نوشته‌ها

والدین و بیش فعالی

والدین و بیش فعالی

آیا والدین باید علائم بیش فعالی کودکان را بدانند؟

والدین کودکان بیش فعال لازم است این نکته مهم و سرنوشت ساز را بدانند که اگر کودکی مبتلا به بی قراری، اختلال تمرکز و کم توجهی دارند، درمان به موقع بیماری بیش فعالی موجب پیشگیری از رفتارهای خطرآفرین کودک در آینده می شود. قبل از هر چیز این والدین کودک هستند که فرزند خود را از نزدیک تحت نظر دارند و اگر علائم بیش فعالی را کامل تر بدانند می توانند با ظاهر شدن بخش کوچکی از این علائم و مراجعه به فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان زمینه زندگی بهتر و سرنوشت طلایی تر برای فرزند خود فراهم نمایند. به منظور درمان بیش فعالی کودکان ارتباط نزدیک و هم افزایی روزافزون میان والدین با پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان، معلم مدرسه و مربی کودک ضروری است.

والدین و بیش فعالی

کودک بیش فعال بیمار است و از روی قصد مشکل ندارد؟

روزی نیست که والدین با کودک بیش فعال به مطب اینجانب می آیند درحالی که ارتباط والدین و کودک بیمار آنها دچار مشکلات اساسی شده است. والدین لازم است نگرش و باور اشتباه خود را اصلاح نمایند. کودک مبتلا به بیماری بیش فعالی از روی عمد، قصد بد  و با اراده و با نیت خرابکاری، رفتارهای بیش فعالانه ندارد. والدین اگر علت بیش فعالی فرزند خود را بدانند بهتر می توانند بیماری کودک را درک نموده و به دنبال درمان بیماری بروند.

والدین و بیش فعالی

والدین باید با کودک بیش فعال ارتباط درست برقرار کنند:

اولین و مهمترین نکته برای برقراری ارتباط صحیح بین والدین و کودک بیش فعال، حفظ کرامت و احترام شخصیتی کودک است. راههای ارتباط مناسب والدین با فرزند عبارت است از:

برقراری ارتباط چشمی با کودک در زمان صحبت با او

گوش دادن کامل به سخنان کودک و شنیدن جملات کودک

والدین سعی کنند خود را جای کودک بگذارند

رعایت رفتار درست و محترمانه با کودک

حرف زدن با صدای آرام به جای صدای بلند

بیان احساسات والدین با کودک با جملات ساده

والدین و کودک بیش فعال

والدین کودک بیش فعال لازم است مثبت اندیش باشند؟

اگر والدین بخواهند برای کودک مبتلا به بیش فعالی خود مقررات حتی بسیار سخت تعیین کنند، باید توجه مثبت به کودک خود داشته باشند. با نگاه مثبت و دیدن نیمه پر لیوان حتی سخت گیری بر کودک نیز آسان تر خواهد بود. لازمه توجه به عملکرد مثبت کودک، تعیین وقت مناسب برای ارتباط با کودک و فرزند است. تحسین و تشویق کودک در زمان انجام رفتار پسندیده موجب انجام بیشتر صفات بهتر خواهد شد. بوسیدن، در آغوش گرفتن و نوازش بهتر از کلمات تکراری حس تحسین در کودک ایجاد می کند. هرگز کودک را نباید با کودکان همسن او مقایسه کرد و زمینه را برای سرزنش او فراهم نمود.

والدین و بیش فعالی

قبل از هرچیز قوانین خانه و اجتماع را برای کودک بیان کنید:

همیشه والدین دوست دارند فرزندی داشته باشند که بتواند از خود مراقبت کند و بتواند بر رفتار خود کنترل مناسب داشته باشد. برای اینکه بین والدین و کودک دچار بیماری بیش فعالی رابطه مناسب شگل بگیرد رعایت این نکات مهم است:

فعالیتی را برای کودک انتخاب نمایید که کودک قادر به انجام آن باشد

ابتدا والدین قوانین و انتظارات خود را به طور شفاف برای کودک بیان نمایند

کارهایی که کودک نباید انجام دهد را در شروع هر کاری به او بگویید

برای کارهای کودک مانند تماشای تلویزیون، خوابیدن، بیداری و زمان غذاخوردن برنامه داشته باشید

اختصاص زمان استراحت برای کارهای ذهنی و حین یادگیری ضروری است.

با تعیین زمان انجام فعالیت ورزشی، به تخلیه انرژی کودک کمک نمایید

والدین با مرور روزانه برنامه تکالیف مدرسه کودک و تهیه برنامه زمانی مشخص به انجام تکالیف او کمک کنند

برای انجام کارهای خانه به کودک مسؤولیت دهید، مانند چسدن سفره و مرتب کردن اتاق

علائم بیش فعالی در کودکان

 

والدین کودک بیش فعال باید تشویق و تنبیه نمایند؟

بله این بسیار مهم و تعیین کننده است که والدین از تشویق در جهت تقویت و رشد رفتارهای مناسب و از تنبیه در جهت کاستن از رفتارهای نامناسب استفاده نمایند. البته زمانی تشویق بیشتر مؤثر واقع می شود که والدین با آنچه کودک دوست دارد آشنا باشند و برای تشویق از دوست داشتنی های کودک برایش فراهم کنند. تنبیه بدنی و آزار جسمی و استفاده از تهدیدهای زبانی به عنوان تنبیه بسیار خطرناک بوده و باید اجتناب گردد.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز واعصاب کودکان دکتر بخشنده 

 

 

روش کاهش تماشای تلویزیون در کودکان

کودک عصبی و پرخاشگر

آیا پرخاشگری و عصبی بودن کودک مهم است؟

پرخاشگری و ابراز عصبانیت در کودکان از نظر والدین بسیار ناپسند و نابهنجار است ، اما این رفتار یکی از اعمال طبیعی دوران کودکی است . آغاز هر پرخاشگری حاصل یک مسئله ساده است : دست پیدا نکردن به چیزهایی که کودک می خواسته و به آن نرسیده است . برای کودکان بین ۱ تا ۲ سال، پرخاشگری می‌تواند بر اثر برآورده نشدن نیازی مانند شیر بیشتر خواستن ، تعویض پوشک باشد ، اما توانایی بیان زبانی آن را ندارند . کودک از اینکه مشاهده می کند اطرافیان به درخواست های او واکنشی نشان نمی دهند ناراحت و غمگین می‌شود که همین امر زمینه برای بروز پرخاشگری در کودک را افزایش خواهد داد .

لجبازی کودکان

نکات مفیدی برای والدین کودک عصبی و پرخاشگر:

رفتار او را نادیده بگیرید

هنگامی که کودک شما پرخاشگری می‌کند ، کنترل و مدیریت رفتاری خود را از دست می دهد ، بیش از حد هیجانات و احساسات منفی را تجربه می کند . به خاطر داشته باشید بخشی از مغز او که مخصوص تصمیم‌ گیری می باشد و فعالیت این مناطق در زمان پرخاشگری کمتر از قبل خواهد بود .

