و بیماری محسوب نمی شود.

اختلال دور سر کودکان

علت دیگر رشد نکردن دور سر نوزاد وجود انواع سندرم های ژنتیکی است. مهمترین و شایعترین سندرمها عبارت است از: سندرم داون یا تریزومی کروموزوم ۲۱، سندرم فریاد گربه، تریزومی کروموزوم ۱۸ و سندرم روبین اشتاین طیبی. میکروسفالی می تواند به علت جهش های ژنتیک بروز کند که این نوع از علت رشد نکردن دور سر نوزاد بیشتر در فرزندان والدینی اتفاق می افتد که با هم نسبت فامیلی دارند.

گاه به علل اکتسابی دور سر نوزاد رشد مناسبی ندارد. شایعترین علل از این نوع شامل عفونت های مادر در دوران بارداری مانند عفونت TORCH ویروس سایتومگالو ویروس و غیره، مصرف الکل یا داروهایی مانند فنی توئین در دوران بارداری، کم کاری تیروئیدی، بیماری های متابولیک بخصوص بیماری فنیل کتونوری، عوارض اکسیژن رسانی به مغز جنین به علت نارسایی جفتی حین بارداری و یا حین تولد، سوءتغذیه بعد از تولد، عفونت های داخل مغزی مانند مننژیت، ضربه مغزی و سکته مغزی می باشند.

کشف استعداد در کودکان

علائم میکروسفالی چیست؟

در انواع میکروسفالی ژنتیک و انواعی که بعد از تولد و به علت علل اکتسابی بروز می کند، علائم واضح اختلال عملکرد مغزی مشهود است. شایعترین علائم رشد کم دور سر یا میکروسفالی عبارت است از: تشنج و صرع، عقب ماندگی ذهنی، اختلال یادگیری، بیش فعالی، تأخیر تکامل ذهنی و حرکتی.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

اختلال تکلم در کودکان

علت اختلال گفتاری در کودکان

علت اختلال گفتاری در کودکان

انسان از تکلم برای برقراری ارتباط با همنوعان خود استفاده
می کند. هر گونه اشکال در نحوه گفتار یا ناتوانی در بیان افکار یا درک گفته های
دیگران، می تواند موجب اختلال در روابط اجتماعی کودک شود.

اختلال در ارتباط

اختلال در ارتباط عبارت است از یک اختلال در توانایی
دریافت، فرستادن، تحلیل کردن و درک محتوا ی کلامی، غیرکلامی و سمبل های تصویری.
تکامل طبیعی ارتباطات نیازمند تعامل یک مکانیزم سالم با یک محیط مطلوب است. اجزا
یک مکانیزم سالم داشتن حساسیت شنوایی، درک ، هوش، عملکرد یکپارچه سیستم، مهارت حرکتی
و تعادل هیجانی می تواند باشد. محیط مطلوب محیطی است که فراهم کننده برخورد کافی
با زبان و تحریکات باشد و سبب تقویت تلاش های ارتباطی کودک شود و انتظارات مطابق
با سن تکاملی از کودک داشته باشد.

ارتباط سردرد با موبایل

اختلالات تکامل زبان

اختلالات تکامل زبان شایع ترین ناتوانی تکاملی است که در ۵
تا ۱۰ درصد از کودکان رخ می دهد. کودکان زبان را اوایل کودکی می آموزند و بعد از
آن، از زبان برای یادگیری استفاده می کنند. کودکان با اختلال زبان در معرض خطر
بالاتری برای اشکال در خواندن و نوشتن زبان در دوران مدرسه خواهند بود. این مشکلات
اغلب تا زمان نوجوانی و بزرگسالی باقی خواهند ماند. مداخله درمانی زودرس ممکن است
عواقب شدید ناتوانی های یادگیری در آینده را به حداقل برساند.

دو نوع اصلی اختلال در ارتباط کلامی عبارتند از اختلال در
گفتار و اختلال در زبان.

وسواس در کودکان

اختلالات گفتار

۱ اختلال در تولید
گفتار

اشکال در تولید صداهای گفتاری به علل مختلف می تواند رخ دهد
که در ذیل آورده شده است، اما در بیشتر کودکان با اختلال در آرتیکولیشن و صداشناسی
هیچ علت فیزیکی پیدا نمی شود.

