نوشته‌ها

تاثیر خشونت بر فرزندان

شیوه های تربیتی فرزندان

پژوهشگران چهار نوع شیوه فرزند پروری را پیشنهاد داده اند ، عبارتند از :

۱-شیوه مستبدانه :در این شیوه خانواده سعی می کند کنترل بالا داشته باشد. در این خانواده محبت کمی وجود دارد .
۲-شیوه سهل گیرانه : در این شیوه خانواده اصلا کنترلی ندارد یا میزان کنترل کمی بر سایر اعضا دارد . در این خانواده محبت بسیار زیادی از خود بروز می دهند.
۳-شیوه طرد کننده : در این شیوه خانواده کنترل کمی بر اعضا دارد و میزان بروز محبت در این خانواده بسیار کم است .
۴ – شیوه مقتدرانه : در این شیوه کنترل زیادی بر اساس منطق وجود دارد . کهو میزان بروز محبت در این شیوه بسیار زیاد می باشد .

تربیت فرزندان

ویژگی های والدین شیوه فرزند پرور مستبدانه عبارتند از :

الف -این والدین به شدت سخت گیرند .
ب-این والدین به شدت به تنبیه به عنوان ابزار تاثیر گزار در تربیت اعتقاد دارند.
ج-این والدین همیشه به دنبال وضع قوانین و مقررات بسیار سخت و اجرای بی چون و چرا از طرف سایر اعضا هستند .
د- انتظارات بسیار غیر منطقی و غیر واقعی از فرزندان دارند .
ذ- بسیار عبوس و اکثرا بدون انعطافدر روابط خانواده و روابط اجتماعی هستند

ویژگی های والدین شیوه فرزند پرورآسان گیر

-دقیقا نقطه مقابل والدین سخت گیر والدین آسان گیر قرار دارند . این خانواده به شدت سهل گیرند به طوری که قانون در این خانواده معنی درستی ندارد و هر ج و مرج حرف اول را در این خانواده می زند .
-ارتباط بین والدین و فرزندان بسیار گرم و فراتر از حقیقت می باشد . حد و مرزی در این ارتباطات تعریف نشده است .
انتظارات از فرزندان بسیار کم هست و یا اصلا انتظاری تعریف نشده است.

تربیت فرزندان

والدین آسان گیر

ویژگی های والدین شیوه فرزند پروری طرد کننده :

در این خانواده هیچ قانون تربیتی خاصی وجود ندارد .
والدین جهت دور شدن از کودکاجازه هر کاری را به کودک می دهد .
ارتباط در این خانواده بسیار محدود است .
خیلی کم مراقب کودک خود هستند ،چون گاها دچار افسردگی و اعتیاد هستند.

فرزندان طرد شده

ویژگی های والدین شیوه فرزند پروری مقتدرانه

-در این نوع شیوه قوانین کاملا مشخص است و همه اعضا ی خانواده از دلیل وضع آن آگاهند .
-یکی از ویژگی های بسیار موثر این شیوه مراقبت بسیار زیاد اعضا از همدیگر می باشد . مخصوصا حمایت از کودکان
-انتظارات و اهداف کاملا واقعی و مشخص است.
-ارتباط با کودک متناسب با درک کودک می باشد.
حال با توجه به شناخت نسبی با انواع شیوه های فرزند پروری باید بدانیم که هر کدام از این شیوه ها چه تاثیراتی بر روان و رفتار کودکان می گذارند ؟

تربیت فرزندان

فرزندپروی مقتدرانه

در شیوه ی مستبدانه اطاعت محض و کورکورانه و بی چون و چرای کودک به دلیل ترس وعواقب تلخ ناشی از تنبیه می باشد ، نه شناخت و آگاهی ،این کودکان اصولا در خطر ابتلا به بیماری هایی نظیر اعتماد به نفس پایین ، وسواس اضطراب ، فوبیا ، پرخاشگری ، اختلالات هیجانی، اوتیسم و…. فرار دارند . ساده تر اینکه این کودکان در جمع قادر به اظهار نظر نیستند . بسیار هیجانی اند و سخت گیر و پرخاشگر.
در شیوه ی آسان گیر نیز کودکان بر خلاف ظاهر وشایند این شیوه بسیار آسیب پذیرند . چرا که از هیچ منبع قدرتی پیروی نمی کنند و تابع هیچ مقرراتی نبوده اند . از لحاظ شخصیتی و ساختار آن دچار آسیب های جدی می شوند . عزت نفس پایین ،عدم کنترل هیجانات و عدم بازداری رفتار از ویژگی های اصلی کودکان پرورش یافته در این شیوه ی فرزند پروری می باشد.
و اما شیوه ی فرزند پروری طرد کننده ، به دلیل کناره گیری والدین از کودکان و دوری آگاهانه تاثیرات بسیار عمیق و طولانی تر بر رفتار و روان کودکان باقی می گذارد . که زدودن این مشکلات از روان رنجیده بیمار کاری بس دشوار و زمان بر می باشد که چه بسا هیچ وقت نمیتوان انتظار داشت که بیمار مانند افراد عادی به روند طبیعی زندگی باز گردنند. افسردگی ، داشتن شخصیت اجتنابی و وسواس فراگیر از نمونه های بارز کودکان پرورش یافته در این مکتب هست.
و در شیوه ی مقتدرانه ، کودکان به خوبی رشد کرده و به خوبی فرایند عادی رشد را طی می کنند . و تبدیل به بزرگسالانی بتلنده و مسولیت پذیر می شوند..
و اما اینکه چه کنیم تا کودکانی بالنده و بدون مشکل داشته باشیم .
گاهی اولیا نمی دانند که کدام یک از شیوه های تربیتی مناسب برای رشد کودکان دلبندشان هست .به هر حال به کار گیری شیوه های درست تربیتی می تواند به رشد و شکوفایی کودکانمان کمک شایان و قابل توجهی بکند.