یکی از علتهایی که می گویند در زمان عصبانیت تصمیم گیری نکنید همین مورد می باشد . به دلیل اینکه قسمت مربوط به استدلال در مغز او فعالیت کمتری پیدا می کند ، در این مرحله استدلال و منطق برای او موثر نخواهد بود . شرایطی که کودک در آن قرار می گیرد مثل زمانی است که فردی در حال غرق شدن می‌باشد و شما در لحظه نمی توانید به او آموزش شنا بدهید و کاری از دستتان برنمی آید . در حقیقت باید گفت هر فعالیتی که شما در این زمینه داشته باشید شرایط را بدتر از قبل خواهد کرد . صبور باشید ، به او فرصت بدهید ، بعد از اینکه شرایط آرام شد ، می‌توانید در مورد آن مشکل با او صحبت کنید .

اختلال تکلم در کودکان

به او فرصت بدهید

در بیشتر
موارد کودکان فقط می خواهند خشم و پرخاشگری خود را آزاد کنند ، پس بهتر است به آن‌ها
اجازه دهید که این کار را انجام بدهند ، اما به شرطی که که در حین ابراز خشم
خودشان آسیبی نبینند .

ناخن جوییدن در کودکان

او را با کاری دیگر مشغول کنید ، حواسش را پرت کنید

کودک خود را با فعالیتهای دیگری که آنها را دوست دارد انجام دهد سرگرم کنید ، تا رفتارهای پرخاشگرانه ای که داشته را به فراموشی بسپارد . همیشه به همراه خودتان انواع وسایل سرگرم کردن مانند اسباب بازی ، کتاب داستان یا خوراکی های جذاب و خوشمزه داشته باشید و به محض مشاهده علائم فعال ساز پرخاشگری ، با ارائه این ابزار سرگرم کننده از رفتارهای نابهنجار او جلوگیری کنید .

تاثیر خشونت بر فرزندان

از او دلیل پرخاشگری و عصبانیتش را بپرسید

این تکنیک برای رفتارهای پرخاشگرانه کودکان زیر دو و نیم سال در نظر گرفته شده است . کودکان در این سن غالبا دامنه لغات و صحبت کردنشان در حدود ۵۰ لغت و کلمه است و در هر زمان توانایی آن را ندارند که بیشتر از ۲ کلمه را به صورت یکجا به کار ببرند ، بنابراین میزان ارتباطات آن‌ها با اطرافیان محدودتر است . زمانی که شما حرفهای آنها را متوجه نمی شوید یا منظور آن‌ها را درک نمی کنید ، آنها از رفتار شما عصبانی و پرخاشگری خواهند شد .

تکنیک دیگری
که می تواند کودک را آرام کند ، همدردی کردن با او است . این رفتار شما از شدت عصبانیت
او کم می‌کاهد ، بعد از اینکه او را آرام کردید ، می توانید با او در موردپیدا
کردن علت رفتارش صحبت کنید .

علائم بیش فعالی در کودکان

محبت و ابراز علاقه به او را بیشتر کنید

برای اینکه میزان توجه به فرزندتان را بیشتر کنید ، بهتر است او را گرم و محکم بغل کنید ، در آن لحظه کلمه ای با او صحبت نکنید ، زیرا در این لحظه وقت آموزش و پند و اندرز نیست ، او فقط بودن شما را می خواهد و بس . بغل کردن کودکان به آنها حس امنیت و آرامش می‌دهد ، متوجه می‌شوند که برای والدینشان با اهمیت هستند ، حتی اگر با نظر فرزند خود مخالف هستید به او اهمیت بدهید ، اجازه بدهید او نیز خودش را ابراز کند ، در بیشتر موارد بچه ها فقط به دنبال موقعیتعایی برای ابراز احساسات خود هستند .

علائم بیش فعالی در کودکان

رفتار مثبت او را به سرعت تشویق کنید

قرار گرفتن در بعضی از شرایط برای کودکان کسل کننده می باشد ، مثل قرار گرفتن در نوبت غذا در رستوران ، ایستادن در صف و … که موجب عصبانیت و پرخاشگری او خواهند شد . هنگامی که در مسیر رفتن به رستوران مورد نظر هستید از فرزندتان بخواهید که اگر در رستوران غذای خودش را به صورت کامل بخورد ، با پرسنل آنجا مودبانه و بدون عصبانیت رفتار کند ، هنگام بازگشت به خانه او این اجازه را خواهد داشت که با پلی استیشن خودش بازی کند ، کارتون مورد علاقه اش را ببیند ، یک ساعت دیرتر به رختخواب برود . زمان حضور در رستوران ، هر زمان که احساس کردید رفتارش رو به تغییر منفی و نابهنجار است ، به صورت نامحسوس به گونه ای که متوجه آن شود موضوع را به او یادآوری کنید ، پیشنهاد میکنیم که در حضور جمع به او امر و نهی نکنید .

پرخاشگری در کودکان

فریاد نکشید ، با آرامش صحبت کنید

متخصصان علوم اعصاب و روان شناسان بر این باورند که هنگام پرخاشگری کودکان لازم است خونسردی خود را حفظ کنید حتی اگر این کار بسیار سختی باشد . اگر نتوانید آرامش خود را حفظ کنید به صورت ناخودآگاه وارد یک جنگ قدرت میان خود و فرزندتان خواهید شد و شرایط بدتر از قبل می شود . لازم به ذکر است همانظور که قبلا اشاره شد ، بخش اعظمی از دلایل کودکانی که پرخاشگری می کنند به منظور جلب توجه اطرافیان است . برای کودک اصلا اهمیتی ندارد که توجه مثبت بگیرند یا منفی . تنها چیزی که آنها می خواهند تمام توجه والدین و اطرافیان است .

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

رسپریدون

روش های درمان دارویی بیش فعالی

انواع بیش فعالی را خوب می شناسید؟

گاه فرزندان ما دچار نقص تمرکز و توجه یا پر تحرکی و رفتارهای بی فکر و تکانشی می شوند. اگر  علائم گفته شده در یک دوره شش ماهه تداوم داشته باشد به این بیماری بیش فعالی یا ADHD می گوییم. اختلال نقص تمرکز و بیش فعالی خود بر سه نوع است. نوع اول این بیماری همان بیش فعالی یا Hyperactive Disorder می باشد. در این نوع بیماری بیش فعالی کودک پرتحرک است ولی از نظر توجه و تمرکز مشکلی ندارد. دومین نوع از اختلال تمرکز ، توجه و بیش فعالی، اختلال کم توجهی یا (ADD Attention Deficit Disorder)  است. در این نوع از  بیمار فعالیت بالا و پرتحرکی نداشته ولی توجه و تمرکز ندارند. نوع سوم از بیش فعالی هم وجود دارد که همان اصطلاح متداول بیش فعالی یعنی ADHD بوده که ترکیبی از دو نوع قبلی است.