الف) نقایص شنوایی

کودکان با نقص شنوایی در تمام پارامترهای گفتار مشکل دارند
نه فقط در آرتیکولیشن. این مشکلات گفتاری ناشی از محدودیت توانایی شنیدن تکلم و
دیگران و محدودیت در مانیتورینگ تولید گفتاری خود می باشد.

ب) مشکلات نورولوژیک

دیزآرتری و مشکلات گفتاری در اثر آسیب سیستم عصبی عضلانی
ناشی از سکته مغزی، تومور مغزی یا سایر ساختمان های یکسانی در تکلم و بلع دخالت
دارند. مدت ها قبل از اینکه کودک شروع به تکلم کند، ممکن است دیسفاژی وجود داشته
باشد که علائم آن به صورت بروز سرفه و حالت خفگی در موقع تغذیه شیرخواره، ناتوانی
در نگه داشتن ترشحات دهان، رگورژیتاسیون از بینی و بروز عفونت های رایج تنفسی است.

کودکی در چمن زار

ج) آپراکسی

وجود یک نقص در توانایی برنامه دادن به عضلات گفتاری برای
انتخاب، سازماندهی و شروع یک الگوی حرکتی آپراکسی نامیده می شود. به نظر می رسد که
منشا آن نورولوژیک باشد. اما اصطلاح دیگری به نام آپراکسی تکاملی گفتار نیز مورد
بحث قرار دارد.

د) اختلالات ساختمانی

شکاف لب و کام، گره زبان و برداشت جراحی کامل یا جزئی از
زبان نیز سبب نقص در گفتار می شود. نوک زبان باید قادر به حرکت آزادانه باشد اما
اندازه زبان زیاد مهم نیست. اصطلاح بیرون راندگی زبان به حرکات قدامی بیش از حد
معمول زبان موقع بلع یا گفتار اطلاق می شود که ممکن است سبب بد بسته شدن دهان و
اشکال در آرتیکولیشن شود.

۲ اختلال در روانی
گفتار

لکنت تکاملی معمولا بین سنین دو و پنج سال شروع می شود.
اگرچه علت آن ناشناخته است اما بروز فامیلی آن بالاست و در پسران بیشتر از دختران
رخ می دهد. مطالعه دوقلوها مطرح کننده وجود یک تعامل بین عوامل ژنتیک و محیطی در
بروز لکنت در افراد مستعد است. ۹ فرضیه موجود برای لکنت تکاملی شامل علل ساختمانی،
رفتاری و هیجانی است. مدل  ((توانانیی و
تقاضا)) بیان کننده آن است که وقتی توانایی کودک برای روانی گفتار کمتر از تقاضای
محیط برای انجام گفتار است لکنت ایجاد می شود. شیوع لکنت با منشا نورولوژیک بسیار
کمتر از لکنت تکاملی است و به علت تروما یا بیماری نورولوژیک رخ می دهد.

وسواس در کودکان

۳ اختلال در صوت

اختلالات صوت ناشی از تغییرات ارگانیک یا استفاده نادرست از
مکانیزم های صوتی هستند. کیفیت صوت نیز می تواند با کم شنوایی تغییر کند به علت
آنکه فرد نمی تواند صدای خود را مانیتور کند. ندول های صوتی در کودکان شایع تر از
بزرگسالان است. بیشتر مشکلات صوتی و حتی ندول های صوتی در اثر استفاده از کوشش و
قدرت زیاد موقع حرف زدن ایجاد می شود.

۴ اختلالات طنین

اختلالات طنین شامل دو گروه است: هیپرنازالیتی که در اثر شکاف در کام سخت یا نرم، شکاف زیرمخاطی، کافی نبودن طول کامو فلج یا ضعف کام ایجاد می شود و هیپونازالیتی که در اثر بزرگی آدنوئیدها یا پولیپ بینی ایجاد شده و سبب احتقان صوتی می شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

داروی دیازپام

داروی دیازپام

اشکال و دسته دارویی

دیازپام جز دسته داروهای مسکن و خواب آور محسوب می شود. معمولا این دارو توسط پزشک مغز و اعصاب کودکان به عنوان ضد اضطراب، ضد تشنج و حمله صرع یا شل کننده عضلانی برای کودکان تجویز می گردد. دیازپام برای درمان اختلالات خواب، سرگیجه، کزاز هم کاربرد دارد. دیازپام به شکل قرص ۲، ۵ و ۱۰ میلی گرم، شربت ۵ میلی گرم، ویال تزریقی ۱۰ میلی گرم و شیاف ۵ میلی گرم عرضه می شود. نام تجاری این دارو، زپادیک می باشد.