دکتر محمد کاظم بخشندهفوق تخصص مغز و اعصاب کودکان فلوشیپ نوروماسکولار از ژاپن

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

 

سندرم شیرخوار شل چیست؟

اختلالات موثر بر تاخیر در تکامل حرکتی کودکان (بخش اول)

سندروم گیلن باره

سندرم گیلن باره که با نام پلی نوروپاتی دمیلینیزان التهابی نیز شناخته می شود، یک بیماری خودایمنی است که با دمیلینه شدن اعصاب مشخص شده و باعث ضعف عضلانی می شود. این بیماری ممکن است در هر سنی اتفاق بیفتد، با این حال حدود یک سوم موارد در قبل از ۳ سالگی ایجاد می شود. نشانه های بیماری پیشرونده هستند و در عرض چند روز تا چند هفته وخیم می شوند.

علائم بیماری گیلن باره

درد (به خصوص در پشت و اندام های تحتانی) که نشانه ای مهم است و معمولا در کودکان از نظر دور می ماند.
ضعف قرینه عضلات (هر دو طرف بدن) یا از دست رفتن عملکرد (فلج).
آرفلکسی (از دست درفتن رفلکس های نورولوژیک یا رفلکس های کششی عضلات).
فلج بالارونده (از دست رفتن عملکرد عضله که در اندام های تحتانی شروع شده و به اندام های فوقانی گسترش می یابد).
آتاکسی (از دست رفتن هماهنگی حرکات).

گیلن باره

درمان بیماری گیلن باره

به محض تشخیص بیماری توسط پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان، کودک بیمار در بیمارستان بستری شده و درمان درد و سایر درمان های بالینی، دارویی و حمایتی آغاز می شود.
پس از درمان، موارد ذیل جهت پیشگیری از عوارض آغاز می شوند.
فیزیوتراپی و کاردرمانی: ورزش عضلات و مفاصل برای حفظ قابلیبت تحرک، اطمینان از وضعیت صحیح بدن و حمایت تنفسی و اداره کردن درد بیمار.
اداره کردن تغذیه: برقراری دریافت مناسب کالری برای جلوگیری از کاتابولیسم سریع عضلانی.
ادامه تحصیل: برقراری تحصیل در منزل، به خصوص در مورد کودکانی که برای مدت طولانی بستری هستند، ادامه تحصیل یک مداخله مهم محسوب می شود.

اقدامات اولیه هنگام تشنج

سکته

سکته، زمانی اتفاق می افتد که یک انسداد یا پارگی ناگهانی در شریانها یا وریدهای مغزی به وقوع پیوسته و سبب آسیب به سیستم عصبی مرکزی می شود. سکته در کودکان و شیرخواران نادر است؛ تشخیص اغلب به تاخیر افتاده یا از نظر دور می ماند. کودکان مبتلا به سکته عوامل خطر متفاوتی نسبت به بالغین دارند، همچنین نشانه های بالینی و پیش آگهی آنان نیز متفاوت است.

عوامل خطر سکته در شیرخواران و کودکان

بیماری های قلبی، ارثی یا اکتسابی
بیماری های متابولیک، خونی یا انعقادی (دیس لیپدمی ها، آنسفالوپاتی میتوکندریال، بیماری سلول داسی، لوسمی، کمبود آنتی ترومبین، کمبود پروتئین S و C و…
واسکولیت پس از عفونت (مننژیت، واریسلا، مایکوپلاسما)
واکنش ناخواسته دارویی
عوامل مادری

سندرم شیرخوار شل چیست؟

علائم سکته در کودکان

نشانه ها و علایم بالینی سکته در کودکان غیراختصاصی است و اغلب با علایم سایر اختلالات نورولوژیک و غیر مرتبط با CNS همپوشانی دارد. در کودکانی که هر کدام از موارد زیر را نشان دهند باید از نظر سکته مورد بررسی قرار گیرد:
وقوع ناگهانی ضعف، اختلال صحبت کردن یا بینایی
تشنج در دوران نوزادی یا پس از عمل جراحی قلب
کاهش سطح هوشیاری همراه با سردرد
نقایص نورولوژیک

درمان سکته در کودکان

از آنجا که هیچ استانداردی برای درمان در کودکان وجود ندارد، درمان بر اساس استانداردهای بالغین انجام می شود. پایه درمان، درمان اختلال زمینه ای است. آسپیرین بعنوان یک ضدانعقاد بطور وسیع استفاده می شود. حدود ۵۰ الی ۸۵ درصد کودکان مبتلا به سکته از ناتوانی های درازمدت رنج می برند مثل تشنج، مشکلاتی در حرکت، رفتار و یادگیری.

سندرم شیرخوار شل چیست؟

مداخلات زودرس در مبتلایان به سکته کمک می کند تا تحرک، تکلم و تفکر خود را بازیابند؛ با کاردرمانی و فیزیوتراپی، چالش های فیزیکی، ذهنی و شناختی انجام می شود؛ بنابراین، پیشنهاد می شود بازتوانی هرچه زودتر پس از وقوع سکته شروع شود. به علاوه، بازتوانی از سکته های بعدی پیشگیری کرده و از عوارض بیماری جلوگیری می کند. بر اساس گفته انجمن کاردرمانی آمریکا، شروع کاردرمانی در مراحل اولیه سکته منجر به بهبود سریع تر می شود. مداخلات متمرکز بر کمک به کودک در به دست آوردن مجدد استقلال در انجام فعالیت های روزمره و به دست آوردن مجدد مهارت هایی است که قبلا کسب کرده است. روش ارجح، رویکرد جامعه نگری است که در آن نیازها، محدودیت ها، خواسته ها، فعالیت ها و محیط زندگی بیمار مد نظر قرار گیرد. فیزیوتراپیست ها روی اندام درگیر تمرکز می کنند و به بیمار راه های جایگزین انجام کارها را یاد می دهند و بر اساس آن تمرینات ورزشی بعدی را ارائه می کنند. تجهیزات خانگی که می تواند به فرد جهت مراقبت از خود یاری برسانند توسط کاردرمان ها پیشنهاد می شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

 

مغز و اعصاب کودکان

بیماری نیستاگاموس

بیماری نیستاگاموس چیست؟

نیستاگاموس یک بیماری شایع عصبی می باشد که باعث اختلال ریتمیک در حرکت چشم ها
می شود این بیماری دارای دو فاز می باشد فاز رفت و فاز برگشت ، حرکات غیر ارادی می
تواند بصورد افقی بصورت چپ یا راست و یا دورانی و چرخشی باشد این بیماری معمولا هر
دو چشم بیمار را گرفتار می کند و معمولا با تمرکز به یک نقطه خاص با عث تشدید این
اختلال می شود.