علائم بیش فعالی در کودکان

علائم عمده نوع اول بیش فعالی یا Hyperactive Disorder عبارت است از:

اغلب با دستان خود بازی کرده و آنها را حرکت می دهند و دست
و پای بی قرار دارند

روی صندلی نمی توانند برای مدت طولانی بنشینند و مداوم محل
خود را ترک می کنند

همیشه در حال حرکت و جنب و جوش هستند که بیشتر به علت
سرگردانی است

بسیار پر انرژی بوده و از دیوار راست بالا می روند

نمی توانند ساکت و بی سر و صدا باشند و مداوم از خود صدا در
می آورند

این بیماران ذهنی پرکار دارند که با زیاد و بیش از حد حرف
زدن تظاهر می یابد

اصلاً قادر به انتظار نیستند و قبل از پایان یک سوال پاسخ
می دهند

در انجام کارها بدون توجه به عاقبت کارها فعالیت می کنند

فرد بیش فعال تخریب گر بوده، از تخریب در زندگی لذت می برند

پرورش اعتماد به نفس در کودکان

علائم عمده نوع دوم بیش فعالی، اختلال کم توجهی یا ADD عبارت است از:

نمی توانند حتی به مدت پنج دقیقه در یک موضوع تمرکز کنند

مرتب و مکرر از روی بی دقتی دچار اشتباه می شوند

حین صحبت کردن با دیگران تظاهر به گوش کردن نموده و واقعاً
گوش نمی دهند

اغلب مداوم لوازم و وسایل خود را گم می کنند

بسیار فراموش می کنند زبرا ذهن متمرکز ندارند

نمی توانند برنامه ریزی کنند

نمی توانند از دستورات داده شده پیروی کنند

علائم بیش فعالی در کودکان

درمان دارویی بیش فعالی لازم است؟

بر اساس تحقیقات متعددی که درباره علت بیماری بیش فعالی در کودکان انجام شده است، قسمتی از مغز کودک مبتلا به بیش فعالی در مقایسه با کودکان طبیعی نرمال دچار نواقصی است. نقص مغزی این بیماران در عملکرد سیناپس های نورون های مغزی در مناطقی از مغز است که مرکز تمرکز و کنترل رفتار است. اختلال در نوروترانسمیتر دوپامین در این بخش از مغز عامل علائم بیش فعالی و نقص توجه می باشد. به علت این اشکال ساختاری درمان دارویی بیش فعالی با داروهای محرک سیستم اعصاب مرکزی ضروری است.

علائم بیش فعالی در کودکان

مهمترین درمان دارویی بیش فعالی چیست؟

اصلی ترین درمان دارویی بیش فعالی استفاده از داروهای محرک است. داروهای محرک با افزایش و ایجاد تعادل در پیامرسان های شیمیایی داخل مغزی عمل می کنند. شایعترین داروهای محرک که امروزه در کشور عزیزمان ایران تجویز می شود شامل ریتالین، کنسرتا، آمفتامینو دکستروآمفتامین می باشد. اثر این انواع از داروهای محرک اغلب کوتاه و در حد چند ساعت می باشد. بررسی ها نشان می دهد که این داروها در بهبود علائم بیش فعالی کودکان اثر چشمگیری داشته است. داروهای محرک دیگری نیز موجودند که اثر طولانی تری دارند. از جمله داروهای محرک با اثر درازمدت تر شامل آتوموکستین و بعضی از انواع داروهای ضد افسردگی می باشد.

علائم بیش فعالی در کودکان

آیا درمان دارویی بیش فعالی عوارض هم دارد؟

در اکثر موارد وقتی والدین کودک خود که مبتلا به بیماری بیش فعالی است را به نزد فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان می آورند، ابتدا نوار مغز سه بعدی یا QEEG انجام گرفته و تشخیص بیش فعالی کودکان قطعی می شود. سپس حین تجویز دارو والدین از عوارض درمان دارویی بیش فعالی می ترسند. بیشتر والدین از وابستگی و اعتیاد کودک به داروهای محرک مغزی درمان دارویی بیش فعالی هراس دارند. واقعیت این است که داروهای محرک مغزی اعتیادآور نمی باشند و والدین حتماً باید دوز تجویز شده پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان را به دقت رعایت نموده و از تغییر دوز و یا قطع دارو به صورت خودسرانه خودداری نمایند. تنها عارضه داروهای محرک مانند ریتالین ناراحتی معده، کاهش وزن، سردرد و اختلال اشتها است که در بیشتر موارد با گذشت مدت زمان اندک این عوارض از بین می رود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغزو اعصاب کودکان 

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

داروی بیش فعالی

داروی بیش فعالی، آتوموکستین هیدروکلراید

اشکال و دسته دارویی

آتوموکستین هیدروکلراید با نام تجاری استراترا، برای درمان بیش فعالی در کودکان و بزرگسالان تجویز می‌شود که نوع ایرانی آن اخیرا با نام های تجاری استراموکس، استراکسین، استراتین در بازار موجود است. این دارو به صورت کپسول ۱۰، ۱۸، ۲۵، ۴۰ و ۶۰ میلی گرم عرضه می گردد.
مصرف این دارو بیشتر برای سنین بالای شش سال توصیه شده و از طریق دهان جذب می گردد.

داروی بیش فعالی

مقدار و نحوه مصرف

در کودکان دارای بیش فعالی با وزن کمتر از ۷۰ کیلوگرم دوز اولیه دارو توسط پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان، ۰/۵ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن در روز تجویز می شود که بعد از حداقل سه روز تا ۱/۲ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم قابل افزایش می باشد. دوز این دارومی تواند به صورت یک بار در روز، صبح یا به صورت دوزهای منقسم تجویزشود.
در بزرگسالان و نوجوانان دارای بیش فعالی با وزن بیشتر از ۷۰ کیلوگرم، دوز اولیه ۴۰ میلی گرم در روز است که بعد از حداقل سه روز قابل افزایش تا ۸۰ میلی گرم در روز می باشد و می تواند به صورت یک جا هنگام صبح یا به صورت دوره های منقسم تجویز شود. حداکثر دوز توصیه شده ۱۰۰ میلی گرم است که طی حداکثر دو تا چهار هفته قابل تجویز می باشد.
در بیماران دچار نارسایی کبد کاهش دوز توصیه شده این دارو ضروری است.