داروی دیازپام

راهنمایی های عمومی

در صورتی که بیمار به این دارو یا سایر بنزودیازپین ها، موارد دیگر از قبیل غذاها و رنگ ها حساسیت دارد باید با پزشک معالج مشورت شود.
در صورتی که بیمار سابقه مصرف داروهای دیگر به خصوص تضعیف کننده های سیستم عصبی مرکزی را داشته باشد باید حتما پزشک معالج را در جریان قرار داد.
در صورتی که بیمار سابقه تشنج یا حملات صرعی، اختلالات مغزی دارد باید حتما پیش از مصرف دارو، پزشک معالج مطلع گردد.
در صورتی که بیمار دچار انسداد مزمن و شدید تنفسی، نارسایی کلیوی و کبدی و آپنه تنفسی می باشد باید پزشک معالج را در جریان قرار داد.
دوره درمانی دارو به عنوان ضد تشنج حتما باید کامل شده و باید دقت شود که هیچ یک از نوبت های دارو فراموش نشود.
به منظور کاهش احتمال بروز عوارض مصرف این دارو باید به تدریج قطع شود.

عوارض داروی دیازپام

تداخلات دارویی

در صورت مصرف همزمان دیازپام با داروهایی چون فلووکسامین، آنتی اسیدها، ضد افسردگی های سه حلقه ای، کاربامازپین، سایمتیدین، اریترومایسین، فلوکستین، امپرازول، رانتیتیدین، کلوزاپین، داروهای کاهنده فشار خون، لوودوپا، ریفامپین، زیدوودین تداخل دارویی ایجاد می شود.

عوارض جانبی دارو

تزریق این دارو می تواند باعث بروز ایجاد ایست قلبی، حالت خفگی در برخی بیماران خصوصا افراد سالخورده یا بیماران دارای نارسایی یا مشکلات قلبی عروقی شود. تتزریق این دارو جهت آندوسکوپی از دهان می تواند باعث بروز سرفه، دپرسیون تنفسی، تنگی نفس، دم و بازدم سریع، اسپاسم ناگهانی حنجره و درد در گلو و سینه شود.
عوارض این دارو عبارتند از: فراموشی، اضطراب، تیرگی شعور، دپرسیون مغزی، تاکی کاردی و تپس سریع قلب، خواب آلودگی، منگی و گیجی، آتاکسی، اختلال در تکلم، یبوست، اسهال، خشکی دهان، سردرد، اسپاسم عضلانی، تهوع و استفراغ، مشکل در ادرار، لرزش یا خستگی یا ضعف غیر معمول.
عوارضی به ندرت امکان دارد مشاهده شوند عبارتند از: افکار غیرعادی به صورت دل خوشی بی اساس، عدم درک موقعیت مکانی و زمانی، واکنش های آلرژیک، تغییر رفتاری، آنمی، حرکات غیرارادی بدن، نارسایی کبدی، ضعف عضلانی، رفتار تهاجمی، بی خوابی، هیجان غیرعادی و تشنج در صورت تزریق دارو.
عوارضی که ممکن است در صورت قطع دارو بروز کند عبارتند از: بی خوابی، عصبانیت، تیرگی شعور، افزایش تعرق، تهوع و استفراغ، افزایش حساسیت به درد و یا لمس، حساسیت به صدا، تاکی کاردی و لرزش.

کشف-استعداد-کودک

مسمومیت دارویی

در صورت مصرف بیش از مقدار توصیه شده توسط پزشک و یا مشاهده هر چه سریع تر عوارض به شکل شدید و یا حالت کما، درمان متوقف و هر چه سریع تر مسموم را به بیمارستان رساند.