مغز و اعصاب کودکان

 بیماری نیستاگاموس بر چند نوع است؟

نیستاگاموس حرکتی

نیستاگموس حرکتی از سنین ۶ هفتگی در
نوزادان تا سه ماهگی شروع می شود. اعضاء دیگر خانواده ممکن است دچار حرکات چشمی
غیر طبیعی مشابهی نیز باشند، معمولاً حرکت افقی است.

غالباً نگاه کردن بسیار نزدیک به اشیاء
یا دیدن در جهت های غیر عادی از شدت نیستاگموس می کاهد و بینایی را بهبود می بخشد.
خوشبختانه حرکت چشم بیماران باعث دیدن متحرک اشیا نمی شود. با دور شدن اشیاء
بینایی ممکن است کاهش یابد اما با نزدیکی آنها بینایی تقریباً طبیعی است. معمولاً
هیچ گونه محدودیتی در پتانسیل یادگیری افراد مبتلا به نیستاگموس حرکتی وجود ندارد.

مغز و اعصاب کودکان

نیستاگاموس حسی

نیستاگموس حسی که با بینایی کاهش
یافته به هر دلیلی همراه می شود. نیستاگموس حسی معمولاً در سن ۶ تا ۸ هفتگی شروع
می شود. چشم ها متحرک به نظر می رسند و حرکت آنها گاه تند و گاه کند است. در اغلب
موارد چشم ها به طرف بالا می چرخند و پلک ها نیز ممکن است تکان بخورند. گاهی علت
کاهش. مسائل دیگری که به منجر به بیماری نیستاگاموس حسی می شوند ممکن است قابل
درمان نباشند. با این حال شناخت علت زمینه ای برای پیش بینی وضعیت کودک بیمار در
آینده از اهمیت ویژه ای برخوردار است

نیستاگاموس ارادی

این بیماری خطری زیادی برای بیمار ایجاد
نمی کند دلیل اغلب این نوع اختلال جلب توجه دیگران می باشد که در شاخه روانشناختی
مورد بررسی قرار می گیرد.

کشف استعداد در کودکان

روش های تشخیص بیماری نیستاگاموس

ارزیابی
کامل همکاری پزشکان با متخصصین سایر رشته‌ها بسیار حائز اهمیت است. معمولاً می‌توان
علت را تشخیص داد. عوامل مهم تشخیص به سن شروع، سابقه خانوادگی، ‌سلامتی عمومی
بیمار یا استفاده از داروهای ویژه بستگی دارد. چشم پزشک ممکن است نوع نیستاگموس، ‌سرعت
و جهت آن را بسنجد و مشکلات چشمی دیگر را همچون افتادگی پلک‌ها، کاتاراکت، بیماری شبکیه
یا عصب بینایی جستجو کند. آزمایشات خونی یا گرفتن عکس‌های ویژه می توانند در تشخیص
علت مفید باشند.

مغز و اعصاب کودکان

روش های درمان بیماری نیستاگاموس

درمان به وسیله عینک و وسایل نگه دارنده

در این روش به وسیله عینک و وسایل نگه دارنده جهت بهبودی وضعیت بینایی کودک مورد
استفاده قرار می گیرد

درمان به وسیله عمل جراحی

در این روش جهت اصلاح انحراف چشم کودک و
کاهش دامنه بیماری نیستاگاموس عمل جراحی صورت می گیرد.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان و فلوشیپ نوروماسکولار از ژاپن 

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

اشتیاق در کودک

روش های کشف استعداد کودک

چرا استعدادیابی کودکان در سن پایین اهمیت بالایی دارد ؟

به تعبیر ساده و روان باید گفت که واژه استعداد یابی و سنجش توانایی هاس فردی در فرهنگ لغتهای معتبر ‌به معنای  توانایی خاص و ذاتی در فرد » و « توانایی رسیدن به پیروزی و موفق بودن » بیان شده است . با توجه به اهمیت موضوع در شناسایی افرد در سنین پایین ، استعدادیابی و شناخت توانایی های افراد بسیار اهمیت بالایی پیدا کرده است .

کشف استعداد در کودکان

این واژه یعنی افرادی که در انجام کارهایی که توانایی خاصی دارند شناسایی کرده و بیشتر از قبل بر روی آنها تمرکز کنیم . در همین راستا باید اشاره کرد که پروفسور رینگر محقق در زمینه هوش و استعدادیابی می گوید : استعدادیابی یعنی اینکه عملکرد فرد در آینده را توسط سنجیدن توانایی های اجتماعی و گروهی ، توانایی های روانشناختی ، توانایی های جسمانی و … فرد در زمان حال ، پیش بینی کنیم .

توانایی و میزان استعداد هر کودکی با کودک دیگر متفاوت بوده و نمی توان با مقایسه کردن توانایی های مختلف در کودکان به این نتیجه رسید که آیا فردی بر فرد دیگری برتری دارد یا خیر ؟ بلکه مهم این است که در سنین پایین تر این استعدادها کشف شده و برای بهتر شدن و  رشد کردن آن اقدامات لازم به عمل آید .

کشف استعداد در کودکان

استعدادیابی و سنجش توانایی های کودک

راهنمایی و استعدادیابی صحیح کودکان ، طبق ابراز علاقه و ذوق و استعداد توانایی های خودشان ، و نه به صورت اجبار و زور ، بسیار مهم و با ارزش است . کودکان بسیاری بوده اندکه با نشان دادن میل و علاقه ، استعدادها و توانایی هایشان در زمینه‌هایی حتی خارق العاده و بسیار عجیب ، دوران مهمی از تاریخ را بوجود آورده اند و متاسفانه چه بسیار کودکانی که این میل و اشتیاق و ذوق و استعدادشان به تلخی رفته و کسی به آنها بهای چندانی نداده است ؛ چه برگرفته از شرایط محیطی و چه برگرفته از توجه نکردن صحیح خانواده.