داروی بیش فعالی

راهنمایی های عمومی

در صورت حساسیت بیمار به دارو یا هر یک از اجزای تشکیل دهنده آن نباید مصرف شود.
در بیماران با نقص عملکرد کبد و کلیه نباید تجویز گردد.
در طول دوره درمان باید فشار خون، تحریک پذیری، میل به خودکشی افراد مورد توجه قرار گیرد.
در سابقه بیماری های عروق قلبی یا عروق مغزی، نارسایی کبدی، بیماران مبتلا به گلوکوم یا در معرض خطر گلوکوم با زاویه بسته و همچنین افراد دارای فشار خون بالا با احتیاط مصرف شود.
این دارو ممکن در بیمار باعث سرگیجه شود. بنابراین تا زمانی که عوارض دارو مشخص شود، رانندگی و کار با وسایلی که نیاز به هوشیاری کامل دارند با احتیاط صورت گیرد.
حین مصرف این دارو باید قد و وزن بیمار خصوصا در مورد کودکان، به دقت تحت نظر بوده و در صورت کندی روند رشد قد و یا کاهش وزن شدید بیمار، خصوصا در مصرف دراز مدت دارو، کاهش دوز و یا حتی قطع مصرف دارو مدنظر قرار گیرد. البته این عارضه محدود به ۹ تا ۱۲ ماه اول درمان بوده و پس از آن بسیار نادر خواهد بود.

تغذیه کناسب کودک بیش فعال

مسمومیت

در مصرف بیش از اندازه دارو، شستشوی معده، استفاده از ذغال فعال و سایر اقدامات حمایتی توصیه شده است.

تداخلات دارویی

این دارو نباید به همراه مهارکننده های مونوآمین اکسیدان مصرف شود و لازم است حداقل ۱۴ روز بین تجویز دو دارو فاصله باشد.
از مصرف همزمان این دارو با داروهایی نظیر فلوکستین، پاروکستین و کینیدین باید خودداری شود.
مصرف همزمان این دارو با سالبوتامول و میدازولام توصیه نمی شود.

بیش فعالی

عوارض جانبی

مهم ترین عوارض جانبی گزارش شده از این دارو عبارتند از سوهاضمه، یبوست، بی اشتهایی، سرگیجه، خستگی، خشکی دهان، سرفه، احتباس، ادرار یا مشکل در رفع ادرار ، کاهش میل جنسی و بثورات جلدی پوستی.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

رسپریدون

داروی بیش فعالی ریتالین

اشکال و دسته دارویی

ریتالین، نام تجاری داروی متیل فنیدات است که برای درمان اختلال بیش فعالی، افسردگی، نشانه‌های نارکولپسی تجویز می‌شود. ریتالین حاوی ماده متیل فنیدات هیدروکلراید بوده و محرک سیستم عصبی مرکزی می باشد. پزشکان فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان این دارو را برای بیماران خود به عنوان بخشی از برنامه درمانی آنها تجویز می نمایند. همچنین جهت درمان نارکولپسی که یک اختلال حمله خواب می باشد، مورد تجویز قرار می گیرد. ریتالین به صورت قرص ۱۰ میلی گرم عرضه می گردد.

رسپریدون

مقدار و نحوه مصرف دارو

پزشک براساس نیاز بیمار و بازخورد درمانی دارو، دوز مناسب را پیشنهاد می کند. در کودکان معمولا درمان با دوز پایین آغاز و در صورت نیاز به تدیرج افزایش می یابد که بیشترین دوز توصیه شده روزانه ۶۰ میلی گرم می باشد. در بزرگسالان معمولا دوز روزانه ۲۰ تا ۳۰ میلی گرم می باشد. بهتر است این دارو معمولا هنگام صبحانه یا ناهار مورد مصرف قرار گیرد.

نحوه عملکرد دارو

ریتالین، با بهبود بخشیدن فعالیت های قسمت های خاصی از مغز که فعالیت ناکافی دارند، اثر خود را اعمال می کند. همچنین توجه و تمرکز را بهبود بخشیده و رفتار تکانشی در بیمار را کاهش می دهد. این دارو در بیماران مبتلا به نارکولپسی، خواب آلودگی روزانه را کاهش می دهد.

تغذیه کناسب کودک بیش فعال

راهنمایی های عمومی

در صورت وجود آلرژی بیمار به متیل فنیدات یا سایر افزودنی های ریتالین باید حتما با پزشک معالج مشورت صورت گیرد.
در صورت ابتلای بیمار به مشکلات و نارسایی های قلبی، تیروئیدی، فشار خون بالا یا انسداد رگ ها باید حتما مراتب را به پزشک معالج اطلاع داد.
در صورت مصرف داروهای ضدافسردگی باید با پزشک معالج مشورت شود.
در صورت داشتن مشکلاتی چون سندروم توره، اضطراب و هیجان باید حتما به پزشک معالج بیماراطلاع رسانی شود.
در صورتی که فرد مصرف کننده دارو دچار فشار داخلی چشم و یا تومور غده کلیوی می باشد با حتما پزشک معالج وی را در جریان قرار داد.
در حین مصرف دارو توسط بیمار، در صورت مشاهده علائمی چون بی قراری، لرزش و انقباضات ناگهانی عضلانی، درجه حرارت بالای غیرطبیعی، تهوع و استفراغ، پرخاشگری و ایجاد تیک حرکتی باید حتما با پزشک معالج مشورت گردد.
در صورتی که بیمار مصرف کننده دارو، سابقه غش، اختلالات روانی حاد، توهم، رفتار تهاجمی و افکار خودکشی دارد باید حتما به پزشک معالج اطلاع رسانی شود.
در صورتی که بیمار در حین مصرف دارو، داروهایی از قبیل ضد تشنج و تب، موثر بر سطح سرتونین و دوپامین، ضد انعقادی خون و ضد افسردگی استفاده می کند،
باید پزشک معالج وی از آن مطلع شود.
چنانچه بیماری نیاز به عمل جراحی با بیهوشی داشته باشد، با نظر پزشک در روز جراحی باید از مصرف این دارو خودداری شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان 

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

تاثیر خشونت بر فرزندان

پرخاشگری و قشقرق در کودکان

پرخاشگری

پرخاشگری در کودکان اغلب به عنوان یک تظاهر از عصبانیت، حسادت و ناکامی دیده می شود. تعداد خاصی از رفتارهای پرخاشگرانه و یا آمرانه مثل زدن، گاز گرفتن و کشیدن مو اغلب به عنوان یک جزء طبیعی از تکامل محسوب می شود. ناکامی و تحریک پذیری به دلیل خستگی و تغییرات خلقی بین نوپایان در حدود ۱۵ ماهگی بوجود می آید. در همین سن است که نوپایان محدودیت های بیانی و فیزیکی مثل محدودیت کلام و کند بودن حرکات را تجربه می کنند و این مساله حس ناکامی و تحریک پذیری را در آنها بیدار کرده و به صورت زدن، گاز گرفتن، قشقرق راه انداختن و سایر رفتارهای پرخاشگرانه بروز می کند.