 

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان 

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

1

داروی ضد تشنج، سدیم والپروات

اشکال و دسته دارویی

سدیم والپروات به شکل قرص سدیم والپروات، دپاکین، رهاکی، اورلپت، اپیلیم، شربت والپروات سدیم، اپیلیم و ویال تزریقی وجود دارد. این دارو در دسته داروهای ضد تشنج و ضد مانیک قرار می گیرد.

موارد مصرف

از این دارو جهت درمان بیماری های چون تشنج، صرع، اپیزودمانیک، اختلال دوقطبی، اختلال شخصیت، پیشگری از میگرن دوره ای، بی خوابی، سندرم پای بی قرار و آسیب تروماتیک مغزی مورد استفاده قرار می گیرد.

داروی ضد تشنج سدیم والپروات

راهنمایی های عمومی

زمانی که این دارو توسط پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان برای فرزند شما تجویز می شود، پیش از مصرف در موارد زیر با پزشک مشورت کنید:
در صورت سابقه حساسیت به این دارو
در صورت ابتلا به بیماری های کبدی، و کلیوی
در صورت ابتلا به سرطان، بیماری های خونی و ایدز
در صورت ابتلا به مشکلات پانکراس، سطح پایین آلبومین، سطح گلایسین،بالا در خون
در صورت فقدان آنزیم ارنیتین تراس کاربامیلاز و مشکلات متابولیک مغزی
در صورت کما، سطح بالای آمونیاک یا گلوتامین، دمای پایین بدن، عقب ماندگی ذهنی و استفراغ های مکرر
در صورت سابقه مشکلات ذهنی، رفتاری، احساسی، خودکشی و افکار خودکشی
در صورت کاهش مصرف مایعات و غذا
در صورت تصمیم به جراحی
در صورت هر گونه داروی ضد تشنج دیگر

تفاوت تشنج و صرع

هشدارها

جهت ادامه درمان و تغییر دوز دارو، حتما باید پزشک خود مشورت شود.
از قطع ناگهانی و کاهش دوز دارو به صورت خودسرانه خودداری شود.
در بزرگسالان از رانندگی و کار با تجهیزاتی که نیازمند هوشیاری کامل دارد تا کنترل قطعی صرع، اجنتاب شود.
در صورت ابتلا به بیماری های کبدی و پانکراتیت حتما باید پزشک را مطلع کرد.
در صورت ابتلا به بیماری های خود ایمنی حتما باید پزشک را مطلع کرد.

اقدامات اولیه هنگام تشنج

موارد منع مصرف دارو

بیماری کبدی فعال، سابقه بیماری کبدی شدید، به ویژه در بیماران کبدی به دلیل مصرف داروهای خاص، حساسیت به سدیم والپروات، پورفیریا، افراد با نقص ژنتیکی نارسایی میتوکندری به دلیل جهش در ژن آنزیم پلیمراز میتوکندریایی و هم چنین در کودکان زیر دو سال که مظنون به این نقص ژنتیکی می باشند.

  • دارو و قرص ضد تشنج

عوارض جانبی

هر دارویی به موازات اثرات مطلوب درمانی ممکن است باعث بروز بعضی عوارض ناخواسته نیز بشود، اگرچه همه این عوارض در یک فرد دیده نمی شود، در صورت مشاهده، باید پزشک را مطلع ساخت.
تهوع، نارسایی کبدی، لرزش و تومور، گیجی، عدم توانایی در توجه کردن، هیپوناترمی، آنمی، حساسیت های پوستی، افزایش وزن، ریزش مو به صورت موقتی، دیس منوره، خون ریزی های عروقی، نیستاگاموس، اختلالات حافظه در برخی بیماران بیشتر گزارش شده اند.

امپول سدیم والپرووات

مسمومیت دارویی

علائم مسمومیت با این دارو عبارتند از: تهوع، استفراغ، سرگیجه، نارسایی تنفسی، کم شدن توان عضلانی و کم شدن رفلکس ها. در صورت مشاهده این علائم فرد مسموم باید سریعا به اورژانس منتقل شود.