والدین بسیاری بوده اند که با نادیده گرفتن استعدادهای فرزندانشان آینده آنها را به تباهی برده اند . آیا استعداد و توانایی فرزندتان در زمان حال و آینده مهم است ؟ آیا طرح و برنامه ای برای کشف استعدادهای فرزندتان دارید ؟ آیا برنامه و شناخت کافی از اصول و شرایط استعدادیابی کودکان دارید ؟ مشاوران و متخصصین روان شناسی و مشاوره با ایجاد بستری برای شناسایی این استعدادها با به کارگیری تکنیکهای تخصصی و ابزارهای روانشناختی می تواننده شما را یاری دهند .

لگوی-اسباب-بازی2

۱)استعدادیابی کودکان توسط تست هوش :

تستهای هوش در روان شناسی می توانند در استعدادیابی کودکان تاثیرگذار باشد ، به این صورت که با تعیین ضریب هوشی کودک ، می تواند به والدین نشان دهد که با این میزان ضریب هوشی و استعداد ، فرزندشان در چه زمینه هایی توانایی لازم را دارد ، مثلا استعداد ریاضی ، اقتصادی ، اجتماعی و … در فرد اگر بالا باشد ، لازم است تمرکز والدین بر روی این موضوعها بیشتر باشد ،  تاکمک بیشتری به فرزندشان در آینده داشته باشند . از جمله تستهای سنجش میزان هوش و استعداد در افراد میتوان از تست هوش وکسلر و تست هوش ریون که دسته بندی کودکان و بزرگسالان دارند نام برد .

کشف استعداد در کودکان

۲)استعدادیابی کودکان توسط تستهای شخصیت :

تستهای شخصیتی با توجه به اینکه ویژگی ها و رگه های شخصیتی افراد را به والدین نشان می دهند ، می تواند نشان دهنده خصوصیات فردی کودک باشد ، مثلا استعدادیابی توسط تست شخصیت به پدر و مادرها می گوید فرزندشان که درون گرا و منزوی است ، نتیجه تست می گوید میل به گوشه گیری در کودک بسیار دیده می شود که همین نشانه های گرایش به افسردگی دوران کودکی می باشد ، یا به طور مثال کودکی که به فعالیتهای خشن و بی پروا علاقه مند است در صورتی که این هیجانات توسط متخصصین و والدین مدیریت نشود احتمال اختلال شخصیت مرزی را در فرد بسیار بالا خواهد برد.

با توجه به این تفاسیر و بررسی ها لازم است شغل و فعالیتهایی که متناسب با روحیات فرد می باشد انتخاب شوند ، زیرا اگر شغلی متناسب با روحیه و خلقیات فرد نباشد می تواند فرسودگی و دل زدگی از شغل را بوجود بیاورد ، مثل یک فرد برونگرای افراطی که بنا بر انتخابی اشتباه نامتناسب با ویژگی های خود می بایست در بخش بایگانی شرکت که قسمتی کم رفت و آمد و بی هیجان در ادارات می باشد بگذراند . حال تصور کنید که این فرد اگر پیش از انتخاب شغل خود با مشورت متخصصین دست به انتخاب شغل خود می زد ، به نظرتان مشکلات اکنون خود در زندگی را مشاهده می کرد ؟

کشف-استعداد-کودک

۳)استعدادیابی کودکان توسط تستها و ارزیابی های ژنتیک و توارث :

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که شنیده باشید که فرزندم به صورت ارثی مستعد و باهوش است یا اصطلاحا می گویند حلالزاده به داییش می رود و چون دایی باهوشی دارد او نیز باهوش خواهد شد ، باید گفت که بله درست است ، استعداد و زمینه های هوشی به میزان قابل توجهی به ارث و ژنتیک مرتبط است ، لازم به ذکر است که برای اطمینان از ارثی بودن استعدادهای ذاتی فرزندتان نیز می توان از تستها و ارزیابی های علمی بهره مند شوید تا میزان اطمینان خود به داشتن استعداد فرزندتان ثابت شود.

حال فرض می کنیم که فرزندتان استعداد ارثی و پیشرفت را دارد ولی والدین از دوران کودکی به دنبال کشف آنها نبوده اند و این خصوصیات در کودک نهفته مانده است ، همین امر میزان اهمیت و ضرورت انجام تستها و غربالگری های هوش و استعداد را در جامعه دوچندان خواهد کرد تا خانواده ها با آگاهی به دنبال کشف استعدادهای فرزندان خود هرچه سریعتر باشند تا برای رشد و گسترش آن در آینده برنامه ریزی کنند .

خلاقیت در کودکان

۴)جمع بندی و نتیجه گیری

یکی از مهمترین روشهای استعدادیابی ، سنجش هوش توسط تست و ابزارهای سنجشی می باشد ، با انجام تستهای هوش ، شخصیت و … ، ویژگی های شخصیتی و خصوصیات خلق و خویی در فرزندان نمایان می گردد ، که مثلا با انجام این دسته از تست ها می توان پیش بینی کرد که میزان استعداد تحصیلی کودک در آینده به چه شکلی خواهد بود ، یا مثلا با انجام تستهای شخصیتی می توان پیش بینی کرد که آیا این فرد در بزرگسالی به چه دسته از مشاغل گرایش بیشتری داردیا این فرد در بزرگسالی احتمالا مستعد کدامیک از اختلالات روانی خواهد بود . هدف این تست و ارزیابی ها ، پیش بینی کردن میزان استعداد تحصیلی ، شغلی ، رفتارهای اجتماعی و … در افراد است که بهتر است در دوران کودکی صورت بگیرد .