قشقرق

بروز ناگهانی خشم است که طی آن کودک یک بروز ناگهانی گریه، فریاد زدن و تکان دادن دست ها و پاها را تجربه کرده و ممکن است با زدن، گاز گرفتن یا نیشگون گرفتن همراه باشد. قشقرق معمولا حدود ۱۵ الی ۱۸ ماهگی شروع می شود و تا حدود ۴ سالگی ادامه می یابد. با این حال در ۲ سالگی شایع تر است و به همین دلیل به آن لقب دوساله های وحشتناک داده اند. تداوم قشقرق تحت تاثیر واکنش والدین است.

پرخاشگری در کودکان

توصیه به والدین برای تبدیل دو ساله های وحشتناک به فوق العاده

برای تبدیل دو ساله های وحشتناک به دو ساله های فوق العاده ، باید به والدین توصیه کرد تا نکات ذیل را رعایت کنند:

۱ – تا جایی که ممکن است خونسرد باقی بمانید. داد زدن، فریاد کردن یا زدن کودک مشکل کودک را حل نمی کند؛ تنها باعث بدتر شدن قشقرق می شود.

۲ – در صورت امکان به رفتار کودک بی توجهی کنید؛ اینکار خصوصا وقتی موثر است که قشقرق راه انداختن تظاهری از رفتار جلب توجه کودک باشد.

علائم بیش فعالی در کودکان

۳ – کودک را کنترل کرده و به یک مکان امن ببرید؛ کودکانی که هنگام قشقرق به خود و دیگران آسیب می زنند باید محکم نگه داشته شده و با آنها صحبت شود تا زمانی که آرام شوند. اگر کودک در یک مکان عمومی است، می توان او را به یک مکان خصوصی تر مثل اتومبیل یا اتاق دیگر برد.

۴ – با تغییر توجه کودک به یک وسیله یا کار دیگر حواس او را پرت کنید.

۵ – پس از آرام شدن کودک، والدین باید این کارها را هم انجام دهند.

علائم بیش فعالی در کودکان

۶ – در مورد رفتار کودک با او صحبت کنید و به او بگویید که چه اتفاقی افتاده و کودک را تشویق کنید که احساسات خود را بیان کند.

۷ – به کودک توضیح دهید که قشقرق راه انداختن سبب بدست آوردن خواسته او نخواهد شد.

۸ – هیچ گاه برای آرام کردن کودک از یک قشقرق به او جایزه ندهید و او را تشویق نکنید.

تاثیر خشونت بر فرزندان

رفتارهای طبیعی در برابر رفتارهای پرخاشگرانه مشکل ساز

رفتارهای پرخاشگرانه و قشقرق وقتی مشکل ساز هستند که شدت و تواتر آنها افزایش یابد، مثل مواردی که کودک طی روز چندین بار قشقرق راه بیندازد، و هر بار بین ۳۰ الی ۶۰ دقیقه طول بکشد یا وقتی که این رفتارها سبب شکسته شدن حقوق اولیه و قوانین اجتماعی شود. پرخاشگری های شدید نظیر آزار رساندن و رفتارهای خصمانه که طی زمان ادامه می یابند باعث افزایش خطر بزهکاری در مراحل بعدی زندگی می شوند.

بیماری هایی که به صورت اختلالات رفتاری تظاهر می کنند عبارتند از: ناتوانی هوشی زمینه ای، بیماری های طیف اوتیسم، تاخیر گفتار، خانواده های نابسامان و والدگری ناموثر. اگر رفتار پرخاشگرانه دایمی بوده و بیشتر از ۶ ماه باقی بماند، باید والدین جهت مشاوره و ویزیت حرفه ای به یک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان و یا روانپزشک و یا روانشناس ارجاع داده شوند.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

تاثیر خشونت بر فرزندان

شیوه های تربیتی فرزندان

پژوهشگران چهار نوع شیوه فرزند پروری را پیشنهاد داده اند ، عبارتند از :

۱-شیوه مستبدانه :در این شیوه خانواده سعی می کند کنترل بالا داشته باشد. در این خانواده محبت کمی وجود دارد .
۲-شیوه سهل گیرانه : در این شیوه خانواده اصلا کنترلی ندارد یا میزان کنترل کمی بر سایر اعضا دارد . در این خانواده محبت بسیار زیادی از خود بروز می دهند.
۳-شیوه طرد کننده : در این شیوه خانواده کنترل کمی بر اعضا دارد و میزان بروز محبت در این خانواده بسیار کم است .
۴ – شیوه مقتدرانه : در این شیوه کنترل زیادی بر اساس منطق وجود دارد . کهو میزان بروز محبت در این شیوه بسیار زیاد می باشد .

تربیت فرزندان

ویژگی های والدین شیوه فرزند پرور مستبدانه عبارتند از :

الف -این والدین به شدت سخت گیرند .
ب-این والدین به شدت به تنبیه به عنوان ابزار تاثیر گزار در تربیت اعتقاد دارند.
ج-این والدین همیشه به دنبال وضع قوانین و مقررات بسیار سخت و اجرای بی چون و چرا از طرف سایر اعضا هستند .
د- انتظارات بسیار غیر منطقی و غیر واقعی از فرزندان دارند .
ذ- بسیار عبوس و اکثرا بدون انعطافدر روابط خانواده و روابط اجتماعی هستند

ویژگی های والدین شیوه فرزند پرورآسان گیر

-دقیقا نقطه مقابل والدین سخت گیر والدین آسان گیر قرار دارند . این خانواده به شدت سهل گیرند به طوری که قانون در این خانواده معنی درستی ندارد و هر ج و مرج حرف اول را در این خانواده می زند .
-ارتباط بین والدین و فرزندان بسیار گرم و فراتر از حقیقت می باشد . حد و مرزی در این ارتباطات تعریف نشده است .
انتظارات از فرزندان بسیار کم هست و یا اصلا انتظاری تعریف نشده است.

تربیت فرزندان

والدین آسان گیر

ویژگی های والدین شیوه فرزند پروری طرد کننده :

در این خانواده هیچ قانون تربیتی خاصی وجود ندارد .
والدین جهت دور شدن از کودکاجازه هر کاری را به کودک می دهد .
ارتباط در این خانواده بسیار محدود است .
خیلی کم مراقب کودک خود هستند ،چون گاها دچار افسردگی و اعتیاد هستند.