تداخلات دارویی

سدیم والپروات ممکن است اثر داروهای دیگر از جمله آنتی سایکوتیک ها، مهارکننده های MAO، ضدافسردگی ها، بنزودبازپین ها، وارفارین و داروهای دیگر ضدانعقاد کومارینی را افزایش دهد.
سدیم والپروات غلظت سرمی فئوباربیتال، زیدوودین، پریمیدون و کاربامازپین را افزایش می دهد.
سدیم والپروات متابولیسم لاموتریژین را کاهش داده و باعث افزایش نیمه عمر آن می گردد.
سدیم والپروات غلظت تام سرمی فنی توئین را کاهش داده ولی فنی توئین آزاد را افزایش می دهد و ممکن است باعث افزایش علائم مسمومیت فنی توئین گردد.
داروهای ضدصرع القاکننده آنزیمی از جمله فنی توئین، فئوباربیتال و کاربامازپین، سطح خونی والپروات را کاهش می دهند.
فلبامات، کلیراننس سدیم والپروات را کاهش می دهد.
مفلوکین و کلروکین باعث افزایش متابولیسم سدیم والپروات می گردد. اریترومایسین و سایمیتیدین باعث افزایش سطح پلاسمایی سدیم والپروات می شوند.
آنتی بیوتیک ها با کارباپنمی همچون آیمی پنم، پانی پنمو مروپنم باعث کاهش سطح خخونی سدیم والپروات می گردد.
کلیستیرامین باعث کاهش جذب سدیم والپروات و ریفامپیسین باعث کاهش سطح خونی سدیم والپروات می گردد.
در صورت مصرف هر یک از داروهای ذکر شده توسط بیمار، حتما باید با پزشک معالج مشورت گردد.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

تفاوت تشنج و صرع

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

یکی ازمهمترین مسائلی که تمام والدین و افراد خانواده باید نسبت به آن توجه و آگاهی داشته باشند ، چگونگی برخورد اولیه با بیمار بعد از حمله تشنجی است. به زبان ساده تر بعد از اینکه کودک دچار تشنج شده ، پدر و مادر چه اقداماتی باید انجام دهند ؟

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

قبل ازورود به این مقوله لازم است در مورد بیماری تشنج اطلاعاتی هر چند اولیه داشته باشیم تا کاملا بیماری را بشناسیم و از این طریق راحت تر با این بیماری می توانیم برخورد کنیم.

 

  • تشنج در کودکان

و یا به عبارتی تغییر ناگهانی فعالیت های حرکتی در فرد است که ناشی از اختلال در فعالیت الکتریکی مغز بوده و غالبا در کودکان بسیار شایع است..تشنج شامل انقباضات غیر ارادی تعداد زیادی از عضلات بدن است. تشنج یک واکنش ناخود آگاه بدن است که معمولا همراه با تب است و عموما به دنبال سرما خوردگی آنفولانزا یا عفونت گوش در کودکان اتفاق میفتد. تشنج در کودکان بالای ۶ ماه تا ۵ سال بیشتر است و علت تشنج در این سنین معمولا تب می باشد.

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

 

یکی از شایع ترین انواع تشنج در کودکان تشنج ناشی از تب است که البته معمولا سرنوشت خوبی دارد، اما گاهی نیز به علت یک بیماری خطرناک مانند مننژیت (التهاب و عفونت پرده‌های مغزی) ایجاد می‌شود. تشنج ناشی از تب معمولا در کودکان ۱ تا ۵ سال رخ می‌دهد، هر چند گاهی این نوع تشنج قبل از یک سالگی یا بعد از پنج سالگی هم دیده می‌شود. اغلب تشنج های ناشی از تب اثرات طولانی مدتی بر جای نمی گذارند. تشنج های ساده صدمه ای به مغز وارد نمی کنند و باعث عقب ماندگی ذهنی یا ناتوانی های یادگیری نمی شوند و بدان معنا نیستد که کودک اختلالات زمینه ای جدی تری پیدا خواهد کرد. تشنج های ناشی از تب نشان از اپی لیسی ندارند، یعنی تمایل به بروز تشنج های عود کننده که در اثر سیگنال های غیر طبیعی الکتریکی در مغز ایجاد شده باشند، اما باید مراقب بود و جلوی تشنج را گرفت و در پیشگیری از آن کوشا بود.