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

رشد قد کودکان

رشد قد در کودکان

رشد قد در کودکان

کودکان زمینه ژنتیکی، تغذیه ای و عاطفی خاص خود را دارند. مجموعه این عوامل است که رشد و قد نهایی کودک را تعیین می کند. بدیهی است که کودکان در یک سن مشخص از نظر قدی با یکدیگر تفاوت ندارند و هر چند ممکن است کودکی در مقایسه با کودکی همسن خود، کوتاه تر باشد اما قد او در محدوده طبیعی تعریف شده برای سنش قرار داشته باشد. قد کودک به طور دقیق باید اندازه گیری شود و براساس منحنی های استاندارد رشد سنجیده شود. چه بسیارند کودکانی که کوتاه قد قلمداد می شوند ولی براساس منحنی های رشد، در محدوده قدی طبیعی قرار دارند. یک قانون سرانگشتی را به خاطر داشته باشید.سرعت رشد کودک مهمترین شاخص نحوه رشد است. اگر سرعت رشد کودک طبیعی باشد (یعنی از سن ۲ سالگی تا شروع بلوغ ۵-۷ سانتی متر در سال قد بکشد) کمبود هورمون رشد و بسیاری از بیماری های دیگر وجود ندارد گرچه قد کودک کمتر از متوسط قد برای هم سن و سالان باشد. سرعت رشد باید در طی ۶-۱۲ ماه اندازه گیری شود. هیچ کودکی دیده نمی شود که علیرغم کمبود هورمون رشد، سرعت رشد مناسب داشته باشد. کودکی که کمبود هورمون رشد دارد سرعت رشد کمی دارد.

رشد قد در کودکان

 تاخیر سرشتی در رشد

در کودکان دچار این اختلال از سن ۲ سالگی کوتاهی قد دیده می شود، در صورتی که والدین آن بلندقد هستند. سرعت رشد کودک در سال تقریبا طبیعی است ولی سن استخوانی عقب تر از سن طبیعی می باشد. درواقع براساس سن استخوانی قد کودک مناسب است ولی نسبت به سن تقویمی قد کودک کوتاه می باشد. مثلا سن تقویمی کودکی ۸ ساله است قد وی ۱۱۰ سانتی متر است. این اندازه برای سن ۸ سالگی کم است ولی براساس سن استخوانی وی که ۶ سال برآورد می شود، مناسب است.

رشد قد در کودکان

علل نادر کمبود هورمون رشد

هورمون رشد در غده هیپوفیز که در کف مغز قرار دارد ساخته می شود. از اوایل قرن بیستم میلادی دانشمندان متوجه شدند که آسیب به غده هیپوفیز باعث اختلال رشد و کوتاهی قد می شود. تشخیص کمبود هورمون رشد در موارد شدید راحت است ولی در بسیاری از مواقع کمبود هورمون رشد خفیف بسیار خفیف بوده و علائم بالینی چندانی در کودک دیده نمی شود. اما باید در نظر داشت که سرعت رشد کودک در طول یکسال کم می باشد. بنا بر نظر پزشکان فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان برای تشخیص صحیح، بسیاری از مواقع لازم است میزان رشد کودک طی ۶ الی ۱۲ ماه گذشته پیگیری شود و سرعت آن محسابه گردد. برای تشخیص کمبود هورمون رشد که ممکن است مادرزادی یا اکتسابی باشد انجام آزمایش های هورمونی دقیق الزامی است.

رشد قد در کودکان

بیماری های موثر بر کمبود رشد

اختلالاتی چون سوء تغذیه، کمبود ویتامین D و کلسیم که باعث نرمی استخوان می شود، بیماری سلیاک (حساسیت به پروتئین گندم)، بیماری های مزمنی چون کم خونی ، بیماری های التهابی دستگاه گوارش، بیماری های کلیوی مزمن، نارسایی قلبی، بیماری های مزمن ریوی یا کبدی و کم کاری غده تیروئید می تواند باعث کوتاهی قد شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

ارتباط سردرد با موبایل

درمان عدم توجه و تمرکز در کودکان

درمان عدم توجه و تمرکز در کودکان

از میانه قرن نوزدهم در سال ۱۸۴۵ که هنری هوفمن بیماری نقص توجه تمرکز و پرتحرکی یا بیماری بیش فعالی را تشخیص داد تا کنون میزان شیوع این بیماری رو به افزایش بوده است. در قرن بیس و یکم با رشد فزاینده علم و تکنولوژی، تحصیل و علم و مهارت آموزی فرزندانمان برای آینده آنها و کشورمان بسیار مهم و حیاتی است. آنچه برای قدرت فراگیری دانش آموزان مهم است، قدرت تمرکز و توجه برای افزایش یادگیری است.

کودکی در حال حل تکالیف

آیا شیوع اختلال توجه و تمرکز در کودکان بالا است؟

آمار مربوط به اختلال توجه و تمرکز در جوامع و نژاد ها و فرهنگ های مختلف متفاوت است. به طور میانگین حدود ۷ تا ۱۰ درصد کودکان به عدم توجه و تمرکز مبتلا هستند. در بسیاری از موارد اولین بار بعد از سن سه سالگی، معلم و مربی در مهد کودک یا مدرسه از اختلال تمرکز یا حواس پرتی کودک شکایت می کند. بیش فعالی یکی از شایع ترین و جدی ترین مشکلات عصبی رایج در سنین کودکی و نوجوانی شناخته می شود. در حال حاضر حدود سه میلیون کودک در سراسر جهان برای مشکلات کمبود توجه و تمرکز از دارو استفاده می کنند. در ۳ تا ۴ درصد کودکان مدرسه ای و ۴ درصد بزرگسالان بیماری بیش فعالی شایع است.

کودک در حال حل تکالیف مدرسه

پسران بیش از سه برابر دختران علایم بیماری بیش فعالی را بروز می دهند. اگرچه در بعضی از بررسی ها ثابت شده است که میزان شیوع این بیماری در پسرها و دخترها مساوی است ولی دخترها علایم پرتحرکی  و پرخاشگری را از خود نشان نمی دهند و به همین علت تشخیص داده نمی شوند. در بیماری بیش فعالی که شامل دو اختلال نقص توجه و تمرکز و پرتحرکی می شود، بیماری عدم توجه و تمرکز در دختران و بیماری پرتحرکی و پرخاشگری در پسران بیشتر دیده می شود.