فرزندان طرد شده

ویژگی های والدین شیوه فرزند پروری مقتدرانه

-در این نوع شیوه قوانین کاملا مشخص است و همه اعضا ی خانواده از دلیل وضع آن آگاهند .
-یکی از ویژگی های بسیار موثر این شیوه مراقبت بسیار زیاد اعضا از همدیگر می باشد . مخصوصا حمایت از کودکان
-انتظارات و اهداف کاملا واقعی و مشخص است.
-ارتباط با کودک متناسب با درک کودک می باشد.
حال با توجه به شناخت نسبی با انواع شیوه های فرزند پروری باید بدانیم که هر کدام از این شیوه ها چه تاثیراتی بر روان و رفتار کودکان می گذارند ؟

تربیت فرزندان

فرزندپروی مقتدرانه

در شیوه ی مستبدانه اطاعت محض و کورکورانه و بی چون و چرای کودک به دلیل ترس وعواقب تلخ ناشی از تنبیه می باشد ، نه شناخت و آگاهی ،این کودکان اصولا در خطر ابتلا به بیماری هایی نظیر اعتماد به نفس پایین ، وسواس اضطراب ، فوبیا ، پرخاشگری ، اختلالات هیجانی، اوتیسم و…. فرار دارند . ساده تر اینکه این کودکان در جمع قادر به اظهار نظر نیستند . بسیار هیجانی اند و سخت گیر و پرخاشگر.
در شیوه ی آسان گیر نیز کودکان بر خلاف ظاهر وشایند این شیوه بسیار آسیب پذیرند . چرا که از هیچ منبع قدرتی پیروی نمی کنند و تابع هیچ مقرراتی نبوده اند . از لحاظ شخصیتی و ساختار آن دچار آسیب های جدی می شوند . عزت نفس پایین ،عدم کنترل هیجانات و عدم بازداری رفتار از ویژگی های اصلی کودکان پرورش یافته در این شیوه ی فرزند پروری می باشد.
و اما شیوه ی فرزند پروری طرد کننده ، به دلیل کناره گیری والدین از کودکان و دوری آگاهانه تاثیرات بسیار عمیق و طولانی تر بر رفتار و روان کودکان باقی می گذارد . که زدودن این مشکلات از روان رنجیده بیمار کاری بس دشوار و زمان بر می باشد که چه بسا هیچ وقت نمیتوان انتظار داشت که بیمار مانند افراد عادی به روند طبیعی زندگی باز گردنند. افسردگی ، داشتن شخصیت اجتنابی و وسواس فراگیر از نمونه های بارز کودکان پرورش یافته در این مکتب هست.
و در شیوه ی مقتدرانه ، کودکان به خوبی رشد کرده و به خوبی فرایند عادی رشد را طی می کنند . و تبدیل به بزرگسالانی بتلنده و مسولیت پذیر می شوند..
و اما اینکه چه کنیم تا کودکانی بالنده و بدون مشکل داشته باشیم .
گاهی اولیا نمی دانند که کدام یک از شیوه های تربیتی مناسب برای رشد کودکان دلبندشان هست .به هر حال به کار گیری شیوه های درست تربیتی می تواند به رشد و شکوفایی کودکانمان کمک شایان و قابل توجهی بکند.

دکتر محمد کاظم بخشندهفوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار از ژاپن

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

 

تغذیه کناسب کودک بیش فعال

تغذیه مناسب کودک بیش فعال چیست؟

بیش فعالی یا ADHD چیست؟ 

اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) الگویی از مشکلات است که معمولا در کودکی ایجاد می شوند. اولیای مدرسه عموما مشخصات زیر را گزارش می کنند.
بیش از حد معمول فعالیت و تحرک دارد.
دائم حواسش پرت می شود. نمیتواند حتی برای مدت کوتاهی مشغول یک کار ثابت باشد.
تکانشی است یعنی بدون فکر و ناگهانی دست به کاری می زند. به راحتی پریشان شدن به واسطه چیزهای نامربوط و بی اهمیت
تمرکز کردن برایش خیلی سخت و دشوار است. بی قراری و بی تابی ، عدم داشتن صبر در هر زمینه ایی
فراموش کردن فعالیت های روزانه
داشتن حالت مود ثابت
به دلیل در گیر شدن با مشکلات فراوان درمان فوری توسط پزشک فوق تخصصی مغز و اعصاب کودکان در اولویت قرار دارد .

تغذیه کناسب کودک بیش فعال
قوانین مهم در تغذیه بیش فعالی

اختلال ای دی اچ دی یا همان بیش فعالی مسئله ای است که بسیاری از والدین برای رفع آن مدام راه حل جستجو می کنند ، راه حل هایی که بایستی حتما توسط متخصص و پزشک ارائه شود.یکی از این راه حل ها برنامه غذایی و تغذیه بیش فعالی است که حذف و اضافه کردن برخی موراد به روند طبیعی آن تا حد قابل توجهی کارساز خواهد بود.

تغذیه بیش فعالی
برخی مشکلات هستند که اغلب از دوران کودکی شروع می شوند و در نوجوانی و سنین بالا گسترش می یابد . این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد :
این علائم بالا اکثرا با استفاده از داروها درمان می شوند که استفاده از این داروها می توانند در کاهش و بهبودی این علائم موثر باشند . با این حال ، مواد غذایی نیز می توانند نقش مهمی در مدیریت این علائم داشته باشند .
در تغذیه بیش فعالی ،مواد غذایی که نباید بخورید:
۱-شکر:
مشکل این است که شکر اضافه شده در غذاهای فرآوری شده خطری برای سلامتی شما است. مصرف زیاد قند و شکر باعث افزایش شدید در میزان قند خون می شود، که این بالا رفتن قند خون سبب کاهش انرژی و خستگی می شود و انسان بد خو هم می شود و اینچنین اشخاصی ولع قند خوردن دارندو افزایش چشمگیر خوردن قند منجر به مشکلات افزایش وزن ، از جمله دیابت نوع ۲، بیماری های قلبی، و بیماری آلزایمر می شود به گفته کارشناسان، شکر، چربی نیست، ولی علت اصلی اپیدمی چاقی است
معمولا وقتی که ما در مورد قند و شکر صحبت می کنیم، یعنی از نیشکر بدست آمده. قند از دسته ساکارز شناخته شده است. ساکارز ترکیبی از ۵۰ درصد قند و ۵۰ درصد فروکتوز است. قند و فروکتوز در بدن پردازش متفاوت دارند. پردازش این دو سلامتی انسان را تحت تاثیر قرار می دهد و عواقب جبران ناپذیری دارد.

تغذیه کناسب کودک بیش فعال

۲- گلوتن :
گلوتن از خانواده پروتئین‌ها است و در غلاتی مانند گندم، چاودار و جو یافت می‌شود که گندم جزو پر مصرف‌ترین عضو خانواده غلات‌ها است. دو پروتئین اصلی موجود در گلوتن، گلوتنین و گلیادین است. گلیادین عامل مخرب و منفی برای سلامتی به حساب می‌آید. گلوتن باعث کش آمدن خمیر و ترد شدن بافت فراورده نهایی می‌شود. جالب است بدانید که نام گلوتن از خاصیت چسبناکی خمیر مرطوب گرفته شده است. پس رژیم غذایی می تواند به بهبود بیماری کمک کند.

تغذیه کناسب کودک بیش فعال
لبنیات :برخی افراد نیز به لبنیات آلرژی دارند . اگر بدن شما به لبنیات حساسیت دارد ، خوردن لبنیات می تواند بر روی مغز شما تاثیر بگذارد و منجر به علائم بالا در شما شود . پس یک رژیم با محدودیت لبنیات را امتحان کنید و ببینید که واکنش بدن شما در این امر چه خواهد بود .