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

  • شکل تشنج در نوزادان

علایم تشنج در نوزادان متفاوت است ممکن است به صورت حرکات شدید اندام ها، پرش های عضلانی تکراری، لرزش پلک ها، سفت شدن اندام ها، حرکات شبیه مکیدن یا جویدن در دهان، گریه غیر طبیعی یا حرکات غیر طبیعی چشم ها دیده شود در بعضی نوزادان تنها علامت تشنج توقف تنفس به مدت بیش از ۲۰ ثانیه و کبود شدن نوزاد است.

 

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

غالبا تشنج در اولین ساعات بروز تب پدیدار شده و گاهی حتی والدین متوجه تب کودک نمی شوند. و پس از وقوع تشنج متوجه تب در نزد کودک می شوند. تشنج به صورت از دست رفتن ناگهانی هوشیاری ، قفل شدن فک، سیاه شدن دور لب، سفت شدن تمام بدن و به دنبال آن حرکاتی شبیه دست و پا زدن بروز می کند.

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

باید توجه داشت که حمله تشنج معمولا کوتاه مدت بوده و در عرض ۲-۱ دقیقه برطرف می شود. و به ندرت ممکن است حرکات تشنجی در یک طرف بدن و یا فقط در چشم‌ها باشد که در این موارد علامت خطرناکی است و نیاز به بررسی بیشتری دارد . هر چه تشنج در سنین پایین تر بروز کند احتمال تکرار آن بیشتر است .

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

 

شایع ترین عارضه تشنج ها این است که، این نوع تشنج ها عود کننده اند و در صورتی خطر عود آنها بالاست که:

  • نخستین تشنج کودک در اثر تب کم ایجاد شود.
  • فاصله زمانی میان آغاز تب و بروز تشنج کوتاه باشد.
  • یکی از بستگان درجه اول کودک سابقه تب و تشنج را داشته باشد.
  • سن کودک در زمان نخستین تشنج ناشی از تب کمتر از ۱۵ ماه باشد.

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

 

اقدامات لازم در هنگام تشنج:

  • اولین اقدام در هنگام بروز تشنج حفظ خونسردی است .
  • دومین اقدام در هنگام بروز تشنج این است که کودک را محکم نگیرید و مانع از حرکات غیر ارادی او نشوید.
  • سومین اقدام در هنگام بروز تشنج این است که میزان لباس های کودک را کم کرده و تا حدودی محیط را خنک تر کنیم .
  • چهارمین اقدام این است که اگر آدامس و یا جسم خارجی درسانیده تا اقدامات در مانی موثر صورت گیرد.ر دهان کودک است آن را از دهان کودک خارج کنیم.
  • پنجمین گام در هنگام بروز تشنج این است که کودک را در پهلو بخوابانید بازوی وی را زیر سرش قرار دهید. به این ترتیب، اگر کودک استفراغ کرده باشد، مواد استفراغی وارد ریه وی نخواهد شد.

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

مهمتری گام این است که بلافاصله کودک را از طریق اورژانس را به پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان اگر در زمان آغاز تشنج، چیزی در دهان کودک قرار دارد، آن را خارج کنید تا از شوک پیشگیری شود. نیازی نیست دندان‌های کودک را از هم باز کنید، فقط مطمئن شوید زبان کودک تحت فشار نباشد. بعضی از والدین هنگام تشنج کودک به خصوص در همراه بودن با تب سعی می‌کنند او را پاشویه کنند و یا زیر آب سرد بگیرند. به یاد داشته باشید هیچ کدام از این روش‌ها موثر نیستند. بعد از توقف تشنج اگر کودک‌تان تب داشته باشد، می‌توانید از شیاف استامینوفن استفاده کنید. 

 

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

اقدامات اولیه حین تشنج کودک

 

و نکته پایانی اینکه از آنجا که تشنج ناشی از تب گاهی ناشی از علل مهم و خطرناک است و همچنین به دلیل این‌که بعضی از علل تشنج‌های بدون تب مثل کمبود قند و کلسیم نیاز به درمان اختصاصی دارد، بلافاصله پس از بروز تشنج به اورژانس زنگ بزنید و یا کودک را سریعا به پزشک فوق تخصص مغز واعصاب کودکان برسانید .

 

 

دکتر محمدکاظم بخشنده  فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار از ژاپن