علت اصلی عدم توجه و تمرکز چیست؟

تحقیقات متعددی برای یافتند علت نقص توجه و تمرکز انجام شده است. پیامرسان عصبی دوپامین در بافت مغزی نقش مهمی در بخشهایی از مغز مانند ناحیه فرونتال و هیپوکامپ برای انتقال پیامهای داخل مغزی و ایجاد تمرکز دارد.

سندرم شیرخوار شل چیست؟

در خانواده هایی که نظم مشخصی در ساعت خواب و خوراک خانواده وجود ندارد، یعنی خانواده زمان خاص و تعیین شده ای برای خواب و خوراک وعده های غذایی ندارند، کودکان خواب مفید بسیار کمی را تجربه می کنند و همین امر موجب می شود که بیشتر با مشکل عدم توجه و تمرکز رو به رو باشند. متوسط خواب کودک حتما باید حداقل ۸ ساعت باشد و کودکانی که کمتر از این میزان مشخص شده می خوابند، به مراتب میزان دقت و توجه و تمرکز پایین تری نسبت به همسن و سالاهای خود خواهند داشت.

یکی علت مهم دیگر در بروز نقص توجه و تمرکز، تماشای بیش از حد تلویزیون و بازی های کامپیوتری است. اگر این بازی های انتخاب شده در زمان و محدوده مشخص و به صورت برنامه ریزی شده به کودک ارائه شده باشد اشکال بالینی خاصی ندارد اما مشکل و شروع مشکلات از زمانی بوجود می آیند که کودک زمان بسیار طولانی را برای بازی رایانه ای صرف می کند یا بازیهای نامناسب سن خود را انجام می دهد.

علائم بیش فعالی در کودکان

آیا روشی برای تشخیص عدم توجه و تمرکز وجود دارد؟

امروزه از نوار مغز سه بعدی یا QEEG برای تشخیص عدم توجه و تمرکز استفاده می شود. یافته نوار مغز سه بعدی در اختلال توجه و تمرکز به صورت افزایش امواج مغزی تتا با فرکانس کمتر در مقایسه با امواج بتا با فرکانس بالاتر می باشد. به عبارتی امواج کند تر در مغز بیماران بیش فعال بیشتر می باشد. مکان با امواج مغزی کند تر تتا در بیماری بیش فعالی نیز مشخص شده است. شواهد نشان می دهد بیشترین درگیری مغزی با امواج کند در منطقه فرونتال و منطقه مرکزی میانی است. با انجام نقشه مغزی می توان تشخیص بیش فعالی با نوار مغز را انجام داد.

اشتیاق در کودک

درمان عدم توجه و تمرکز چیست؟

یکی از درمانهای جدیدی که به تازگی از طرف مجامع علمی برای درمان عدم توجه و تمرکز مورد تأیید قرار گرفته است، روش نوروفیدبک می باشد. طی سالهای گذشته برای درمان عصبی رفتاری کودکان بیش فعال مبتلا به کمبود توجه و تمرکز از نوروفیدبک استفاده می شود و اولین و پرکاربردترین اختلالی که با درمان نوروفیدبک صورت می گیرد، اختلال بیش فعالی است. در اثر تحقیقاتی که درباره روش درمانی نوروفیدبک در درمان کودکان مبتلا به بیش فعالی و کمبود توجه انجام شده در بیشتر موارد بهبودی حاصل شده و اثرات آن در اغلب موارد طولانی مدت می باشد. همچنین از فواید این روش می توان به درگیر بودن کودک در روند درمان اشاره کرد.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

کودک اوتیسمی در کنار والدین

علل ژنتیکی ایجاد عقب ماندگی ذهنی در کودکان چیست؟

عوامل مختلفی در ایجاد عقب ماندگی ذهنی شامل عوامل ژنتیک، تکاملی، اکتسابی و یا ترکیبی از این موارد وجود دارد. علل ژنتیکی شامل علل کروموزومی و غیرکروزومی می باشد.
بنا بر نظر پزشکان فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان، شدت عقب ماندگی ذهنی در ارتباط با زمان و مدت صدمه و درجه تماس سیستم عصبی است. هرچه شدت عقب ماندگی ذهنی بیشتر باشد احتمال پیدا کردن علت بیشتر خواهد بود.علل قابل شناخت متعدد هستند و بیشتر از ۲۰۰ مورد ژنتیکی تاکنون ثبت شده است.

کودکی در چمن زار

علل کروموزومی عقب ماندگی ذهنی

اختلالات کروموزوم های اتوزومال غالبا با عقب ماندگی ذهنی همراه می شوند. احتمال این همراهی در عقب ماندگی ذهنی ۴ تا ۳۴ درصد گزارش شده است. سندرم داون از همین قبیل می باشد.

علل غیرکروموزومی عقب ماندگی ذهنی

شامل سندروم های پوستی عصبی، اختلالات مادرزادی متابولیسم و ضایعات ساختمانی مغز است.

سندروم های پوستی عصبی

نوروفیبروماتور و توبروس اسکلروز در پسران و سندروم های پوستی عصبی غیرارثی مثل استورج وبر می تواند با عقب ماندگی ذهنی همراه شوند.

کودک اوتیسمی در کنار والدین

بیماری مادرزادی متابولیسم

خیلی از بیماری های مادرزادی متابولیسمی نیز با عقب ماندگی ذهنی یا صرع همراه هستند، هر چند تعداد کمی از موارد عقب ماندگی ذهنی ناشی از این اختلالات هستند ولی به علت ارثی بودن و گاه تاثیر رژیم غذایی در پیشگیری از عوارض این بیماری ها حایز اهمیت می باشند. در بعضی از انواع اختلالات مادرزادی متابولیسم، تکامل از ابتدا تاخیر دارد و در برخی از افراد پس از یک دوره تکامل طبیعی، پسرفت حاصل می شود.