تغذیه کناسب کودک بیش فعال
۳-غذاهای رنگی :
غذاهایی که از رنگ های خوراکی در آن استفاده شده است چه برای افرادی که علائم بالا را دارند و چه کسانی که علائم بالا را ندارند توصیه می شود از خوردن آنها اجتناب کنید چرا که این مواد غذایی بسیار مضر هستند و می توانند سلامتی را به خطر بیندازند .
۴-مکمل های مصنوعی :
شیرینی های مصنوعی بسیاری از علائم سلامتی را به مرور زمان از بین می برند . همچنین تحقیقات نشان داده اند که شیرین کننده های مصنوعی – شیمیایی می توانند در فیزیولوژی تاثیربگذارند که این منجر به آسیب رساندن به مغز می شود بنابراین از این شیرینی های مصنوعی – شیمیایی باید خودداری نمایید .
موادغذایی که باید از آن ها استفاده نمایید

تغذیه کناسب کودک بیش فعال
۱-غذاهایی که حاوی امگا ۳ هستند :
سعی کنید از چربی های خوب و سالم مانند امگا ۳ استفاده کنید تا بدن و ذهن سالمی داشته باشید و این چربی ها برای بدن ضروری هستند . مطالعات نشان داده اند که استفاده از امگا ۳ می تواند در بهبودی حافظه موثر باشد .
مواد غذایی مانند آووکادو ، گردو و سبزیجات که تعدادی از مواد غذایی هستند که حاوی امگا ۳ هستند و می توانند برای سلامتی مفید باشند . سعی کنید میزان چربی های مضر را تا حد امکان کاهش دهید چرا که ممکن است سلامتی شما را به خطر بیندازند که در غذاهای فست فود یافت می شوند .

تغذیه کناسب کودک بیش فعال
۲-غذاهای غنی از آهن :
با توجه به مطالعاتی که در سال ۲۰۰۴ صورت گرفت ، کمبود آهن می تواند منجر به علائمی که در ابتدای مقاله به شما گفتیم می شود . پس مواد غذایی که حاوی آهن می باشند را به رژیم غذایی خود اضافه کنید تا سالم تر بمانید وبرخی از این مواد غذایی عبارتند از اسفناج ، عدس ، کنجد و …اسفناج

تغذیه مناسب کودک بیش فعال
۳-غذاهای غنی از پروتئین
پروتئین ها توانایی افزایش تمرکز و بالانس کردن سطح قند خون را دارند .همچنین به مغز نیز کمک می کند و به نحوی در عملکرد آن موثر است . بنابراین از غذاهایی چون عدس ، لوبیا ،سبزیجات به رژیم غذایی خود اضافه کنید تا میزان پروتئین بدنتان تامین شود
۴-غذاهای پروبیوتیک :
چه غذاهایی حاوی پروبیوتیک ها هستند ؟
ماست :
ماست حاوی باکتری های مفید متنوعی می باشد که می تواند دیابت نوع ۲، بیماری های قلبی عروقی ، آلرژی ها و مشکلات تنفسی و همچنین سلامت دندان و استخوان را بهبود ببخشد .
دیگر مواد غذایی مثل شیر، پنیر نرم ، نان ، سویا ، سبزیجات و خیار نیز حاوی پروبیوتیک می باشند .
پروبیوتیک ها
کفیر:کفیر موجود در شیر گاو حاوی پروبیوتیک بالایی می باشد و همچنین در غلات نیز وجود دارد که حاوی پروبیوتیک های مخمری است و همچنین می تواند عفونت ها، مشکلات گوارشی و استخوانی را بهبود ببخشد .

کلم رنده شده آب پز :
این ماده حاوی لاکتیک اسید می باشد که یکی از قدیمی ترین غذاهای سنتی در کشورهای مختلف مخصوصا اروپا می باشد. این غذا علاوه بر فیبر بالا حاوی آهن ، ویتامین سی، ب و کا می باشد .
کیمچی :
کیمچی یک غذای معروف کره ای و بسیار تند است که در آن از سبزیجات مختلفی مثل کلم استفاده شده و ادویه آن سیر، زنجبیل ، فلفل تند و نمک می باشد . کمیچی همچنین حاوی باکتری لاکتیک اسید است که گوارش فرد را بهبود می بخشد.
چای سبز
چای سبز نیز یکی از نوشیدنی های مفید حاوی باکتری و مخمر است که در بسیاری از نقاط جهان مصرف می شود و حاوی پروبیوتیک بالایی می باشد .
خیار شور
خیار شور به خیاری گفته می شود که درون آب و نمک قرار گرفته است و حاوی باکتری لاکتیک اسید می باشد که می تواند سیستم گوارشی را بهبود ببخشد . این ماده کالری پایینی دارد و حاوی مواد مغذی ضروری و ویتامین کا می باشد .

غذاهای پروبیوتیک
پروبیوتیک ها چگونه باید مصرف شوند ؟
باید این را به خاطر داشته باشید که تمام میکرو ارگانیسم ها با یکدیگر متفاوت هستند و از طرفی مصرف آن ها یک طرف قضیه است و باید به یاد داشته باشید که این باکتری ها می توانند در بدن شما زنده بمانند . پس بهتر است که این انتخاب را به پزشک محول کنید تا بتواند دز مناسب و نوع مناسب پروبیوتیک ها برای شما تجویز کند
خوردن غذاهای پروبیوتیک بر سلامت مغز و روده بسیار موثر هستند . اگر شما در روده دچار مشکل شده اید توصیه می شود از غذاهای پروبیوتیک در رژیم غذایی خود اضافه کنید .
۵-غذاهای حاوی ویتامین B
استفاده از ویتامین B در کاهش علائمی که در ابتدای این مقاله به شما بیان کردیم بسیار موثر هستند . این ویتامین ها میزان متابولیسم کربوهیدرات را تنظیم می کنند و در عملکرد سیتسم عصبی موثر خواهند بود .
منابع غذایی مهم حاوی ویتامین گروه Bعبارتند از:
: B1پسته ، ماهی ، ارده ، لوبیا
B2: هویج ، شیر ، پنیر ، بادام
B3: تخم مرغ ، چغندر ، کرفس
B5:پودر آب پنیر، قارچ ، کلم بروکلی
B6:سبوس برنج ،سیر ، ملاس و شربت سور گوم
B7: برگ چغندر ، زرده تخم مرغ ، مخمر از منابع ویتامینی ( کروم )
B9:آووکادو ، مارچوبه ، سبزیجات برگ سبز سرشار از اسید فولیک هستند.
B12: جگر ، گوشت بوقلمون ، گوشت گوسفند ،مرغ
و نکته آخر اینکه برای کاهش هزینه های درمان در آینده نیازمند توجه بسیار جدی به موضوع تغذیه و تاثیر آن در درمان و پویایی کودکانمان هستیم.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده

1

علائم بیش فعالی در کودکان

چرا باید نگران بیش فعالی در کودکان باشیم؟

همواره پیشگیری بهتر از درمان است. اگر بخواهیم کودکانی سالم و موفق داشته باشیم باید میزان آگاهی والدین را نسبت به آنچه سلامتی فرزندانشان را تهدید می کند افزایش دهیم. وقتی آمار کودکان مراجعه کننده به یک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهیم، نکته ای که خیلی جلب توجه می کند افزایش قابل توجه مراجعه به علت علائم بیش فعالی در کودکان است. آماری که از کشورهای پیشرفته دنیا اعلام می شود نیز تأیید کننده افزایش آمار ابتلا به بیش فعالی در کودکان است. تاریخچه این بیماری نشان می دهد که اولین گزارش از علائم بیش فعالی به حدود ۱۰۰ سال قبل باز می گردد. آمار نشان دهنده افزایش چندین برابری ابتلا به بیش فعالی طی ده سال اخیر می باشد.

علائم بیش فعالی در کودکان

میزان شیوع بیش فعالی در گزارشات متعدد با یکدیگر متفاوت است و از ۵ تا ۱۵ درصد گزارش شده است. علائم بیش فعالی در کودکان پسر بسیار بیشتر از دختران دیده می شود و میزان ابتلا در پسران چندین برابر بیشتر است. نوع بیماری بیش فعالی نیز در پسرها و دخترها با یکدیگر فرق می کند یعنی بیش فعالی از نوع اختلال تمرکز در دخترها و از نوع تکانشگری، پرخاشگری و پرتحرکی در پسرها بیشتر دیده می شود. در این مقاله به علائم مهم بیماری بیش فعالی و نقص توجه و تمرکز در کودکان می پردازیم.

سن بروز علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟

اغلب زمان تشخیص علائم بیش فعالی زمانی است که کودک در حدود سه سالگی عملکردهای حرکتی را نشان می دهد. البته کودکان بسیار زودتر و حتی در حدود یک سالگی ممکن است علائم بیماری بیش فعالی را داشته باشند ولی چون والدین از این علائم اطلاعی ندارند، بیماری را تشخیص نمی دهند و به پزشک مراجعه نمی کنند و به همین دلیل زمان مشاهده علائم بیش فعالی در کودکان اغلب در سن ۴ تا ۱۸ سالگی است. همچنین بررسی های گذشته نگر با بررسی گذشته کودکان بیش فعال نشان داده است که این کودکان حتی در دوران نوزادی علائم مشکوک به اختلال بیش فعالی داشته اند.

علائم بیش فعالی در کودکان

آیا بیش فعالی در دوره نوزادی هم علامت دارد؟

گریه مداوم در دوره نوزادی و شیرخوارگی دارند

علیرغم تلاش والدین دیر آرام می گیرند

اختلال درخواب دارند، گاه خواب زیاد یا خیلی کم می خوابند

در تغذیه مشکل دارند و نظم خاصی در اشتهای آنها وجود ندارد.

علائم بیش فعالی در کودکان

مشکلات کودکان بیش فعال در سن ۲ تا ۵ سالگی را می دانید؟

حوصله کافی برای انجام بازی های فکری مانند پازل را ندارند

بیشتر کارها را تمام نمی کنند و نیمه کاره رها می کنند

بی احتیاطی زیاد دارند و فعالیت های خطرناک انجام می دهد

نظم در کارها ندارند و در کارهای شخصی بسیار بی نظم هستند.

علائم بیش فعالی در کودکان

مهمترین علائم بیش فعالی کودکان در دوره پیش دبستانی چیست؟

در مهدکودک یا پیش دبستان بدخلق و پرخاشگر هستند

مربی آنها از ناآرامی و پرتحرکی آنها شکایت دارد

نسبت به مربی پیش دبستان نافرمان هستند

در بستن دکمه لباس و بستن بند کفش ناتوان هستند

اختلال در رشد تکلمی و زبانی دارند

نسبت به کودکان همسن خواب اندکی دارند

علائم بیش فعالی در کودکان

رفتار کودکان بیش فعال در منزل چگونه است؟

در منزل به حرف پدر و مادر گوش نمی دهند

تابع قانون در خانواده نیستند

نسبت به والدین زیاد مخالفت می کنند

در منزل زیاد جنب و جوش دارند

بدون پایان دادن یک کار فعالیت دیگری را شروع می کنند

ریخت و پاش زیاد دارند

اتاق شخصی آنها و میز کار آنها بی نظم و به هم ریخته است

علائم بیش فعالی در کودکان

نمی توانند نوبت را رعایت کنند

گاه ترس ندارند و کارهای خطرناک انجام می دهند

نسبت به همسن خود برتری جو هستند

در رفتار و برخوردهایشان ناپختگی دارند

خودباوری و اعتماد به نفس ندارند

گاه پرکار و پرتحرک و گاه برعکس کم کار هستند

علائم بیش فعالی در کودکان

علائم بیش فعالی در کودکان مدرسه ای چگونه است؟

در کلاس مداوم تکان می خورند و یک جا نمی نشینند

تکلیف مدرسه را فراموش می کنند

همکلاسی ها زیاد از آنها شکایت کرده و از آنها ناراضی هستند

در انجام تکالیف مدرسه بی نظم و عجول هستند

بیشتر از حد صحبت می کنند

اغلب حواس پرت هستند

در انجام تکالیف مدرسه تمرکز و توجه نداشته و بی دقت هستند

زیاد اتفاق می افتد که بعضی از وسایل شخصی خود را در مدرسه جا می اندازند

دستورات معلم را انجام نمی دهند

هیجان ناپایداری داشته و گاه به شدت خشمگین می شوند

نسبت به انجام خواسته های خود صبر ندارند

نسبه به محرک ها خیلی زود، بدون فکر و تکانشی پاسخ می دهند

برای درک فضایی و نسبت به زمان تمرکز ندارند

علائم بیش فعالی در کودکان

وظیفه والدین با دیدن علائم بیش فعالی در کودکان چیست؟

همانگونه که اشاره شد، تشخیص به موقع و درمان بیماری بیش فعالی نقش عمده ای در سرنوشت و آینده کودکان بیش فعال دارد. والدین باید میزان علم و آگاهی خود را نسبت به علائم بیش فعالی در کودکان افزایش دهند. قبلاً اشاره شد که والدین حتی در دوره نوزادی و شیرخوارگی هم می تواند علائم احتمالی بیش فعالی را تشخیص دهند. با مشاهده هر یک از علائمی که ذکر شد، والدین لازم است حتماً برای شروع سریع درمان بیش فعالی به یک مرکز بیش فعالی کودکان مراجعه کنند. اولین اقدام تشخیصی در این مرکز تشخیص دقیق بیماری بیش فعالی با نوار مغز سه بعدی زیر نظر فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه نمایند.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان
کلینیک مغز و اعصاب دکترمحمدکاظم بخشنده