کمبود سرین ( میکروسفالی مادرزادی، تشنج، عقب ماندگی ذهنی)، کمبود کراتین (عقب ماندگی ذهنی، تاخیر تکلم، هیپوتونی، تشنج، بیش فعالی، اوتیسم)، کمبود گلوکز ترانسپورتر (عقب ماندگی ذهنی، تشنج)، کمبود لکوترین c4 (میکروسفالی، هیپونونی) و آتروفی مخچه و تاخیر تکاملی از انواع نادر و جدیدتر بیماری های متابولیک همراه با عقب ماندگی هستند.

هیپوتیروئیدی و کمبود ید

هیپوتروئیدی مادر می تواند در صورت عدم درمان به موقع منجر به کاهش بهره هوشی کودک شود. کمبود ید به عنوان شایع ترین علت عقب ماندگی ذهنی قابل پیشگیری در برخی نواحی دنیا می باشد. بین کمبود ید و عقب ماندگی ذهنی یک ارتباط ژنتیک وجود دارد.

کودک اوتیسمی در حال بازی

ضایعات ساختمانی مغز

خیلی از ضایعات ساختمانی مغز با عقب ماندگی ذهنی و گاه با سایر ناهنجاری ها همراه می شوند و گاه ارثی هستند. میکروسفالی همراه با عقب ماندگی ذهنی دیده می شود.

سندروم های ژنتیکی غیرکروزومی

تعداد رو به اقزایشی از سندروم های ژنتیکی غیرکروموزومی که با عقب ماندگی ذهنی و ناهنجاری های دیگر اعضای بدن همراه می شوند نیز وجود دارد. برخی از این ناهنجاری ها اختلالات و بیماری های چون میکروسفالی، پیشانی باریک، دررفتگی لگن و خط کف دست می باشد.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمد کاظم بخشنده

خلاقیت در کودکان

خلاقیت در کودکان به چه معناست؟

خلاقیت در کودکان به چه معناست؟

خلاقیت را می توان نوعی روش حل مسئه نامید . در روش خلاقانه کودک به شیوه ای خردمندانه از امکانات خویش استفاده کرده و با کمترین هزینه و بهترین روش به هدف رسیده است . از طریق به کار گیری روش های نو در انجام امور زندگی می توان روشهایی را با خود تمرین کنیم که زمینه ی شکل گیری قدرت خلاقیت را در خود بالا ببریم .

 وسواس در کودکان

توانایی خلاق بودن از مغز شگفت انگیز ما نشأت میگیرد ، اما نه هر مغزی . خلاقیت را تنها میتوان از مغزی برداشت کرد که به اندازه ی کافی آبیاری و رسیدگی شده است . خلاقیت به وجود همزمان دو عامل بستگی دارد : ژنتیک و وجود مادر و پدری که همیشه پاسخگو باشند و مشتاق پرورش و ایجاد انگیزه در کودکشان باشند .

توانایی روبرو شدن با چالش ها به روش های مختلف ، حاصل داشتن هوش خلاق است . زمانیکه کودکان خلاقیت را در خود پرورش میدهند، یاد میگیرند به غرایز و توانایی های منحصر به فرد خود اعتماد کنند . آنها نگرش مثبنی به روند حل مساله پیدا میکنند .  کودکان خلاق در بزرگسالی تبدیل به انسان هایی متکی به نفس و کاردان میشوند . و به همان اندازه از بسیاری از لذات زندگی استفاده میکنند .

خلاقیت در کودکان

آیا می توان خلاقیت در کودکان را افزایش داد؟

با استفاده از رو شهای مختلف می توان خلاقیت را از دوران کودکی برای انجام کارها در کودکان پرورش داد. تا در دوران بزرگسالی با برخورد با مسائل پیچیده , عاجز نبوده و توانایی یافتن بهترین راه حل را داشته باشند . در راه هایی که موجب پرورش خلاقیت می شوند, می توان به مسائلی اشاره کردکه ذهن انسان را به چالش می کشد. در این قبیل مسائل , فرد به لحاظ ذهنی درگیر یافتن بهترین راه حل است تا بتواند از طریق شرایط فعلی  به نتیجه ای رضایت بخش دست یابد. همین امر سبب تبلور خلاقیت و نوآوری در کاربرد ایده های جدید خواهد بود .

خلاقیت در کودکان

از جمله راه هایی که پرورش خلاقیت را موجب می شوند می توان موارد زیر را نام برد :

  • تجربه : هر چه میزان تجربیات در کودک بالا باشد ؛ توانایی ارائه راه حل های مبتکرانه در وی بالاتر خواهد رفت. والدین باید اجازه ی تجربه ی کردن به کودک خود بدهند مگر در موادری که امکان بروز آسیب برای کودک وجود داشته باشد. گل بازی؛ لمس کردن گیاهان ؛ سنگ ها و … همگی موجب می شوند تصورات کودک از محیط پیرامون به واقعیت گره خورده و ایده های نو در ذهن وی شکل بگیرد .
  • بازی های فکری : استفاده از بازی های متناسب با سن کودک ازاهمیت بساز زیاد برخوردار است . بازی هایی که برای سن کودک مناسب نیستند امکان بروز شکست را فراهم می آورند و کودک احساس منفی از انجام بازی خواهد یافت . این امر به عنوان یک مانع بر سر راه انگیزه ی کودک عمل خواهد کرد .
خلاقیت در کودکان
  • تلاش و پشتکار : افارد خلاق لزوما بهره ی هوشی بالایی ندارند . تلاش کردن و آزمون وخطاهای مکرر موجب گردیده است که این افراد از شکست های خود درس گرفته و تجربه اندوخته باشند . به این ترتیب در پی یافتن راه درست برای خود خواهند بود .
  • کنجکاوی : والدین م یتوانند از طریق پاسخ به پرسش های متعدد کودکان بستر خلاقیت را را در وجود فرزند خود پایه ریزی کنند . عدم واکنش منفی به حجمه ی سولات کودک باعث خواهد شد وی از پرسیدن و کسب دانش از مسائل مختلف لذت برده و سعی د ر ایده پردازی های جدید در ذهن خود کند .
  • خیال پردازی : بین خلاقیت و خیال پدارزی در کودکان ارتباط مستقیم وجود دارد . کودکان دردنیای خیالی خود با مجموعه ای ایاده های هیشان سرگرم هستند و با مسائل مختلف درگیر می شوند . پرورش خلاقیت در کودکان خیال پرداز موجب می شود بزرگسالی مبتکر در اجتماع داشته باشیم .
پرورش اعتماد به نفس در کودکان

موانعی که از بروز خلاقیت در کودکان جلوگیر ی می کنند هم باید رفع شوند تا بتوان کودکی خلاق داشت . از جمله این موانع آن اس که والدین به کودک اجازه نمی دهند راه و روشی جدید برای حل مسائل خود پیدا کند . والدین با مداخله در امور کودک و القای راه حل های خود مانع از ایجاد ایده ها نو در ذهن کودک می شوند و این امر نقش مانعی بزرگ بر سر راه شکل گیری قوه ی خلاقیت کودک عمل می کند .

استقلال و ماجراجویی

راههای افزایش خلاقیت در کودکان با کمک مهد کودک ها چیست؟

وجود قوانین بسیار در مهد های کودک و هم چنین محیط های خانوادگی و وضع قوانین ثابت وبدون تغییر هم در شکل گیری خلاقیت مانع ایجاد می کند.کودک از طریق بازی کردن و تفریح می تواند ؛ ذهن خلاق داشته باشد. افزون بر این موضوع تاکید بر مقایسه ی کودک با سایرین هم نتیجه ی منفی در پرورش قوای خلاقیت در کودک خواهد داشت. کودکان باید درک کنند منحصر به فرد هستند که با شاریط و ویژگی های مختلف خود قادرند روش های متنوعی برا ی کسب لذت و سرگرمی خود ابداع کنند. با  این شیوه می توان به آن ها اطمینان داد که در بزرگسالی هم در حل مسائل پیش روی خود موفق خواهند بود .

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

کلینیک مغز و اعصاب کودکان دکتر محمدکاظم بخشنده 

سندرم شیرخوار شل چیست؟

سندروم شیرخوار شل چیست؟

سندروم شیرخوار شل چیست؟

سندروم شیرخوار شل، نوعی بیماری است که در آن نوزاد به علت برخی از بیماری های ارثی از زمان تولد دارای عضلات سست می باشد.این دسته از نوزادان معمولاً در طول شبانه روز بی حال بوده و عموما هنگام حرکت دادن اندام هایشان توسط والدین، مقاومتی از خود بروز نمی دهند. در این بیماران انعطاف پذیری مفاصل بسیار زیاد است، به طوری که دامنه حرکت مفاصل در آنان به طور غیرطبیعی می باشد.

این نوزادان به دلیل ضعف عضلانی و بی حالی معمولاً تغذیه مناسبی نداشته و همین امر باعث ایجاد اختلال رشد در آنها می شود. گریه ضعیف، بی حالی و ضعف از علائم دیگر این بیماری در نوزادان است. علائم سندروم شیرخوار شل معمولاً با گذشت زمان بیشتر خود را نمایان می کند و عموما زمانی که انتظار می رود کودک قادر به گردن گرفتن یا نشستن باشد، چنین قابلیتی را از خود بروز نمی دهد.

نوزاد شیرخوار

علائم سندروم شیرخوار شل

ضعف عضلانی
ضعیف یا گریه ضعیف
تغذیه ضعیف در نوزادان
کودک شیرخوار ضعیف
داشتن وزن کم
عدم رشد نوزاد
بی حالی
کاهش حرکات
از دست دادن کنترل سر

سندرم شیرخوار شل چیست؟

علت ایجاد سندروم شیرخوار شل

شل بودن نوزاد ممکن است به علت مشکلات داخل رحمی مادر یا بیماری‌هایی چون مننژیت به وجود آمده باشد که نوزاد در بدو تولد به آن دچار شده باشد. همچنین بیماری‌های مادرزادی یا بیماری‌هایی مانند سرخجه، یا مشکلاتی همچون وارد شدن ضربه به مغز، زایمان دارای مشکل و مشکلات تنفسی و ریوی در بدو تولد، می‌توانند ایجاد این نوع سندروم شوند. عفونت های خونی در بدو تولد نیز یکی از دلایل شل شدن اندام‌های نوزادان می باشد. مشکلات ناشی از مغز و اعصاب و یا عضلات می تواند باعث ایجاد سندروم شیرخوار شل باشد

سندرم شیرخوار شل چیست؟ .

روش تشخیص سندروم شیرخوار شل

برای ارزیابی شل بودن شیرخوار، پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان معمولا به چند روش بیمار را ارزیابی می کند. در حالت طاق باز، کف دست نوزاد تحریک میشود و سپس نوزاد به آرامی به حالت نشسته کشانده میشود. در یک نوزاد نرمال تا قبل از ۲ ماهگی سر به عقب میرود اما بعد از آن انتظار میرود که این عقب رفتن به کمترین حد خود رسیده باشد. در ارزیابی بعدی مجدداً به حالت طاق باز دست نوزاد در عرض قفسه سینه کشیده می شود. در حالت طبیعی آرنج میتواند تا خط وسط قفسه سینه و چانه کشیده شود.

سندرم شیرخوار شل چیست؟

اگر نوزاد شیرخوار تا پایان ۴ ماهگی کنترل گردن را نداشت، اگر از ۶ ماهگی به بعد تمایل به نشستن نداشت و اگر تا پایان ۱ سالگی، توانایی ایستادن بدون کمک را پیدا نکرد و اگر تا پایان ۱۵ ماهگی توانایی راه رفتن بدون کمک را نداشت، لازم است به پزشک فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کرده تا با درمان به موقع، به شیرخوارتان کمک شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان